Skip to content

Μέγας Κωνσταντίνος – Σφâντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε – ουν σφâντ στρăρομâν

Μαΐου 23, 2012

Μέγας Κωνσταντίνος – Σφâντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε – ουν σφâντ στρăρομâν

 Sfântul Constantin cel Mare – un sfânt străromân

http://apologeticum.wordpress.com/2012/05/21/sfantul-constantin-cel-mare-un-sfant-straroman/

   
Constantin cel Mare, Sfantul Constantin cel Mare, a fost si ramane una dintre cele mai mari personalitati ale Istoriei. Etnic si spiritual a fost straroman in cel mai clasic sens al cuvantului. Sau, cu alte cuvinte, el este primul – si probabil cel mai mare – domnitor roman (1).Crescut pentru a sluji si – posibilitatea nu se excludea niciodata in marile familii – pentru a conduce Imperiul Roman, cu multiple legaturi tracice (numerosi istorici printre care si Nicolae Iorga afrima ca romanii sunt urmasii traco-iliri romanizati) – atat de sange cat si spirituale -, convertit la Ortodoxie dar pastrand in permanenta o linie diplomatica necesara, totusi fara a se departa de Dumnezeu, sinteza a geniului diplomatic si organizatoric roman si a entuziasmului si misticismului traco-ilir, Sfantul Constantin cel Mare ramane o pilda de neegalat in toata istoria Imperiului Roman si a celui Bizantin de limba greaca. Κονσταντιν κελ Μαρε, Σφαντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε, α φοστ σι ραμανε ουνα ντιντρε κελε μαι μαρι περσοναλιτατι αλε Ιστοριει. Ετνικ σι σπιριτουαλ α φοστ στραρομαν ιν κελ μαι κλασικ σενς αλ κουβαντουλουι. Σαου, κου αλτε κουβιντε, ελ εστε πριμουλ – σι προμπαμπιλ κελ μαι μαρε – ντομνιτορ ρομαν (1).Κρεσκουτ πεντρου α σλουjι σι – ποσιμπιλιτατεα νου σε εξκλουντεα νικιοντατα ιν μαριλε φαμιλιι – πεντρου α κονντουκε Ιμπεριουλ Ρομαν, κου μουλτιπλε λεγατουρι τρακικε (νουμεροσι ιστορικι πριντρε καρε σι Νικολαε Ιοργα αφριμα κα ρομανιι σουντ ουρμασιι τρακω-ιλιρι ρομανιζατι) – ατατ ντε σανγε κατ σι σπιριτουαλε -, κονβερτιτ λα Ορτοντοξιε νταρ παστρανντ ιν περμανεντα ω λινιε ντιπλοματικα νεκεσαρα, τοτουσι φαρα α σε ντεπαρτα ντε Ντουμνεζεου, σιντεζα α γενιουλουι ντιπλοματικ σι οργανιζατορικ ρομαν σι α εντουζιασμουλουι σι μιστικισμουλουι τρακω-ιλιρ, Σφαντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε ραμανε ω πιλντα ντε νεεγαλατ ιν τοατα ιστορια Ιμπεριουλουι Ρομαν σι α κελουι Μπιζαντιν ντε λιμμπα γρεακα.

de preot Mihai Andrei Aldea, extras din Istoria românilor – Începuturi

http://www.agero-stuttgart.de/REVISTA-AGERO/ISTORIE/istoria-neamului.htm

ντε πρεοτ Μιχαι Ανντρει Αλντεα, εξτρας ντιν Ιστορια ρομâνιλορ – Îνκεπουτουρι

Mihai Αντρέι Aldea ιερέας, που προέρχονται από την Ιστορία της Ρουμανίας – Αρχές

 

 

 

Αυτό το άρθρο είναι γραμμένο στη ρουμανική γλώσσα με ελληνικό αλφάβητο.
Ακεστ (Αεστου) αρτικολ εστε îν λιμμπα ρομâνă σκρισă κου λιτερε γρεκεσχτι.
Acest (Aestu) articol este în limba română scrisă cu litere greceşti.
This article is in romanian language written with greek alphabet.

Κονσταντιν κελ Μαρε, Σφαντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε, α φοστ σι ραμανε ουνα ντιντρε κελε μαι μαρι περσοναλιτατι αλε Ιστοριει. Ετνικ σι σπιριτουαλ α φοστ στραρομαν ιν κελ μαι κλασικ σενς αλ κουβαντουλουι. Σαου, κου αλτε κουβιντε, ελ εστε πριμουλ – σι προμπαμπιλ κελ μαι μαρε – ντομνιτορ ρομαν (1).

Κρεσκουτ πεντρου α σλουjι σι – ποσιμπιλιτατεα νου σε εξκλουντεα νικιοντατα ιν μαριλε φαμιλιι – πεντρου α κονντουκε Ιμπεριουλ Ρομαν, κου μουλτιπλε λεγατουρι τρακικε (νουμεροσι ιστορικι πριντρε καρε σι Νικολαε Ιοργα αφριμα κα ρομανιι σουντ ουρμασιι τρακω-ιλιρι ρομανιζατι) – ατατ ντε σανγε κατ σι σπιριτουαλε -, κονβερτιτ λα Ορτοντοξιε νταρ παστρανντ ιν περμανεντα ω λινιε ντιπλοματικα νεκεσαρα, τοτουσι φαρα α σε ντεπαρτα ντε Ντουμνεζεου, σιντεζα α γενιουλουι ντιπλοματικ σι οργανιζατορικ ρομαν σι α εντουζιασμουλουι σι μιστικισμουλουι τρακω-ιλιρ, Σφαντουλ Κονσταντιν κελ Μαρε ραμανε ω πιλντα ντε νεεγαλατ ιν τοατα ιστορια Ιμπεριουλουι Ρομαν σι α κελουι Μπιζαντιν ντε λιμμπα γρεακα.

Ελ ς-α νασκουτ λα Νις (ορας ντιν προβινκια ρομανα Μοεσια(2) σι α κρεσκουτ ιν κομπλεξουλ μεντιου αλ τρακω-ρομανιλορ σι προτορομανιλορ αφλατι λα πουτερε ιν Ιμπεριου. Κα σουγεστιβ εξεμπλου αλ σους-αμιντιτει κομπλεξιτατι εστε φαπτουλ κα α τρεμπουιτ, ατουνκι κανντ ταταλ αβιντ ντε πουτερε σι-α αμπανντονατ σοτια – πε Σφαντα Ελενα – σα σε ομπισνουιασκα α τραι îντρε μαμα βιτρεγα, φιικα α λουι Μαξιμιανους Χερκουλες (ντεκι τοτ τρακω-ρομανα) σι μαμα σα αντεβαρατα. Εστε ντε μιραρε κουμ, ιν ακεστε κονντιτιι βιτρεγε, α ιζμπουτιτ σα ντεβινα κρεστιν, σι ινκα ουνουλ ντε ασεμενεα ιμπρεσιοναντα ντιμενσιουνε σπιριτουαλα.

Ντεσιγουρ, νου τρεμπουιε σα ιντεαλιζαμ ιν στιλ πιετιστ ιμαγινεα Σφαντουλουι Κονσταντιν. Ντρουμουλ σαου κατρε Χριστος α φοστ, κα λα απροαπε αμπσολουτ τοτι οαμενιι, ουν ντρουμ λουνγ σι γρεου ιν καρε ισπιτελε αου φοστ μουλτε. Ελ α φοστ μουλτα βρεμε ινφλουεντατ ντε ρελιγια ταταλουι σαου – πε καρε προμπαμπιλ, ντινκολω ντε νεντρεπτατεα φακουτα μαμει σαλε – λ-α ιουμπιτ σι αντμιρατ. Νταρ ιν φιναλ νου ντοαρ α ακκεπτατ κρεστινισμουλ, κι ς-α φακουτ σι προποβαντουιτορ αλ ακεστουια ιν τοτ Ιμπεριουλ. σι εστε καζουλ σα σουμπλινιεμ φαπτουλ κα α φοστ προποβαντουιτορ αλ Κρεστινισμουλουι, νου περσεκουτορ αλ αλτορ ρελιγιι. Ελ νου α ιμπους κρεντιντα σα νιμανουι, κχιαρ ντακα σι-α σουστινουτ-ω πε α σα σι ς-α στραντουιτ σα κρεεζε αρμονιε ιντρε φελουριτελε ρελιγιι ντιν Ιμπεριου. Ιντροντουκερεα ελεμεντελορ κρεστινε α φακουτ-ω τρεπτατ σι κου μουλτα ντιπλοματιε, εβιτανντ τουλμπουραριλε, πε καρε λε κονσιντερα πριμεjντιοασε πεντρου Ιμπεριου (3).

Ιν ακελασι τιμπ ινσα α αβουτ γριjα σι σα ισι ινντεπλινεασκα ινντατοριριλε κρεστινεστι περσοναλε. Σα νου ουιταμ κα μουλτ αντμιρατα μπισερικα Σφ. Πετρου ντιν Ρομα ι σε ντατορεαζα, κα σι κεα ντιν Λατεραν, κα σι Μπισερικα Σφαντουλουι Μορμαντ (α Ινβιεριι) ντιν Ιερουσαλιμ, κεα α Ναστεριι Ντομνουλουι ντιν Μπεδλεεμ σι κεα α ιναλταριι ντε πε Μουντελε Μασλινιλορ. Τοτ ελ α ριντικατ σι αλτε λοκασουρι σφιντε λα Κιρτα (Νουμιντια), Νικομεντια σι Αντιοχια σι λε-α îνζεστρατ κου μαρι αβερι. Αλτε μπισερικι ντεοσεμπιτ ντε φρουμοασε α ριντικατ ιν Μπιζαντ κεα μαι βεστιτα φιινντ μπισερικα Σφιντιλορ Αποστολι (4).

Νταρ κεεα κε κονφερα ντομνιει σαλε ω σεμνιφικατιε καρε εστε σουπεριοαρα πεντρου νόι, ρομανιι, κελει γενεραλ κρεστινε, εστε ακελ ακτ ουιμιτορ αλ μουταριι καπιταλει ντε λα Ρομα λα Μπιζαντουλ τρακικ.

Μουταρεα καπιταλει αρε ω σεμνιφικατιε απαρτε. Κονσταντιν κελ Μαρε νου α φοστ σινγουρουλ ιμπαρατ κε αρ φι αβουτ νεβόιε ντε ουν ποστ ντε κονντουκερε μαι μπινε πλασατ ντεκατ Ρομα. Μαι μουλτ, αου φοστ îμπαρατι καρε, πριν ασεζαρεα πρεφερεντιαλα ιντρ-ω ανουμιτα λοκαλιτατε, φιε εα Σαρουνα (Σαλονικ), Σιρμιουμ σαου αλτα, αου τρανσφορματ ρεσπεκτιβα λοκαλιτατε îντρ-ουν φελ ντε καπιταλα περσοναλα (5). Γεστουριλε ακεστεα εραου τοτουσι εξτρεμ ντε λιμιτατε, νεαβανντ ουν καρακτερ οφικιαλ σι φιινντ πουτιν ντουραμπιλε. Κονσταντιν α φοστ σινγουρουλ καρε α ινντραζνιτ σα φακα ακεστ γεστ ινκρεντιμπιλ: σα μουτε καπιταλα Ιμπεριουλουι Ρομαν ντε λα Ρομα ιν αλτ ορας αλ Ιμπεριουλουι. Ρομα ερα Ορασουλ, ερα Καπιταλα; τοατε ντρουμουριλε ντουκεαου λα Ρομα. Κουμ σα ω ινλοκουιεστι; Κου κε;

Νιμενι ν-αρ φι ινντραζνιτ, πεντρου νικι ουν μοτιβ μιλιταρ σαου αντμινιστρατιβ, σα φακα ω αστφελ ντε μισκαρε. Νταρ μοτιβατιιλε λουι Κονσταντιν κελ Μαρε αου φοστ μαι προφουνντε ντεκατ ουν σιμπλου καλκουλ μιλιταρ σαου αντμινιστρατιβ. Ρομα ερα παγανα. Κονσταντιν κελ Μαρε ερα κρεστιν. Αβεα νεβόιε ντε ω Καπιταλα κρεστινα, νου ντε ουνα παγανα. Κεντρουλ ντε γρεουτατε αλ κρεστινισμουλουι ντε λιμμπα λατινα σε αφλα ιν ακεα βρεμε ιν κεεα κε μαι ταρζιου ς-α νουμιτ Ντιοκεζα Τρακιει. Λα ρασαριτ, ντινκολω ντε Μαρεα Μαρμαρα, ελεμεντουλ ρομανω-τρακικ ερα μαι σλαμπ. Ακολω ινκεπεα αμεστεκουλ ντε οριενταλισμ σι ελενισμ – κε φουρνιζασε Ρομει ατατεα σουρσε ντε ρατακιρε σι ντελιρ – α σε ιμπουνε πεστε τρακω-ρομανι σι κρεστινισμ. Κα ς-α ντοριτ ω καπιταλα κρεστινα εστε εβιντεντ ντιν μουλτε πουνκτε ντε βεντερε. Ιν λιψα τρουπουλουι, ριντικατ λα κερ, αλ Μαικι Ντομνουλουι ς-α ριντικατ Μπισερικα Σφιντιλορ Αποστολι, ουνντε ς-α Ινκερκατ αντουναρεα μοαστελορ Σφιντιλορ Αποστολι. Ναζουιντα σπρε ουν Κεντρου Κρεστιν, σπρε ω Καπιταλα α Κρεστινιλορ εστε εβιντεντα. Σ-αου φακουτ ντε ασεμενεα εφορτουρι ντε α σε αντουκε ρελικβε αλε Μαικιι Ντομνουλουι σι αλτε ρελικβε σφιντε. Σ-α îνκερκατ ριντικαρεα πρεστιγιουλουι Μπιζαντουλουι τρακικ, ντανντου-ι-σε νουμελε κελουι κε ερα πεντρου παγανι Ποντιφεξ Μαξιμους, πεντρου κρεστινι ουν σφαντ ιν βιατα, ουν απαρατορ αλ κρεντιντει, σι πεντρου τοτι λαολαλτα ουν απαρατορ αλ Πατριει, ουν κομαννταντ εξτραορντιναρ – Κονσταντιν.

Πεντρου Νεαμουλ Ρομανεσκ σι πεντρου ακεα λατουρα σπιριτουαλα καρε εστε ρομανιτατεα Ρομανιλορ, μουταρεα καπιταλει λα Μπιζαντ εστε ντεοσεμπιτ ντε ιμπορταντα. Ντιν ακεστ μομεντ Βεκχεα Ρομα, οστιλα σι στραινα, εστε ινλοκουιτα ντε Νοουα Ρομα, σιμμπολ αλ τουτουρορ ασπιρατιιλορ ρελιγιοασε, σοκιαλε σι εκονομικε αλε Ρομανιλορ. Μπιζαντουλ ποστ-μπιζαντιν ντετεκτατ ντε Νικολαε Ιοργα Ισι αρε σουρσελε Ιν ακεαστα σκχιμμπαρε. Ρομανια αβεα ω νοουα Ρομα, Κονσταντινοπολε, ουνα καρε νου μαι ερα ντουσμαν κι αλιατ, παριντε, οκροτιτορ. Κελ καρε κουνοαστε μενταλιτατεα ρομανεασκα πριβιτοαρε λα παριντι – ορικε τι-αρ γρεσι σουντ αι ται – ιντελεγε ντε κε, κχιαρ ιν τιμπουλ ουνορ ιμπαρατι νεποτριβιτι, Ρομανιι αου πριβιτ σπρε Μπιζαντ κου μανντριε.

Ντεσιγουρ, νου εστε λοκουλ πεντρου ω αναλιζα, φιε σι σουμαρα, α ρολουλουι πε καρε λ-α jουκατ Ιντρεαγα βιατα ρελιγιοασα, πολιτικα, σοκιαλα, κομερκιαλα ετκ. ιν βιατα Ποπορουλουι Ρομαν. Τρεμπουιε Ινσα σουμπλινιατ κα α φοστ ινιτιαλ ουν ορας μαι μουλτ ρομανεσκ ντεκατ λατιν – παγανεσκ – σαου γρεκεσκ – ιντεμ – ιαρ εφεκτουλ σαου ασουπρα σπιριτουαλιτατιι ρομανεστι α φοστ προφουνντ. σι ακεαστα νου ντοαρ îν φορμελε πανα ακουμ κουνοσκουτε, ρελατιβ ταρζιι. Εστε λοκουλ σα ρεαμιντιμ τοτουσι ουν ελεμεντ βιταλ πεντρου ιντελεγερεα ρομανιτατιι νοαστρε: κεντρουλ σπρε καρε Στραρομανιι îσι îνντρεπταου πριβιριλε νου ερα Ρομα, κι Νοουα Ρομα, Κονσταντινοπολε (ταριγραντ). Ρομανιτατεα ρομανεασκα α φοστ λεγατα αστφελ ινται ντε Μπισερικα σι ταρα (Ρομανια/Ρομανια), ιαρ απόι ντε Κονσταντινοπολε σι ρεγαλιτατεα πε καρε ω ρεπρεζεντα. Σ-α εβιτατ αστφελ εφεκτουλ πε καρε λ-αρ φι πουτουτ αβεα μαι απόι εροριλε Ρομει σι ινφλουεντα πε καρε ακεαστα αρ φι πουτουτ-ω αβεα πριν Μιτροπολια Σαρουνει, σουμπορντονατα ει ατουνκι κανντ ς-α ρεοργανιζατ Μπισερικα (5) σι, ντεπασινντ ιαρ λιμιτελε λουκραριι ιντρ-ουν φελ, ντεζνατιοναλιζαρεα προβοκατα ντε Ρομα ιν Νταλματια σεκολελορ Ξ-ΞΙ, ντε εξεμπλου.

***

ντε πρεοτ Μιχαι Ανντρει Αλντεα, εξτρας ντιν Ιστορια ρομâνιλορ – Îνκεπουτουρι

(1) Ντιν πουνκτ ντε βεντερε ετνικ σε ινσκριε ιν μαριλε φαμιλιι τρακω-ρομανε αλε Ιμπεριουλουι, μαρκανντ ινσα τρεκερεα κλασει σουπεριοαρε τρακω-ρομανε λα κρεστινισμ; ελ αντουνα αστφελ, λουανντ ιν κονσιντεραρε σι ασπεκτουλ μιλιταρ αλ βιετιι σαλε, τοατε ελεμεντελε ντε μπαζα αλε Νεαμουλουι Ρομανεσκ. Πεντρου βιατα σι σπιριτουαλιτατεα σα α σε βεντεα σι στουντιουλ ντιακ. Π.Ι. Νταβιντ, Κόινκιντεντε σι ρελατιι γενεραλε (ινντιρεκτε) îντρε Ανγλια σι Ντακορομανια (σεκ. ΙΙΙ-ΞΙΙΙ), «ΜπΟΡ», ΞΚΙΙ(1975), νρ.5-6, π.746-784.
(2)Μοεσια, σκρις ουνεορι σχι Μωëσια, α φοστ προβινκια ρομανă αντικă σιτουατă αζι πε τεριτοριουλ στατελορ Σερμπια, Μπουλγαρια σχι Ρομâνια. Γεογραφικ ερα κουπρινσă îντρε Μαρεα Νεαγρă λα εστ, Μουντσιι Μπαλκανι σχι Μουντσιι Σαρ λα σουντ, ρâουλ Ντρινα λα βεστ, σχι φλουβιουλ Ντουνăρεα λα νορντ. Îντρε ανιι 102-117, λα Μοεσια Ινφεριορ αου φοστ ατασχατε σχι ουνελε ρεγιουνι νορντ-ντουνăρενε (κεα μαι μαρε παρτε α Μουντενιει ντε αζι σχι σουντουλ Μολντοβει).
Εα ερα λοκουιτă ντε μαι μουλτε τριμπουρι ντε οριγινε τρακικă: μπεσσιι – πε κουρσουλ σουπεριορ αλ ρâουλουι Μαριτσα; ντανδελετιι – καμ îν ζονα Σοφιει ντε αζι; νταρντανιι – îν παρτεα ντε σουντ α Σερμπιει ντε αστăζι; τριμπαλιι – îν ρεγιουνεα Πλεβνει; σχι ντε λα τριμπαλι πε αμμπελε μαλουρι αλε Ντουνăριι πâνă λα Μαρεα Νεαγρă τρăιαου γετσιι, καρε λα σουντ ντε Ντουνăρε σε μαι νουμεαου σχι μοεσι.
Αντμινιστρατιβ, ερα îμπăρτσιτă îν Μοεσια Σουπεριορ σχι Μοεσια Ινφεριορ.
Ποπουλατσιιλε ρομανιζατε (ακτουαλμεντε ρομâνι) αου ρεζιστατ πρεσιουνιι ντε σλαβιζαρε (ινιτσιατă îν σεκολουλ αλ ΒΙΙ-λεα, οντατă κου σοσιρεα σλαβιλορ îν Πενινσουλα Μπαλκανικă) νουμαι îν ουνελε αρεαλε μăργινασχε ντιν βεκινăτατεα Ντουνăριι (îν Τιμοκ σχι îν Ντομπρογεα).
Ντιν ινιτσιατιβα λουι Κονσταντιν εστε ιναουγουρατ îν 328, îντρε Σουκινταβα σχι Οεσκους, ουν ποντ πεστε Ντουνăρε, καρε ρεφλεκτă ιμπορταντσα ντομπâνντιτă ντε ρεγιουνιλε νορντ-ντουνăρενε πεντρου ιμπεριου. Πριν καμπανιιλε σαλε λα φροντιερα Ντουναριι, ρεκουπερεαζă ω παρτε ντιν τεριτοριιλε Ντακιει (καρε φουσεσε πăρăσιτă ντε λεγιουνιλε îμπăρατουλουι Αουρελιαν). Ακουμ Κονσταντιν σχι-α αντăουγατ σχι τιτλουλ ντε Ντακικους Μαξιμους.
(Wικιπεντια)
(3) Κα εξεμπλου σε ποατε στουντια μοντουλ ιντροντουκεριι σιμμπολουριλορ κρεστινε πε μονεζι, ιν Κουρς ντε ιστορια σι σπιριτουαλιτατεα Μπιζαντουλουι, ντε προφ. Εμιλιαν Ποπεσκου, Μπουκουρεστι, 1996, ξερογραφιατ, π.33.
(4) ιμπιντεμ, π.35
(5) Δ. Μομμσεν, οπ. κιτ., π.101; Πρ. προφ. Ιοαν Ραμουρεανου, Σφαντουλ Ιρινεου, επισκοπ ντε Σιρμιουμ , «ΣΤ», ΞΞΒΙΙ(1975), νρ.3-4, π.204.
(6) σι ποατε αρ τρεμπουι σα ατραγεμ ατεντια ασουπρα φαπτουλουι κα ακεαστα σουμπορντοναρε ανουλεαζα μπασμελε πριβινντ γρεκισμουλ Μακεντονιει σαου αλ αλτορ προβινκιι μπαλκανικε ντιν ακεα βρεμε , ντοβεντινντ κα λιμμπα ποπορουλουι – ιμπλικιτ, πεντρου ακεα βρεμε, σι α Μπισερικιι – ερα, μακαρ ω βαριαντα α λατινει βουλγαρε (α σε φακε κομπαρατιε κου στρουκτουρα Ιμπεριουλουι, ντε ομπικει φιντελ ιμιτατα ντε Μπισερικα, σαου κου σιτουατια Μπισερικιι ντιν Κιπρου).

 Sfântul Constantin cel Mare – un sfânt străromân

http://apologeticum.wordpress.com/2012/05/21/sfantul-constantin-cel-mare-un-sfant-straroman/

Constantin cel Mare, Sfantul Constantin cel Mare, a fost si ramane una dintre cele mai mari personalitati ale Istoriei. Etnic si spiritual a fost straroman in cel mai clasic sens al cuvantului. Sau, cu alte cuvinte, el este primul – si probabil cel mai mare – domnitor roman (1).

Crescut pentru a sluji si – posibilitatea nu se excludea niciodata in marile familii – pentru a conduce Imperiul Roman, cu multiple legaturi tracice (numerosi istorici printre care si Nicolae Iorga afrima ca romanii sunt urmasii traco-iliri romanizati) – atat de sange cat si spirituale -, convertit la Ortodoxie dar pastrand in permanenta o linie diplomatica necesara, totusi fara a se departa de Dumnezeu, sinteza a geniului diplomatic si organizatoric roman si a entuziasmului si misticismului traco-ilir, Sfantul Constantin cel Mare ramane o pilda de neegalat in toata istoria Imperiului Roman si a celui Bizantin de limba greaca.

El s-a nascut la Nis (oras din provincia romana Moesia(2) si a crescut in complexul mediu al traco-romanilor si protoromanilor aflati la putere in Imperiu. Ca sugestiv exemplu al sus-amintitei complexitati este faptul ca a trebuit, atunci cand tatal avid de putere si-a abandonat sotia – pe Sfanta Elena – sa se obisnuiasca a trai între mama vitrega, fiica a lui Maximianus Hercules (deci tot traco-romana) si mama sa adevarata. Este de mirare cum, in aceste conditii vitrege, a izbutit sa devina crestin, si inca unul de asemenea impresionanta dimensiune spirituala.

Desigur, nu trebuie sa idealizam in stil pietist imaginea Sfantului Constantin. Drumul sau catre Hristos a fost, ca la aproape absolut toti oamenii, un drum lung si greu in care ispitele au fost multe. El a fost multa vreme influentat de religia tatalui sau – pe care probabil, dincolo de nedreptatea facuta mamei sale – l-a iubit si admirat. Dar in final nu doar a acceptat crestinismul, ci s-a facut si propovaduitor al acestuia in tot Imperiul. si este cazul sa subliniem faptul ca a fost propovaduitor al Crestinismului, nu persecutor al altor religii. El nu a impus credinta sa nimanui, chiar daca si-a sustinut-o pe a sa si s-a straduit sa creeze armonie intre feluritele religii din Imperiu. Introducerea elementelor crestine a facut-o treptat si cu multa diplomatie, evitand tulburarile, pe care le considera primejdioase pentru Imperiu (3).

In acelasi timp insa a avut grija si sa isi indeplineasca indatoririle crestinesti personale. Sa nu uitam ca mult admirata biserica Sf. Petru din Roma i se datoreaza, ca si cea din Lateran, ca si Biserica Sfantului Mormant (a Invierii) din Ierusalim, cea a Nasterii Domnului din Bethleem si cea a inaltarii de pe Muntele Maslinilor. Tot el a ridicat si alte locasuri sfinte la Cirta (Numidia), Nicomedia si Antiohia si le-a înzestrat cu mari averi. Alte biserici deosebit de frumoase a ridicat in Bizant cea mai vestita fiind biserica Sfintilor Apostoli (4).

Dar ceea ce confera domniei sale o semnificatie care este superioara pentru noi, romanii, celei general crestine, este acel act uimitor al mutarii capitalei de la Roma la Bizantul tracic.

Mutarea capitalei are o semnificatie aparte. Constantin cel Mare nu a fost singurul imparat ce ar fi avut nevoie de un post de conducere mai bine plasat decat Roma. Mai mult, au fost împarati care, prin asezarea preferentiala intr-o anumita localitate, fie ea Saruna (Salonic), Sirmium sau alta, au transformat respectiva localitate într-un fel de capitala personala (5). Gesturile acestea erau totusi extrem de limitate, neavand un caracter oficial si fiind putin durabile. Constantin a fost singurul care a indraznit sa faca acest gest incredibil: sa mute capitala Imperiului Roman de la Roma in alt oras al Imperiului. Roma era Orasul, era Capitala; toate drumurile duceau la Roma. Cum sa o inlocuiesti? Cu ce?

Nimeni n-ar fi indraznit, pentru nici un motiv militar sau administrativ, sa faca o astfel de miscare. Dar motivatiile lui Constantin cel Mare au fost mai profunde decat un simplu calcul militar sau administrativ. Roma era pagana. Constantin cel Mare era crestin. Avea nevoie de o Capitala crestina, nu de una pagana. Centrul de greutate al crestinismului de limba latina se afla in acea vreme in ceea ce mai tarziu s-a numit Dioceza Traciei. La rasarit, dincolo de Marea Marmara, elementul romano-tracic era mai slab. Acolo incepea amestecul de orientalism si elenism – ce furnizase Romei atatea surse de ratacire si delir – a se impune peste traco-romani si crestinism. Ca s-a dorit o capitala crestina este evident din multe puncte de vedere. In lipsa trupului, ridicat la cer, al Maici Domnului s-a ridicat Biserica Sfintilor Apostoli, unde s-a Incercat adunarea moastelor Sfintilor Apostoli. Nazuinta spre un Centru Crestin, spre o Capitala a Crestinilor este evidenta. S-au facut de asemenea eforturi de a se aduce relicve ale Maicii Domnului si alte relicve sfinte. S-a încercat ridicarea prestigiului Bizantului tracic, dandu-i-se numele celui ce era pentru pagani Pontifex Maximus, pentru crestini un sfant in viata, un aparator al credintei, si pentru toti laolalta un aparator al Patriei, un comandant extraordinar – Constantin.

Pentru Neamul Romanesc si pentru acea latura spirituala care este romanitatea Romanilor, mutarea capitalei la Bizant este deosebit de importanta. Din acest moment Vechea Roma, ostila si straina, este inlocuita de Noua Roma, simbol al tuturor aspiratiilor religioase, sociale si economice ale Romanilor. Bizantul post-bizantin detectat de Nicolae Iorga Isi are sursele In aceasta schimbare. Romania avea o noua Roma, Constantinopole, una care nu mai era dusman ci aliat, parinte, ocrotitor. Cel care cunoaste mentalitatea romaneasca privitoare la parinti – orice ti-ar gresi sunt ai tai – intelege de ce, chiar in timpul unor imparati nepotriviti, Romanii au privit spre Bizant cu mandrie.

Desigur, nu este locul pentru o analiza, fie si sumara, a rolului pe care l-a jucat Intreaga viata religioasa, politica, sociala, comerciala etc. in viata Poporului Roman. Trebuie Insa subliniat ca a fost initial un oras mai mult romanesc decat latin – paganesc – sau grecesc – idem – iar efectul sau asupra spiritualitatii romanesti a fost profund. si aceasta nu doar în formele pana acum cunoscute, relativ tarzii. Este locul sa reamintim totusi un element vital pentru intelegerea romanitatii noastre: centrul spre care Straromanii îsi îndreptau privirile nu era Roma, ci Noua Roma, Constantinopole (tarigrad). Romanitatea romaneasca a fost legata astfel intai de Biserica si tara (Romania/Romania), iar apoi de Constantinopole si regalitatea pe care o reprezenta. S-a evitat astfel efectul pe care l-ar fi putut avea mai apoi erorile Romei si influenta pe care aceasta ar fi putut-o avea prin Mitropolia Sarunei, subordonata ei atunci cand s-a reorganizat Biserica (5) si, depasind iar limitele lucrarii intr-un fel, deznationalizarea provocata de Roma in Dalmatia secolelor X-XI, de exemplu.

***

de preot Mihai Andrei Aldea, extras din Istoria românilor – Începuturi

(1) Din punct de vedere etnic se inscrie in marile familii traco-romane ale Imperiului, marcand insa trecerea clasei superioare traco-romane la crestinism; el aduna astfel, luand in considerare si aspectul militar al vietii sale, toate elementele de baza ale Neamului Romanesc. Pentru viata si spiritualitatea sa a se vedea si studiul diac. P.I. David, Coincidente si relatii generale (indirecte) între Anglia si Dacoromania (sec. III-XIII), «BOR», XCII(1975), nr.5-6, p.746-784.
(2)Moesia, scris uneori și Moësia, a fost provincia romană antică situată azi pe teritoriul statelor Serbia, Bulgaria și România. Geografic era cuprinsă între Marea Neagră la est, Munții Balcani și Munții Sar la sud, râul Drina la vest, și fluviul Dunărea la nord. Între anii 102-117, la Moesia Inferior au fost atașate și unele regiuni nord-dunărene (cea mai mare parte a Munteniei de azi și sudul Moldovei).
Ea era locuită de mai multe triburi de origine tracică: bessii – pe cursul superior al râului Marița; dantheletii – cam în zona Sofiei de azi; dardanii – în partea de sud a Serbiei de astăzi; tribalii – în regiunea Plevnei; și de la tribali pe ambele maluri ale Dunării până la Marea Neagră trăiau geții, care la sud de Dunăre se mai numeau și moesi.
Administrativ, era împărțită în Moesia Superior și Moesia Inferior.
Populațiile romanizate (actualmente români) au rezistat presiunii de slavizare (inițiată în secolul al VII-lea, odată cu sosirea slavilor în Peninsula Balcanică) numai în unele areale mărginașe din vecinătatea Dunării (în Timoc și în Dobrogea).
Din inițiativa lui Constantin este inaugurat în 328, între Sucidava și Oescus, un pod peste Dunăre, care reflectă importanța dobândită de regiunile nord-dunărene pentru imperiu. Prin campaniile sale la frontiera Dunarii, recuperează o parte din teritoriile Daciei (care fusese părăsită de legiunile împăratului Aurelian). Acum Constantin și-a adăugat și titlul de Dacicus Maximus.
(Wikipedia)
(3) Ca exemplu se poate studia modul introducerii simbolurilor crestine pe monezi, in Curs de istoria si spiritualitatea Bizantului, de prof. Emilian Popescu, Bucuresti, 1996, xerografiat, p.33.
(4) ibidem, p.35
(5) Th. Mommsen, op. cit., p.101; Pr. prof. Ioan Ramureanu, Sfantul Irineu, episcop de Sirmium , «ST», XXVII(1975), nr.3-4, p.204.
(6) si poate ar trebui sa atragem atentia asupra faptului ca aceasta subordonare anuleaza basmele privind grecismul Macedoniei sau al altor provincii balcanice din acea vreme , dovedind ca limba poporului – implicit, pentru acea vreme, si a Bisericii – era, macar o varianta a latinei vulgare (a se face comparatie cu structura Imperiului, de obicei fidel imitata de Biserica, sau cu situatia Bisericii din Cipru).

Δεν ξέρω ελληνικά, έτσι ώστε η μετάφραση να Έλληνες γίνεται με Google Translate:
Νου σχτιου γρεακă, ασχα κă τραντουκερεα îν γρεκεσχτε εστε φăκουτă (αντρατă) κου γοογλε τρανσλατε
Nu ştiu greacă, aşa că traducerea în greceşte este făcută (adrată) cu google translate
I don’t know greek, so the translation to greek is made with google translate:
.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος – ένας άγιος της Ρουμανίας

Άγιος και Ισαπόστολος Κωνσταντίνος – ένας άγιος των γονέων ρουμανικού λαού

 Sfântul Constantin cel Mare – un sfânt străromân

http://apologeticum.wordpress.com/2012/05/21/sfantul-constantin-cel-mare-un-sfant-straroman/

From → Ιστοριε

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρέσει σε %d bloggers: