Skip to content

ΜΕΡΟΣ 10 – Σαμπινα Ισπας ντεσπρε Κăλουσχ σχι Κăλουσχαρ. Ω βιζιουνε νεκονβεντσιοναλă ασουπρα ουνουι ριτουαλ ταουματουργικ αρχαικ (παρτεα α ζεκεα)

Ιανουαρίου 10, 2012

ΜΕΡΟΣ 10 – Σαμπινα Ισπας ντεσπρε Κăλουσχ σχι Κăλουσχαρ. Ω βιζιουνε νεκονβεντσιοναλă ασουπρα ουνουι ριτουαλ ταουματουργικ αρχαικ (παρτεα α ζεκεα)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-2.html

untitled Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a X  a)

Αυτό το άρθρο είναι γραμμένο στη ρουμανική γλώσσα με ελληνικό αλφάβητο
This article is in romanian written with greek alphabet
Acest articol este în limba română scrisă cu litere greceşti
Ακεστ αρτικολ εστε îν λιμμπα ρομâνă σκρισă κου λιτερε γρεκεσχτι
.

Σε ιμπουν κâτεβα κομενταριι ντεσπρε φουνκτσια σακρă α ντανσουλουι, ασχα κουμ ς-αρ πουτεα ντεσκιφρα ντιν αναλιζα ινφορματσιει φουρνιζατε ντε βερσετελε Βεκχιουλουι σχι Νοουλουι Τεσταμεντ. Μαjοριτατεα ρεφεριριλορ λα ντανς (jοκ) îν Βεκχιουλ Τεσταμεντ σουντ ασοκιατε οφικιεριλορ ρελιγιοασε σχι εξπριμă εμοτσια, τρăιρεα ρελιγιοασă τρεζιτă îν νατουρα ουμανă ντε πρεζεντσα σχι ακτσιουνεα ντιβινă. Ντουπă κε ισραελιτσιι αου τρεκουτ Μαρεα Ροσχιε σχι αου σκăπατ ντε ουρμăριρεα οσχτιλορ φαραονουλουι, Μιριαμ, σορα λουι Ααρον, α λουατ ταμμπουρινα σχι îνσοτσιτă ντε αλτε φεμει, α εξεκουτατ ουν ντανς îν κινστεα λουι Ιαχβε, ακοπεριτ ντε γλοριε. Ρεγελε Νταβιντ ντανσεαζă, ροτινντου-σε, îν φατσα Αρκει σχι ιμπλικιτ, πεντρου Ντουμνεζεου, κăρουια îι κονσακρă σακριφικιι. Ντανσουλ μιρεσει εστε εβοκατ îν Κâνταρεα κâντăριλορ. Εστε αμιντιτ σχι ντανσουλ îν jουρουλ βιτσελουλουι ντε αουρ, πε καρε Μόισε îλ ινκριμινεαζă κου βεχεμεντσă, νταρ νου πεντρου τιπουλ σπεκιαλ ντε ντεβοτσιουνε πε καρε ελ îλ ρεπρεζιντă, κι πεντρου κă ερα πρεζεντατ îν φατσα ουνουι ιντολ πăγâν, καρε νου αβεα λεγăτουρă κου Ντουμνεζεουλ ουνικ. Ιν Ψαλμι εστε αμιντιτ ντες ντανσουλ, îνσοτσιτ ντε μουζικă σχι ντιφεριτε ινστρουμεντε μουζικαλε, φορμă ντε ρουγăκιουνε, ντεβοτσιουνε, σλăβιρε αντουσă λουι Ντουμνεζεου.

Ουνα ντιντρε κελε μαι ιμπορταντε σăρμπăτορι îν καρε ντανσουλ αρε ουν ρολ εξεμπλαρ εστε, îν ιουνταισμ, Σăρμπăτοαρεα Κορτουριλορ σαου Σουκκοτουλ. Σăρμπăτοαρε α τοαμνει, λεγατă ινιτσιαλ ντε ρεκολταρε (Ιεσχιρεα, 23, 14; 34, 22; ουνιι σπεκιαλισχτι ω ασοκιαζă κου σăρμπăτοαρεα καναανιτă α ρεκολτει) – εστε ασοκιατă κου τραβερσαρεα ιζμπουτιτă α ντεσχερτουλουι. Τερμεν καρε ντεσεμνεαζă οριγιναλ σăρμπăτοαρεα, χαγγ αρ σεμνιφικα κχιαρ „ντανς σακρου îν jουρουλ σανκτουαρουλουι”. Îν κρεσχτινισμουλ πριμαρ, ντανσουλ κονκρετ ντεβινε αλεγοριε σχι σιμμπολ, ντεσεμνâνντ „ντανσουλ σπιριτουαλ” κα ρουγăκιουνε αντρεσατă ντιβινιτăτσιι, νου κα μπουκουριε α ντανσουλουι îν σινε, πλăκερε λουντικă, σατισφακτσιε α σιμτσουριλορ περσοναλε πεντρου σινε σχι îν σινε. Ντε Σουκκοτ ερα πρακτικατ ντε κăτρε μπăρμπατσι πιοσχι „ντανσουλ κου τορτσε” îνσοτσιτ ντε κâντεκε ντε μπουκουριε σχι ντε μελοντιι ινστρουμενταλε εξεκουτατε ντε λεβιτσι. îνκă ντε τιμπουριου ντανσουλ εστε πρεζεντατ αστφελ, κα ω „μπουκουριε κερεασκă”, ω παρτε α αντορăριι λουι Ντουμνεζεου ντε κăτρε îνγερι σχι ντε κăτρε κει καρε ντομπâνντισερă ντρεπτουλ ντε α στα îν Παραντις. Πριμιι κρεσχτινι, κχιαρ σχι αποστολιι, κουνοσχτεαου σχι πρακτικαου ομπικειουριλε ιουνταικε. Κοντινουαρεα πρακτικăριι ντανσουλουι îν καντρουλ οφικιεριι ρελιγιοασε παρε ντεστουλ ντε φιρεασκă λα îνκεπουτουριλε κρεσχτινισμουλουι. Βαλοαρεα ντανσουλουι κιρκουλαρ κα μανιφεσταρε σπιριτουαλă απαρε μεντσιονατă αλăτουρι ντε ιμνουλ ντε σλαβă αντους Ντομνουλουι îν σκριεριλε λουι Κλεμεντ Αλεξανντρινουλ. Ντανσουλ κρεντινκιοσχιλορ τρεμπουιε σă φιε, αλăτουρι ντε σαου îμπρεουνă κου îνγεριι, ω λαουντă αντουσă ντιβινιτăτσιι. Γριγορε Τεολογουλ μεντσιονεαζă ουν ντανς καρε σε εξεκουτα λα κομεμοραρεα μαρτιριλορ, καρε αμιντεσχτε ντε „χορα ντε πομανă” σχι jοκουλ ντε λα σăριννταρουλ ντε ομπσχτε, πρακτικι îνκă ακτιβε îν ουνελε ζονε ντιν σουντουλ Ρομâνιει. „Wιδ αλλ δεσε κχανγες ιν δε φιρστ τwω κεντουριες οφ Κχριστιανιτι (εσπεκιαλλι δε εβολουτιον οφ wορσχιπ φρομ Τεμπλε ανντ Σιναγογουε τω χομε ανντ φιναλλι τω μπασιλικα, wιδ ντανκε μπεινγ μορε ρεαντιλι ασσοκιατεντ wιδ κελεστιαλ μπλισς), κουλτικ ντανκε wας στιλλ ακκεπταμπλε μπεκαουσε ιτ wας πλαντεντ ντεεπ ιν δε σόιλ οφ δε Jουνταεω-Κχριστιαν τραντιτιον” (Γαγνε, π. 43).

Σουντ αργουμεντε καρε νε ντετερμινă σă σουστσινεμ εξιστεντσα ουνορ τραντιτσιι, κου ντετερμιναρε ριτουαλă, καρε οφερă καντρου φαβοραμπιλ ντεσφăσχουρăριι ντανσουλουι κα φορμă ντε ντεβοτσιουνε îν μπισερικα κρεσχτινă πριμαρă. Ντιντρε ακεστεα, ουνελε ς-αου πăστρατ îν κρεσχτινισμουλ ορτοντοξ ντε φακτουρă μπιζαντινă, îν κελ ρομâνεσκ ιμπλικιτ, καρε σε ντοβεντεσχτε α φι φοαρτε κονσερβατορ, ποατε σχι ντατοριτă κοερεντσει εξκεπτσιοναλε α στρουκτουριλορ κρεσχτινε προφουνντε αλε ομπικειουριλορ, κρεντιντσελορ, ρεπερελορ εξιστεντσιαλε, îν γενεραλ. Ντιν κρονολογια ντανσουλουι λιτουργικ σχι α εβενιμεντελορ καρε ντετερμινă πρακτικαρεα λουι îν μπισερικα κρεσχτινă ρετσινεμ κâτεβα ντατε, ασχα κουμ αου φοστ ρεντατε îν λιστα αλκăτουιτă ντε Ροναλντ Γαγνε îν λουκραρεα κιτατă. Αστφελ, îν ανιι 539 σχι 589 Κονκιλιιλε ντε λα Τολεντω, ντιν Σπανια, κοννταμνă πρακτικαρεα ντανσουλουι îν καντρουλ προκεσιουνιλορ σχι îν τιμπουλ πριβεγχιουριλορ ντιναιντεα κομεμορăριι σφιντσιλορ, νταρ îν 678 ουν αλτ κονκιλιου ντιν ακεεασχι λοκαλιτατε αμιντεσχτε ντε ουν ριτουαλ μπογατ îν κορεγραφιε σακρă, αλκăτουιτ ντε αρχιεπισκοπουλ Ισιντορ ντε Σεβιλια; îν 554 ρεγελε Κχιλντεμπερτ ντιν Φραντσα ιντερζικε ντανσουριλε ρελιγιοασε καρε αβεαου λοκ îν μπισερικă ντε Πασχτι, ντε Κρăκιουν σαου κου πριλεjουλ αλτορ σăρμπăτορι. Ιντερντικτσιι αλε ντανσουλουι σακρου îν μπισερικă σουντ αμιντιτε îν 743 (Χεννεχαου, Γερμανια), 826, 850 (Ρομα). Îν ανουλ 900 πατριαρχουλ Τεοφιλακτ αλ Κονσταντινοπολελουι ιντροντουκε ντανσουλ îν μπισερικă ντε Κρăκιουν σχι ντε Μπομποτεαζă σχι îνγăντουιε ντεσφăσχουρăρι ντραματικε κουνοσκουτε σχι αστăζι îν λουμεα κρεσχτινă ορτοντοξă: Στεαουα, Ιροζιι σχι Βικλειμουλ. Κâτεβα σουτε ντε ανι μαι τâρζιου, îν κεα 1170, Μπαλσαμον, πατριαρχ αλ Ατιοχιει, ιντερζικε ντανσουλ îν μπισερικα ντιν Κονσταντινοπολ, ουνντε îνκă σε πρακτικα πε ντατα ντε 6 ιανουαριε, κâνντ σε κελεμπρα Μπομποτεαζă. Πριν 1248, îν Φραντσα, σε παρε κă îν μπισερικă σε ντανσα κου πριλεjουλ σăρμπăτοριι Σφâντουλουι Νικολαε (Γαγνε, π. 81-83). Λιστα ακεστορ σουκκεσιβε ακκεπτăρι σχι ιντερντικτσιι αλε ντανσουλουι îν καντρουλ λοκασχουλουι ντε κουλτ σαου îν πρεαjμα ακεστουια, κου πριλεjουλ κελεμπρăριι ντιφεριτελορ σăρμπăτορι κρεσχτινε, ντοβεντεσχτε κă πρακτικα ντεβοτσιουνιι, ρουγăκιουνιι σαου κχιαρ α îνκερκăριι ντε α ιντρα îν κοντακτ κου ντιβινιτατεα πριν μιjλοκιρεα ντανσουλουι εστε ακτιβă ατâτ îν Μπισερικα ρăσăριτεανă, κâτ σχι îν κεα απουσεανă. Ντανσουριλε κăλουσχăρεσχτι κρεντεμ κă σε ποτ îνσκριε îν ακεαστă κατεγοριε α ντανσουριλορ σακρε, îν στρâνσă ντεπενντεντσă κου ντεβοτσιουνεα σχι, μαι αλες, κου εξταζουλ. Ω λουκραρε ντε ρεφεριντσă îν ακεστ σενς, ουνουλ ντιντρε πουτσινελε στουντιι περενε îντρεπρινσε ασουπρα πρακτικăριι ντανσουλουι σακρου îν μπισερικα κρεσχτινă, εστε κεα α τεολογουλουι ενγλεζ W.Ω.Ε. Οεστερλει, νουμιτă κχιαρ Δε Σακρεντ Ντανκε. Α Στουντι ιν Κομπαρατιβε Φολκλορε, απăρουτă îν 1923, λα Καμμπριντγε.

Αουτορουλ πορνεσχτε ντε λα κονσταταρεα φăκουτă ντε κορεολογιι σπεκιαλισχτι îν ιστορια ντανσουλουι καρε σουστσιν κă îν αντικχιτατε σχι κχιαρ îν καζουλ κουλτουριλορ αρχαικε κονσερβατε îν τιμπουριλε μοντερνε, κονκεπτουλ ντε ντανς αβεα κου τοτουλ αλτε κονοτατσιι ντεκâτ κελε κου καρε εστε φαμιλιαριζατ ομουλ μοντερν. Φολοσινντ σουρσε αρχεολογικε, επιγραφικε, βεκχεα λιτερατουρă σακρă, κουμ αρ φι Καρτεα μορτσιλορ, εγιπτεανă, Βεκχιουλ Τεσταμεντ σχι λιτερατουρα ιουνταικă ποστμπιμπλικă, βεκχεα λιτερατουρă αραμπă, σκριερι αλε πăριντσιλορ μπισερικιι κρεσχτινε σχι αουτορι κλασικι αι λιτερατουριι γρεκεσχτι σχι λατινε, ελ φακε ω αναλιζă μινουτσιοασă α καρακτεριστικιλορ ντανσουλουι πρακτικατ îν βεκχεα τραντιτσιε ιουνταικă σχι îν μπισερικα κρεσχτινă, α φουνκτσιει ακεστει περφορμăρι καρε φολοσεσχτε ουν λιμμπαj σπεκιαλιζατ σχι ουν κοντ προπριου ντε κομουνικαρε σχι νου îν ουλτιμουλ ρâνντ, α καλιτăτσιλορ πε καρε τρεμπουιε σă λε îνντεπλινεασκă περφορμεριι. Οεστερλει κονσιντερă κă οριγινεα ντανσουλουι σακρου σε αφλă îν ντοριντσα ομουλουι ντε α ιμιτα κεεα κε κρεντε κă εστε καρακτεριστικ πουτεριλορ σουπρανατουραλε. Ντανσουλ σακρου νου îσχι αρε ρăντăκινα îν ιμιταρεα μισχκăριι ανιμαλελορ πε καρε οαμενιι σε στρăντουιαου σă λε βâνεζε, αφιρμă πε ντρεπτ κουβâντ αουτορουλ; ελ νου απαρε ντεκâτ ατουνκι κâνντ ς-αου πουτουτ κρεα νιβελε σουπεριοαρε αλε ρελιγιει. Οαμενιι αου ιμιτατ κεεα κε κρεντεαου κă φακ ζειι σχι ζειτσελε, λα îνκεπουτ, πεντρου κα ντουπă ακεεα σă εξεκουτε ακελε μισχκăρι καρε σε κρεντεα κă ονορεαζă σχι μπουκουρă πουτεριλε σουπραουμανε. Ντανσουλ ερα οφεριτ κα ουν νταρ, ω ρουγăκιουνε σαου ουν αουτοσακριφικιου πεντρου α ονορα πουτερεα ντιβινă. Ω ιντερεσαντă ομπσερβατσιε καρε κρεντεμ κă αρε λεγăτουρă κου ντεμονστρατσια νοαστρă, κου φορμελε στρăβεκχι ντε ντεβοτσιουνε σχι πρακτικă α ρουγăκιουνιι εστε ουρμăτοαρεα: „σω μπι ιμιτατινγ δε σουπερνατουραλ πωwερ δε ιμιτατορ κονκειβεντ χιμσελφ τω μπε μακινγ χιμσελφ ονε wιδ χιμ wχω wας ιμιτατεντ […] μπι ρεκειβινγ δε γοντ ιντω χιμσελφ α μαν μπεκαμε ιντεντιφιεντ wιδ δε Γοντ […] ιμιτατιον, περσονατιον ανντ δε ακτ wχικχ προντουκε ιντεντιφικατιον […] τwω λαττερ ριτες […] δοσε οφ περσονατιον ανντ οφ αμπσορμπινγ δε γοντ […] αρε ακκομπανιεντ μπι δε σακρεντ ντανκε ας α νεκεσσαρι αντjουνκτ. […] δε Γοντ σχωwεντ χις αππροβαλ μπι ουνιτινγ χιμσελφ wιδ χις ντανκινγ wορσχιππερ (Οεστερλει, π. 24-26). Ντιβινιτατεα ουτιλιζεαζă κορπουλ σλουjιτορουλουι σăου κα ουν „βεχικουλ” πεντρου α-σχι φακε κουνοσκουτă βόιντσα, πε ντε ω παρτε, ιαρ κελ κε οφικιαζă, ποατε, λα ρâνντουλ σăου, σă φολοσεασκă πουτερεα ντιβινă, καρε νου ι-α φοστ îνκρεντιντσατă πεντρου αλτε σκοπουρι. Îν ακεαστă σιτουατσιε σε αφλă προφετσιι εβρει καρε îν κονντιτσιι εξτατικε τρανσμιτ βόιντσα ντιβινă σαου φακ προφετσιι. Αμ ντατ ακεστ κιτατ εξτινς πεντρου κă νόι απρεκιεμ κă îντρ-ω σιτουατσιε σιμιλαρă σε αφλă κăλουσχαριι ατουνκι κâνντ πρακτικă Κăλουσχουλ ταουματουργικ, ντε Ρουσαλιι. Ντανσουριλε εξτατικε σουντ αμιντιτε îν Βεκχιουλ Τεσταμεντ αλăτουρατε προφετσιιλορ, σăρμπăτοριλορ σεκερισχουλουι σχι κουλεσουλουι βιιλορ καρε εραου, νεîνντόιελνικ, ρελιγιοασε; εραου σχι ντανσουρι καρε κελεμπραου βικτοριιλε μιλιταρε, παρτε α ριτουαλουριλορ κιρκουμκιζιει, α κερεμονιει κăσăτοριει σχι λεγατε ντε ριτουαλουριλε ντε îνμορμâνταρε. Ω πριβιρε φουγαρă ασουπρα ακεστορ μομεντε νε αjουτă σă ρεβιζουιμ ουνελε οπινιι πριβινντ οριγινεα, βεκχιμεα σχι σă γăσιμ ω jουστιφικαρε îν αντâνκουλ γâνντιριι παλεοκρεσχτινε πεντρου νουμεροασελε ντανσουρι îν κερκ, χορελε, ατâτ ντε μπινε ρεπρεζεντατε îν ριτουαλουριλε ντιν κικλουλ καλεννταριστικ σχι îν κελε αλε κικλουλουι βιετσιι.

– Βα ουρμα –

Νοτα Μπενε: Σουμπλινιεριλε νε απαρτσιν

(Σουρσα: Σαμπινα Ισπας Κουλτουρă οραλă σχι ινφορματσιε τρανσκουλτουραλă)

Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a X -a)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-2.html

untitled Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a X  a)

Se impun câteva comentarii despre funcţia sacră a dansului, aşa cum s-ar putea descifra din analiza informaţiei furnizate de versetele Vechiului şi Noului Testament. Majoritatea referirilor la dans (joc) în Vechiul Testament sunt asociate oficierilor religioase şi exprimă emoţia, trăirea religioasă trezită în natura umană de prezenţa şi acţiunea divină. După ce israeliţii au trecut Marea Roşie şi au scăpat de urmărirea oştilor faraonului, Miriam, sora lui Aaron, a luat tamburina şi însoţită de alte femei, a executat un dans în cinstea lui Iahve, acoperit de glorie. Regele David dansează, rotindu-se, în faţa Arcei şi implicit, pentru Dumnezeu, căruia îi consacră sacrificii. Dansul miresei este evocat în Cântarea cântărilor. Este amintit şi dansul în jurul viţelului de aur, pe care Moise îl incriminează cu vehemenţă, dar nu pentru tipul special de devoţiune pe care el îl reprezintă, ci pentru că era prezentat în faţa unui idol păgân, care nu avea legătură cu Dumnezeul unic. In Psalmi este amintit des dansul, însoţit de muzică şi diferite instrumente muzicale, formă de rugăciune, devoţiune, slăvire adusă lui Dumnezeu.

Una dintre cele mai importante sărbători în care dansul are un rol exemplar este, în iudaism, Sărbătoarea Corturilor sau Sukkotul. Sărbătoare a toamnei, legată iniţial de recoltare (Ieşirea, 23, 14; 34, 22; unii specialişti o asociază cu sărbătoarea canaanită a recoltei) – este asociată cu traversarea izbutită a deşertului. Termen care desemnează original sărbătoarea, hagg ar semnifica chiar „dans sacru în jurul sanctuaruluiÎn creştinismul primar, dansul concret devine alegorie şi simbol, desemnând „dansul spiritual ca rugăciune adresată divinităţii, nu ca bucurie a dansului în sine, plăcere ludică, satisfacţie a simţurilor personale pentru sine şi în sine. De Sukkot era practicat de către bărbaţi pioşi „dansul cu torţe însoţit de cântece de bucurie şi de melodii instrumentale executate de leviţi. încă de timpuriu dansul este prezentat astfel, ca o „bucurie cerească, o parte a adorării lui Dumnezeu de către îngeri şi de către cei care dobândiseră dreptul de a sta în Paradis. Primii creştini, chiar şi apostolii, cunoşteau şi practicau obiceiurile iudaice. Continuarea practicării dansului în cadrul oficierii religioase pare destul de firească la începuturile creştinismului. Valoarea dansului circular ca manifestare spirituală apare menţionată alături de imnul de slavă adus Domnului în scrierile lui Clement Alexandrinul. Dansul credincioşilor trebuie să fie, alături de sau împreună cu îngerii, o laudă adusă divinităţii. Grigore Teologul menţionează un dans care se executa la comemorarea martirilor, care aminteşte de „hora de pomană şi jocul de la sărindarul de obşte, practici încă active în unele zone din sudul României. „With all these changes in the first two centuries of Christianity (especially the evolution of worship from Temple and Synagogue to home and finally to basilica, with dance being more readily associated with celestial bliss), cultic dance was still acceptable because it was planted deep in the soil of the Judaeo-Christian tradition” (Gagne, p. 43).

Sunt argumente care ne determină să susţinem existenţa unor tradiţii, cu determinare rituală, care oferă cadru favorabil desfăşurării dansului ca formă de devoţiune în biserica creştină primară. Dintre acestea, unele s-au păstrat în creştinismul ortodox de factură bizantină, în cel românesc implicit, care se dovedeşte a fi foarte conservator, poate şi datorită coerenţei excepţionale a structurilor creştine profunde ale obiceiurilor, credinţelor, reperelor existenţiale, în general. Din cronologia dansului liturgic şi a evenimentelor care determină practicarea lui în biserica creştină reţinem câteva date, aşa cum au fost redate în lista alcătuită de Ronald Gagne în lucrarea citată. Astfel, în anii 539 şi 589 Conciliile de la Toledo, din Spania, condamnă practicarea dansului în cadrul procesiunilor şi în timpul priveghiurilor dinaintea comemorării sfinţilor, dar în 678 un alt conciliu din aceeaşi localitate aminteşte de un ritual bogat în coregrafie sacră, alcătuit de arhiepiscopul Isidor de Sevilia; în 554 regele Childebert din Franţa interzice dansurile religioase care aveau loc în biserică de Paşti, de Crăciun sau cu prilejul altor sărbători. Interdicţii ale dansului sacru în biserică sunt amintite în 743 (Hennehau, Germania), 826, 850 (Roma). În anul 900 patriarhul Teofilact al Constantinopolelui introduce dansul în biserică de Crăciun şi de Bobotează şi îngăduie desfăşurări dramatice cunoscute şi astăzi în lumea creştină ortodoxă: Steaua, Irozii şi Vicleimul. Câteva sute de ani mai târziu, în cea 1170, Balsamon, patriarh al Atiohiei, interzice dansul în biserica din Constantinopol, unde încă se practica pe data de 6 ianuarie, când se celebra Bobotează. Prin 1248, în Franţa, se pare că în biserică se dansa cu prilejul sărbătorii Sfântului Nicolae (Gagne, p. 81-83). Lista acestor succesive acceptări şi interdicţii ale dansului în cadrul locaşului de cult sau în preajma acestuia, cu prilejul celebrării diferitelor sărbători creştine, dovedeşte că practica devoţiunii, rugăciunii sau chiar a încercării de a intra în contact cu divinitatea prin mijlocirea dansului este activă atât în Biserica răsăriteană, cât şi în cea apuseană. Dansurile căluşăreşti credem că se pot înscrie în această categorie a dansurilor sacre, în strânsă dependenţă cu devoţiunea şi, mai ales, cu extazul. O lucrare de referinţă în acest sens, unul dintre puţinele studii perene întreprinse asupra practicării dansului sacru în biserica creştină, este cea a teologului englez W.O.E. Oesterley, numită chiar The Sacred Dance. A Study in Comparative Folklore, apărută în 1923, la Cambridge.

Autorul porneşte de la constatarea făcută de coreologii specialişti în istoria dansului care susţin că în antichitate şi chiar în cazul culturilor arhaice conservate în timpurile moderne, conceptul de dans avea cu totul alte conotaţii decât cele cu care este familiarizat omul modern. Folosind surse arheologice, epigrafice, vechea literatură sacră, cum ar fi Cartea morţilor, egipteană, Vechiul Testament şi literatura iudaică postbiblică, vechea literatură arabă, scrieri ale părinţilor bisericii creştine şi autori clasici ai literaturii greceşti şi latine, el face o analiză minuţioasă a caracteristicilor dansului practicat în vechea tradiţie iudaică şi în biserica creştină, a funcţiei acestei performări care foloseşte un limbaj specializat şi un cod propriu de comunicare şi nu în ultimul rând, a calităţilor pe care trebuie să le îndeplinească performerii. Oesterley consideră că originea dansului sacru se află în dorinţa omului de a imita ceea ce crede că este caracteristic puterilor supranaturale. Dansul sacru nu îşi are rădăcina în imitarea mişcării animalelor pe care oamenii se străduiau să le vâneze, afirmă pe drept cuvânt autorul; el nu apare decât atunci când s-au putut crea nivele superioare ale religiei. Oamenii au imitat ceea ce credeau că fac zeii şi zeiţele, la început, pentru ca după aceea să execute acele mişcări care se credea că onorează şi bucură puterile supraumane. Dansul era oferit ca un dar, o rugăciune sau un autosacrificiu pentru a onora puterea divină. O interesantă observaţie care credem că are legătură cu demonstraţia noastră, cu formele străvechi de devoţiune şi practică a rugăciunii este următoarea: „so by imitating the supernatural power the imitator conceived himself to be making himself one with him who was imitated […] by receiving the god into himself a man became identified with the God […] imitation, personation and the act which produce identification […] two latter rites […] those of personation and of absorbing the god […] are accompanied by the sacred dance as a necessary adjunct. […] the God showed his approval by uniting himself with his dancing worshipper (Oesterley, p. 24-26). Divinitatea utilizează corpul slujitorului său ca un „vehicul” pentru a-şi face cunoscută voinţa, pe de o parte, iar cel ce oficiază, poate, la rândul său, să folosească puterea divină, care nu i-a fost încredinţată pentru alte scopuri. În această situaţie se află profeţii evrei care în condiţii extatice transmit voinţa divină sau fac profeţii. Am dat acest citat extins pentru că noi apreciem că într-o situaţie similară se află căluşarii atunci când practică Căluşul taumaturgic, de Rusalii. Dansurile extatice sunt amintite înVechiul Testament alăturate profeţiilor, sărbătorilor secerişului şi culesului viilor care erau, neîndoielnic, religioase; erau şi dansuri care celebrau victoriile militare, parte a ritualurilor circumciziei, a ceremoniei căsătoriei şi legate de ritualurile de înmormântare. O privire fugară asupra acestor momente ne ajută să revizuim unele opinii privind originea, vechimea şi să găsim o justificare în adâncul gândirii paleocreştine pentru numeroasele dansuri în cerc, horele, atât de bine reprezentate în ritualurile din ciclul calendaristic şi în cele ale ciclului vieţii.

– Va urma –

Nota Bene: Sublinierile ne aparţin

(Sursa: Sabina Ispas Cultură orală şi informaţie transculturală)

Δεν ξέρω ελληνικά, έτσι ώστε η μετάφραση να Έλληνες γίνεται με Google Translate:
I don’t know greek, so the translation to greek is made with google translate:
Nu ştiu greacă, aşa că traducerea în greceşte este făcută cu google translate
Νου σχτιου γρεακă, ασχα κă τραντουκερεα îν γρεκεσχτε εστε φăκουτă κου γοογλε τρανσλατε
.

Sabina Ispas για Căluş şi Căluşar.. Μια ασυνήθιστη θέα σε ένα αρχαϊκόΘαυματουργού τελετουργικό (Μέρος 10)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-2.html

untitled Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a X  a)

Απαιτούν μερικά σχόλια για τη λειτουργία του ιερού χορού, όπως θα μπορούσε να αποκρυπτογραφήσει από την ανάλυση των πληροφοριών από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη στίχους. Οι περισσότερες αναφορές στον χορό (παιχνίδι) στην Παλαιά Διαθήκη συνδέεται θρησκευτική τελετή και εξέφρασε την συγκίνηση, ξύπνησε θρησκευτικές ζουν στην παρουσία της ανθρώπινης φύσης και θεϊκή ενέργεια. Αφού οι Ισραηλίτες διέσχισαν την Ερυθρά Θάλασσα και οι στρατοί του Φαραώ έχουν διαφύγει τη δίωξη, Miriam, η αδελφή του Ααρών, πήρε ένα ντέφι και να συνοδεύονται από άλλες γυναίκες εκτέλεσε ένα χορό προς τιμήν του Γιαχβέ, που καλύπτεται με δόξα. King David χορό, γυρίζοντας μπροστά από την Κιβωτό και, συνεπώς, στο Θεό, η οποία αφιερώνει τις θυσίες του. Νύφη Dancing αναφέρεται στο Άσμα Ασμάτων. Είναι η μνήμη και το χορό γύρω από το χρυσό μοσχάρι που ο Μωυσής σφόδρα ποινικοποιηθεί, αλλά όχι για το συγκεκριμένο είδος της αφοσίωσης που εκπροσωπεί, αλλά επειδή παρουσιάστηκε πριν από ένα παγανιστικό είδωλο, που δεν είχε καμία σχέση με ένα Θεό. Στους Ψαλμούς αναφέρεται συχνά ο χορός με τη συνοδεία μουσικής και διάφορα μουσικά όργανα, μορφή προσευχής, αφοσίωση, δοξάζοντας τον Θεό.

Ένα από τα πιο σημαντικά φεστιβάλ στο οποίο ο χορός είναι ένα υποδειγματικό ρόλο, στον Ιουδαϊσμό, Γιορτή της Σκηνοπηγίας ή Σουκότ. Εορτασμός του φθινοπώρου, για την αρχική συγκομιδή (Έξοδος, 23, 14, 34, 22, κάποιοι ειδικοί συνδέουν με τη γιορτή της συγκομιδής Χαναάν) – σχετίζεται με την επιτυχή μετάβαση της ερήμου. Αρχικό όρος για τις διακοπές, Hägg θα σήμαινε ακόμα και «ιερό χορό γύρω από το ιερό.» Στις αρχές του Χριστιανισμού, ειδικά ο χορός γίνεται αλληγορία και το σύμβολο, που δηλώνει «πνευματικό χορό» ως μια προσευχή προς τη θεότητα και όχι η χαρά του χορού μόνη της, παιχνιδιάρικο απόλαυση, η αίσθηση της προσωπικής ικανοποίησης για τον εαυτό του και στον εαυτό του. Για Σουκότ ασκήθηκε από ευσεβείς άνδρες «χορός με δάδες» μαζί με τα τραγούδια της χαράς και της οργανικής μουσικής που εκτελούνται από τους Λευίτες. χορός βρίσκεται ακόμη παρουσιάζεται ως νωρίς ως «ουράνια χαρά» μέρος της λατρείας του Θεού από τους αγγέλους και από εκείνους που απέκτησαν το δικαίωμα να παραμείνει στον Παράδεισο. Οι πρώτοι Χριστιανοί, ακόμα και οι απόστολοι ήξερε και ασκείται εβραϊκή τελωνειακών. Συνεχίζοντας την πρακτική του χορού στη θρησκευτική oficierii φαίνεται απολύτως φυσικό έως τις αρχές του Χριστιανισμού. Εγκύκλιος χορό ως πνευματική αξία έκφραση αναφέρεται μαζί με τον ύμνο της έπαινο στον Κύριο στα γραπτά του ο Κλήμης Αλεξανδρείας. Ο χορός πρέπει να είναι πιστός, με ή με τους αγγέλους, ένα δοξάζουν τον Θεό. Gregory αναφέρει έναν χορό που πραγματοποιείται σε ανάμνηση των μαρτύρων, που θυμίζει το «χορό της φιλανθρωπίας» και να Sarindar κοινόχρηστων παιχνίδι, πρακτικές που δραστηριοποιούνται σε ορισμένες περιοχές της νότιας Ρουμανίας. «Με όλες τις αλλαγές των ιστών σε δύο πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού (ειδικά με την εξέλιξη της λατρείας από το Temple και Συναγωγή στο σπίτι και τελικά να βασιλική, με το χορό πιο εύκολα να συνδεθεί με ουράνια ευδαιμονία), ο χορός λατρεία επειδή ήταν ήταν ακόμα φυτευτεί βαθιά Αποδεκτή στην ιουδαιοχριστιανική έδαφος της Παράδοσης »(Gagne, σ. 43).

Υπάρχουν επιχειρήματα που να μας οδηγήσει να υποστηρίξουν την ύπαρξη των παραδόσεων, με τελετουργικό αποφασιστικότητα που προσφέρει ευνοϊκό χορό συμπεριφορά ως μορφή αφοσίωση στις αρχές της χριστιανικής εκκλησίας. Από αυτά, κάποια έχουν διατηρηθεί στη βυζαντινή Ορθοδοξία στην προεπιλεγμένη της Ρουμανίας, η οποία καταλήγει να είναι πολύ συντηρητική, ίσως λόγω της εξαιρετικής συνέπειας των δομών βαθιά τελωνειακών Χριστιανός, πιστεύω, υπαρξιακή τμήματα σε γενικές γραμμές. Λειτουργική χορό και το χρονοδιάγραμμα των γεγονότων που οδήγησαν στην πρακτική της χριστιανικής εκκλησίας διατηρούν ορισμένα δεδομένα, όπως ήταν έπαιξε στη λίστα καταρτίζεται από Ronald Gagne στο έργο αναφέρεται.Έτσι, μεταξύ 539 και 589 Συμβούλια του Τολέδο της Ισπανίας, καταδικάζει την πρακτική του χορού στην πομπή και την μνήμη των αγίων μέσα από τα ρολόγια πριν, αλλά ένα άλλο 678 με τον ίδιο θυμίζει το δημοτικό συμβούλιο του μια ιερή τελετουργία πλούσια σε χορογραφία που αποτελείται από τον Αρχιεπίσκοπο Ισίδωρος της Σεβίλλης, το 554 ο βασιλιάς της Γαλλίας Childebert απαγορεύεται θρησκευτικών χοροί γίνονταν στην εκκλησία το Πάσχα, τα Χριστούγεννα ή άλλη περίσταση διακοπές. Οι απαγορεύσεις του ιερού χορού στην εκκλησία που αναφέρονται στο 743 (Hennehau, Γερμανία), 826, 850 (Ρώμη). Στο 900 ο Θεοφύλακτος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως εισήγαγε χορό στην εκκλησία των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων και να επιτρέψει την ανάπτυξη στον κόσμο σήμερα είναι γνωστή δραματική Ορθόδοξη Χριστιανική: Star, Irozii και Vicleimul. Αρκετές εκατοντάδες χρόνια αργότερα, στη δεκαετία του 1170, Βαλσαμών, πατριάρχης της Atiohiei απαγορεύει χορό στην εκκλησία της Κωνσταντινούπολης, η οποία εξακολουθεί πρακτικών σχετικά με 6 Ιανουαρίου, όταν γιορτάζουν Θεοφανείων. Με το 1248, στη Γαλλία, φαίνεται ότι ο ναός του χορού Αγ. Νικολάου Γλέντι με (Gagne, σ. 81-83). Ο κατάλογος αυτών των διαδοχικών αποδοχές και απαγορεύσεις για χορό στο χώρο λατρείας ή κοντά σε αυτήν, κατά τον εορτασμό του διάφορες χριστιανικές γιορτές, δείχνει ότι η πρακτική της αφοσίωσης, της προσευχής, ή ακόμα και προσπαθώντας να έρθει σε επαφή με το θείο μέσα από το μέσο του χορού Η εταιρεία δραστηριοποιείται στην εκκλησία Ανατολική και στη Δυτική. Χοροί căluşăreşti πιστεύουν ότι μπορούν να εγγραφούν σε αυτή την κατηγορία των ιερών χορών, στενά συνδεδεμένη με αφοσίωση και, πάνω απ ‘όλα, με την έκσταση. Ένα έργο αναφοράς στο θέμα αυτό, μία από τις λίγες μελέτες που διεξήχθησαν σε πολυετή πρακτική ιερό χορό στη χριστιανική εκκλησία, είναι η αγγλική Θλίψη θεολόγος Oesterley ονομάζεται The Sacred Dance ακόμα. Μια μελέτη σε Συγκριτική Λαογραφία, που δημοσιεύθηκε το 1923, στο Cambridge.

Ο συγγραφέας ξεκινά από την παρατήρηση γίνεται από ειδικούς στην ιστορία του χορού coreologii που ισχυρίζονται ότι οι αρχαίοι, ακόμα και αρχαϊκά καλλιέργειες διατηρούνται στη σύγχρονη εποχή, η έννοια του χορού έχουν πολύ διαφορετικές υποδηλώσεις από εκείνες με τις οποίες ο σύγχρονος άνθρωπος είναι εξοικειωμένος. Χρησιμοποιώντας αρχαιολογικές πηγές, επιγραφές, αρχαία ιερά λογοτεχνία, όπως Βιβλίο των Νεκρών, αιγυπτιακή, Παλαιά Διαθήκη και την εβραϊκή λογοτεχνία postbiblică, αρχαία αραβική λογοτεχνία, Christian συγγράμματα των Πατέρων της Εκκλησίας και αρχαίων συγγραφέων της ελληνικής και λατινικής λογοτεχνίας, κάνει μια διεξοδική ανάλυση των χαρακτηριστικών παράδοση του χορού στην αρχαία εβραϊκή και χριστιανική εκκλησία, αυτή η λειτουργία η οποία χρησιμοποιεί ένα εξειδικευμένο performări γλώσσα και την επικοινωνία κώδικα και τελευταίο αλλά όχι έσχατο, την ποιότητα απαιτήσεις για την κάλυψη των ερμηνευτών. Oesterley πιστεύει ότι η προέλευση του ιερού χορού είναι η ανθρώπινη επιθυμία να μιμηθεί αυτό που νομίζει ότι είναι χαρακτηριστικό της υπερφυσικές δυνάμεις. Ιερή χορός δεν είναι ριζωμένη στην μίμηση των κινήσεων των ζώων που οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κυνηγήσουν, ο συγγραφέας λέει σωστά, εμφανίζεται μόνο όταν θα μπορούσε να δημιουργήσει τα υψηλότερα επίπεδα της θρησκείας. Οι άνθρωποι σκέφτηκαν επανέλαβε ό, τι είναι θεοί και θεές, στην αρχή, επειδή εκτελούν τότε αυτές οι κινήσεις που πίστευε ότι η τιμή και απολαύστε υπεράνθρωπες δυνάμεις. Ο χορός προσφέρθηκε ως δώρο, μια προσευχή ή μια θεία δύναμη για να τιμήσει autosacrificiu. Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση που πιστεύουμε ότι σχετίζεται με την επίδειξη μας, την αρχαία μορφές της αφοσίωσης και της πρακτικής της προσευχής είναι: «Είναι από τη μίμηση των μιμητής την υπερφυσική δύναμη συνέλαβε τον εαυτό του να κάνει τον εαυτό του ένα με Αυτόν Να που μιμούνταν ήταν […] Η λήψη από τον ίδιο τον Θεό σε έναν άνθρωπο με το Θεό ταυτίστηκε […] μίμηση, υπόδυση και η πράξη που παράγουν αναγνώριση […] […] Thos δύο τελευταίες ιεροτελεστίες των υπόδυση και της απορρόφησης του θεού [. ..] συνοδεύεται από τον ιερό χορό ως αναπληρωτής απαραίτητο. […] Ο Θεός έδειξε Έγκριση ενώνοντας τον εαυτό του με τη δική Του λάτρη χορό του (Oesterley, σ. 24-26). Ο υπουργός Θεότητα χρησιμοποιείται το σώμα του ως «όχημα» για να κάνει γνωστή την επιθυμία, από τη μια πλευρά, και ο οποίος χοροστάτησε, μπορεί, με τη σειρά του, να χρησιμοποιήσει θεία δύναμη, η οποία ανατέθηκε για άλλους σκοπούς. Σε αυτήν την κατάσταση είναι ότι Εβραϊκά προφήτες κάτω από θεία θα μεταδώσουν ή να κάνετε εκστατική προφήτες. Έδωσα αυτό επεκτάθηκε απόσπασμα διότι θεωρούμε ότι μια παρόμοια κατάσταση είναι όταν πρακτική Calusul Căluşarii Θαυματουργού της Πεντηκοστής. Οι εκστατικό χορό αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη προφητείες που επισυνάπτεται, τη συγκομιδή και vintage φεστιβάλ που ήταν αναμφισβήτητα θρησκευτική και χορούς που γιόρτασε στρατιωτικές νίκες, μέρος των τελετουργιών της περιτομής, μια τελετή που σχετίζονται με το γάμο και κηδεία τελετές. Μια γεύση από αυτές τις στιγμές να μας βοηθήσει να αναθεωρηθούν ορισμένες απόψεις σχετικά με την προέλευση, την ηλικία, και να βρουν δικαιολογία σε βαθιά σκέψη για τις πολλές ειδωλολατρικές κυκλικοί χοροί, HORE, τόσο καλά που εκπροσωπούνται στο ημερολογιακό κύκλο τελετουργικό και τον κύκλο ζωής.

– Για να συνεχιστεί –

Σημείωση: Έμφαση

(Πηγή: Sabina Ispas προφορική κουλτούρα και διαπολιτισμική πληροφορίες)

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρέσει σε %d bloggers: