Skip to content

ΜΕΡΟΣ 2 – Σαμπινα Ισπας ντεσπρε Κăλουσχ σχι Κăλουσχαρ. Ω βιζιουνε νεκονβεντσιοναλă ασουπρα ουνουι ριτουαλ ταουματουργικ αρχαικ (παρτεα α ντοουα)

Δεκεμβρίου 19, 2011

ΜΕΡΟΣ 2 – Σαμπινα Ισπας ντεσπρε Κăλουσχ σχι Κăλουσχαρ. Ω βιζιουνε νεκονβεντσιοναλă ασουπρα ουνουι ριτουαλ ταουματουργικ αρχαικ (παρτεα α ντοουα)   

cover 5 150x150 Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a II  a)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-doua.html

Αυτό το άρθρο είναι γραμμένο στη ρουμανική γλώσσα με ελληνικό αλφάβητο
This article is in romanian written with greek alphabet
Acest articol este în limba română scrisă cu litere greceşti
Ακεστ αρτικολ εστε îν λιμμπα ρομâνă σκρισă κου λιτερε γρεκεσχτι
.

Îν λουκρăρι πουμπλικατε αντεριορ αμ αναλιζατ, ντιν περσπεκτιβα αμιντιτă, κâτεβα ντιντρε ριτουαλουριλε σαου κερεμονιαλελε ρομâνεσχτι λεγατε ντε σăρμπăτοριλε Κρăκιουνουλουι, Ανουλουι Νοου σχι Μπομποτεζει, αλε πριμăβεριι ετκ. Ντε ντατα ακεαστα νε-αμ προπους σă ινβεστιγăμ, πριντρ-ω μετοντă μαι πουτσιν φαμιλιαρă κερκετăριι τραντιτσιοναλε, ουνουλ ντιντρε κελε μαι σπεκτακουλοασε, σπεκιφικε, περσιστεντε σχι ντιβερς εξπλοατατε ριτουαλουρι – Κăλουσχουλ.

Πρακτικατ ντε ω κεατă εζοτερικă μασκουλινă îντρ-ω περιοαντă φιξă α ανουλουι λιτουργικ, ντετερμινατă ντε ντατα μομπιλă α σăρμπăτοριι Ρουσαλιιλορ, ριτουαλουλ (νουμιτ, ντε πρεφεριντσă, îν λιτερατουρα ντε σπεκιαλιτατε, ομπικει σαου jοκ, ντουπă περσπεκτιβα ντιν καρε σε φακε αναλιζα) Κăλουσχουλουι μανιφεστă αστăζι ουν πολιφουνκτσιοναλισμ εβιντεντ, ντιν καρε ατραγ ατεντσια: βινντεκαρεα σχι προφιλαξια, φεκουνντιτατεα σχι προσπεριτατεα, καρακτερουλ ρăζμπόινικ, βαλεντσα ινιτσιατικă σχι καρακτερουλ ντε ντιβερτισμεντ, σπεκτακολ. Κεατα φολοσεσχτε ουν ινστρουμενταρ σπεκιαλιζατ ντιν καρε αμιντιμ: στεαγουλ, μπαστοανελε ντιν λεμν αλε κăλουσχαριλορ, σαμπια (πουρτατă ντε περσοναjουλ μασκατ), πλαντελε καρε αου καρακτεριστικι προφιλακτικε σχι βινντεκăτοαρε, κουμ σουντ ουστουρόιουλ, πελινουλ σχι, ουνεορι, μπουσουιοκουλ, σουμπσταντσελε κου ατριμπουτε πουριφικατοαρε: σαρεα, τăμâια, απα. Îν τιμπουλ ακτουλουι βινντεκăριι εστε σακριφικατă ω γăινă. Κονντουκăτορουλ γρουπουλουι ντε κăλουσχαρι εστε βăταφουλ, καρε îμπαρτε ανουμιτε σεγμεντε ντε αουτοριτατε κου „μουτουλ”, περσοναj κου φατσα ακοπεριτă ντε ω μασκă κονφεκτσιονατă, ντε ομπικει, ντιν πιελε ντε καπρă σχι îναρματ κου σαμπια, ουνεορι σχι κου ουν μπικι. Κοστουμελε κăλουσχαριλορ σουντ ανουμε îμποντομπιτε, αβâνντ îνσεμνε καρε îι φακ ουσχορ ιντεντιφικαμπιλι: κăμăσχι κουσουτε κου φλορι (ντε πρεφεριντσă κου αρνικι ροσχου), κουρελε, μπετε, μπασμαλε îνκρουκισχατε πεστε πιεπτ σχι πεστε σπατε, ουν ακοπερăμâντ αλ καπουλουι παρτικουλαριζατ (τουρμπαν, φες, πăλăριε κου πανγλικι σχι αλτ τιπ ντε ποντοαμπε), κλοποτσει μεταλικι σχι κιουκουρι φιξατσι îν jουρουλ πουλπελορ, πιντενι λα κăλκâιε. îν ανουμιτε κιρκουμσταντσε, îν μομεντε μπινε πρεκιζατε αλε ντεσφăσχουρăριι ριτουαλουλουι, παρτικιπă σχι φεμειλε. Σουντ ,,jουκατσι” κοπιι μικι πεντρου α λι σε ινντουκε ω σταρε ντε σăνăτατε νεαλτερατă. Γρουπουλ εστε îνσοτσιτ ντε 1-2 λăουταρι. Μουζικα σχι jοκουλ σπεκτακουλος, κου τρăσăτουρι παρτικουλαριζατοαρε, κονστιτουιε καρακτεριστικι καρε φακ ντιν Κăλουσχ ουν κομπλεξ κορεγραφικ εξκεπτσιοναλ. Ιντρ-ω τιπολογιε ριγουροασă α μανιφεστăριλορ κăλουσχăρεσχτι, îν καρε ς-αρ ουρμăρι βαριαντελε ριτουαλουλουι, ντιβερσιτατεα στρουκτουριλορ φουνκτσιοναλε σχι εβολουτσια σεμνιφικατσιιλορ îν ντιακρονιε, ακεστουια τρεμπουιε σă ι σε αλăτουρε Κăλουσχερουλ αρντελεαν σχι Jουνιι Μπρασχοβουλουι.

Ντε-α λουνγουλ ανιλορ αμ κονσουλτατ μαι μουλτε σουρσε ντοκουμενταρε, îντρε καρε αμιντιμ: λουκρăρι αλε σπεκιαλισχτιλορ ρομâνι σχι στρăινι, φιλμε ντιν Αρχιβα Ινστιτουτουλουι ντε Ετνογραφιε σχι Φολκλορ „Κ. Μπρăιλόιου”, αμ εφεκτουατ μαι μουλτε ομπσερβατσιι ντιρεκτε αλε ριτουαλουλουι îν λοκαλιτăτσι ντιν σουντουλ Ρομâνιει σχι, νου îν κελε ντιν ουρμă, αμ ουρμăριτ νουμεροασε σπεκτακολε αλε εκχιπελορ ντε ντανσουρι ποπουλαρε, προφεσιονιστε σχι ντε αματορι, îν καρε jοκουριλε κăλουσχăρεσχτι κονστιτουιαου „πιεσε ντε ρεζιστεντσă.’’ Îντρεμπăριλε καρε ς-αου ριντικατ κονσταντ σχι κăρορα κου γρεου λε πουτεαμ γăσι ρăσπουνς îν ιντερπρετăριλε ντιν μπιμπλιογραφια παρκουρσă εραου λεγατε ντε ιντεντιφικαρεα ακελορ φακτορι καρε αου ντατ ριτουαλουλουι πουτερεα κου τοτουλ νεομπισχνουιτă κου καρε σε μανιφεστă, βιταλιτατεα λουι, γραβιτατεα κου καρε ερα πριβιτ ντε κăτρε πρακτικαντσι σχι μπενεφικιαρι, ρεσπεκτουλ φατσă ντε ριτουαλ σχι φατσă ντε περφορμερι, ουνεορι îνσοτσιτ ντε ουν σεντιμεντ ντε τεαμă, απροαπε νεσκχιμμπατ ντε λα πριμελε ατεστăρι, πâνă îν ζιλελε νοαστρε. Τοατε ακεστεα νε-αου ντετερμινατ σă κρεντεμ κă νου ποατε φι βορμπα ντε ω ρελικβă αρχεολογικă, κε α σουπραβιετσουιτ ντιν αντικχιτατεα πăγâνă πâνă îν βρεμουριλε μοντερνε îν πρεαjμα ουνεια ντιντρε κελε μαι ιμπορταντε σăρμπăτορι κρεσχτινε, Ρουσαλιιλε, φαρă α-σχι ανταπτα μεσαjουλ, σεμνιφικατσιιλε, βαλοαρεα îνσεμνελορ σακρε, σιμμπολουριλε ετκ. λα σενσουριλε σăρμπăτοριι πε λâνγă καρε φουνκτσιονεαζă.

Îν λουκραρεα αμιντιτă α λουι Κειδ Δομας ντεσπρε Ρελιγιε σχι ντεκλινουλ μαγιει, απăρουτă λα Νεw Ιορκ îν 1971, σουντ πρεζεντατε ρελατσιιλε ντιντρε ριτουαλουριλε νουμιτε ποπουλαρε σχι καλεννταρουλ λιτουργικ αλ κονφεσιουνιι κατολικε. Ιν φολκλοριστικα ρομâνεασκă σχι îν γενεραλ îν κερκετăριλε ντε σπεκιαλιτατε ντιν σουντ-εστουλ εουροπεαν νου ς-α ινιτσιατ, κου πουτσινε εξκεπτσιι, ω ακτσιουνε ντε κερκεταρε σιστεματικă πεντρου ρεαναλιζαρεα σχι ρεφορμουλαρεα ιντερπρετăριλορ μοσχτενιτε ντε λα πρεντεκεσορι ρεφεριτοαρε λα οριγινεα, σεμνιφικατσιιλε, βεκχιμεα, φουνκτσιιλε σεγμεντελορ κουλτουριλορ ποπουλαρε τραντιτσιοναλε. Κει μαι μουλτσι αναλισχτι αου ρăμας κρεντινκιοσχι βεκχιλορ ντεμονστρατσιι σχι τεορετιζăριλορ μιτολογιζαντε πε καρε λε-αου ρεαλιζατ σχι τρανσμις σαβαντσιι φορματσι λα Σχκοαλα Λουμινιλορ, îν σπιριτουλ προμοβατ ντε ιντελεκτουαλιι ντε λα 1848.

Πεντρου ομουλ εβουλουι μεντιου εουροπεαν τιμπουλ αβεα βαλορι κρεσχτινε σχι ερα ορντονατ ντουπă καλεννταρουλ λιτουργικ, îν πριμουλ ρâνντ. Κουλεγερεα πλαντελορ ντε λεακ σαου ζιουα κâνντ σε τρεζεσχτε ουρσουλ ντιν χιμπερναρε, ντε εξεμπλου, εραου ραπορτατε λα βαλοαρεα σχι σεμνιφικατσιιλε κρεσχτινε αλε ζιλει κâνντ σε ρεκομανντα σă σε πρακτικε σαου σε κρεντεα κă αου λοκ εβενιμεντελε ρεσπεκτιβε. Σεγμεντουλ ακελα ντε τιμπ αβεα, πριν καλιτăτσιλε εξκεπτσιοναλε αλε περσοναλιτăτσιλορ κελεμπρατε ντε φιεκαρε ντατă, ρολουλ σă-1 απερε πε ομ σχι τοτ κεεα κε îι απαρτσινε σχι σă-ι γαραντεζε κă νου εστε αμπανντονατ ακτσιουνιλορ ποτριβνικε, κă τοτ κεεα κε îντρεπρινντε σε αφλă σουμπ αουτοριτατεα σακρουλουι. Οαμενιι, νατουρα, εβενιμεντελε εραου πουσε σουμπ προτεκτσια πατρονουλουι σαου πατρονιλορ ζιλει σφιντε, κχιαρ ντακă ντιφερεντσελε ντε κλιμă παρτικουλαριζεαζă ζονελε îν καρε τρăιεσκ ντιφεριτελε κομουνιτăτσι ουμανε. Αμπια ντιν σεκ. αλ ΞΒΙ-λεα πουτεμ κονσιντερα καλεννταρουλ κα πε ουν ινστρουμεντ εξκλουσιβ ντε μăσουραρε σχι οργανιζαρε α τιμπουλουι îν ζιλε, σăπτăμâνι, λουνι. Ιν πρεκουβâνταρεα λα Λεγενντα αουρεα, κουλεγερεα ντε χαγιογραφιι κου πουτερνικ ιμπακτ îν λουμεα κăρτουρăρεασκă, μâνăστιρεασκă σχι îν μεντιιλε ποπουλαρε, ρεαλιζατă îν σεκ. αλ ΞΙΙΙ-λεα, καρε κοντσινε ουν γρουπαj κεντραλ ντε λεγενντε ντεσπρε Φεκιοαρα Μαρια, Ιακομπ ντε Βοραγινε, αουτορουλ αντολογιει, φακε ω ντεσκριερε α ανουλουι λιτουργικ κατολικ ντεοσεμπινντ ω περιοαντă καρε îνκεπε ντιν ντουμινικα Σεπτουαγεσιμει πâνă îν ντουμινικα Πασχτελουι, κορεσπουνζăτοαρε Ποστουλουι Μαρε, ουρματă ντε τιμπουλ Ρεκονκιλιεριι, πλασατ îντρε ντουμινικα Πασχτελουι σχι ντουμινικα Πογορâριι σφâντουλουι Ντουχ (Ρουσαλιιλε) σχι ντε κελ αλ Ρενοβăριι, ντιντρε Αντβεντ σχι Νασχτερεα λουι Ιισους. „Ποουρ λε τεμψ qουι ς’éκοουλε ντε λα Νατιβιτé ντε Νοτρε Σειγνεουρ à λα Σεπτουαγéσιμε, ιλ εστ εν παρτιε ρενφερμé σοους λε τεμψ ντε λα Ρéκονκιλιατιον, éποqουε ντε jόιε, qουι ντουρε ντε λα Νατιβιτé jουσqου’à λ’οκταβε ντε λ’Επιπχανιε, ετ ποουρ παρτιε σοους λε τεμψ ντου Πèλεριναγε, à κομπτερ ντε λ’οκταβε ντε λ’Επιπχανιε jουσqου’à λα Σεπτουαγéσιμε” (Βοραγινε, π. 25).

Ανουλ λιτουργιε ορτοντοξ αρε îν κεντρου σăρμπăτοαρεα κου ντατă μομπιλă α Πασχτελουι σχι σε στρουκτουρεαζă îν τρει περιοαντε: κεα πρεπασκαλă, νουμιτă α Τριοντουλουι, καρε σε νουμăρă ντε λα ντουμινικα βαμεσχουλουι σχι α φαρισεουλουι, κου τρει σăπτăμâνι îναιντε ντε Ποστουλ Μαρε, πâνă îν ντουμινικα Πασχτελουι σχι ντουρεαζă 10 σăπτăμâνι; ντε λα ντουμινικα Πασχτελουι πâνă îν πριμα ντουμινικă ντουπă Ρουσαλιι, νουμιτă α τουτουρορ Σφιντσιλορ, εστε περιοαντα Πεντικοσταρουλουι, καρε αρε οπτ σăπτăμâνι. Ρεστουλ ανουλουι, νουμιτ σχι τιμπουλ Οκτόιχουλουι, εστε κελ ντιντρε ντουμινικα τουτουρορ Σφιντσιλορ σχι ντουμινικα βαμεσχουλουι σχι φαρισεουλουι, ντουρεαζă îντρε 26 σχι 40 ντε σăπτăμâνι, îν φουνκτσιε ντε ντατα λα καρε σε κελεμπρεαζă Παστελε.

Φιεκαρε περιοαντă αρε îν κεντρου ω σăρμπăτοαρε λιτουργικă: Οκτόιχουλ αρε κα μομεντ κεντραλ Κρăκιουνουλ, „ρεîννόιεσχτε ακτιβιτατεα προφετικă σχι ντιντακτικă α λουι Ιισους, κεα îν καρε α φοστ ντατă Εβανγχελια;” Τριοντουλ, κου πουνκτ κεντραλ îν Βινερεα Πατιμιλορ, ακτουαλιζεαζă „ακτιβιτατεα ντε Μαρε Πρεοτ, îνντεπλινιτă μαι αλες πριν jερτφα,” α λουι Ιισους; Πεντικοσταρουλ ακοπερă ουν νουμăρ ντε 50 ντε ζιλε, îντρε Πασχτε σχι Ρουσαλιι, κοντσινε Îνβιερεα, Îνăλτσαρεα σχι Πογορâρεα Σφâντουλουι Ντουχ, κελεμπρεαζă πε Ιισους îμπăρατ σχι îντεμειετορ αλ Μπισερικιι (Μπρανισχτε, π. 134-135; βεζι σχι παγ. αντεριοαρε).

– Βα ουρμα –

(Σουρσα: Σαμπινα Ισπας Κουλτουρă οραλă σχι ινφορματσιε τρανσκουλτουραλă)

Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a II -a)

cover 5 150x150 Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a II  a)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-doua.html

cover 5 150x150 Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a II  a)În lucrări publicate anterior am analizat, din perspectiva amintită, câteva dintre ritualurile sau ceremonialele româneşti legate de sărbătorile Crăciunului, Anului Nou şi Bobotezei, ale primăverii etc. De data aceasta ne-am propus să investigăm, printr-o metodă mai puţin familiară cercetării tradiţionale, unul dintre cele mai spectaculoase, specifice, persistente şi divers exploatate ritualuri –Căluşul.

Practicat de o ceată ezoterică masculină într-o perioadă fixă a anului liturgic, determinată de data mobilă a sărbătorii Rusaliilor, ritualul (numit, de preferinţă, în literatura de specialitate, obicei sau joc, după perspectiva din care se face analiza) Căluşului manifestă astăzi un polifuncţionalism evident, din care atrag atenţia: vindecarea şi profilaxia, fecunditatea şi prosperitatea, caracterul războinic, valenţa iniţiatică şi caracterul de divertisment, spectacol. Ceata foloseşte un instrumentar specializat din care amintim: steagul, bastoanele din lemn ale căluşarilor, sabia (purtată de personajul mascat), plantele care au caracteristici profilactice şi vindecătoare, cum sunt usturoiul, pelinul şi, uneori, busuiocul, substanţele cu atribute purificatoare: sarea, tămâia, apa. În timpul actului vindecării este sacrificată o găină. Conducătorul grupului de căluşari este vătaful, care împarte anumite segmente de autoritate cu „mutul”, personaj cu faţa acoperită de o mască confecţionată, de obicei, din piele de capră şi înarmat cu sabia, uneori şi cu un bici. Costumele căluşarilor sunt anume împodobite, având însemne care îi fac uşor identificabili: cămăşi cusute cu flori (de preferinţă cu arnici roşu), curele, bete, basmale încrucişate peste piept şi peste spate, un acoperământ al capului particularizat (turban, fes, pălărie cu panglici şi alt tip de podoabe), clopoţei metalici şi ciucuri fixaţi în jurul pulpelor, pinteni la călcâie. în anumite circumstanţe, în momente bine precizate ale desfăşurării ritualului, participă şi femeile. Sunt ,,jucaţi” copii mici pentru a li se induce o stare de sănătate nealterată. Grupul este însoţit de 1-2 lăutari. Muzica şi jocul spectaculos, cu trăsături particularizatoare, constituie caracteristici care fac din Căluş un complex coregrafic excepţional. Intr-o tipologie riguroasă a manifestărilor căluşăreşti, în care s-ar urmări variantele ritualului, diversitatea structurilor funcţionale şi evoluţia semnificaţiilor în diacronie, acestuia trebuie să i se alăture Căluşerul ardelean şi Junii Braşovului.

De-a lungul anilor am consultat mai multe surse documentare, între care amintim: lucrări ale specialiştilor români şi străini, filme din Arhiva Institutului de Etnografie şi Folclor „C. Brăiloiu”, am efectuat mai multe observaţii directe ale ritualului în localităţi din sudul României şi, nu în cele din urmă, am urmărit numeroase spectacole ale echipelor de dansuri populare, profesioniste şi de amatori, în care jocurile căluşăreşti constituiau „piese de rezistenţă.’’ Întrebările care s-au ridicat constant şi cărora cu greu le puteam găsi răspuns în interpretările din bibliografia parcursă erau legate de identificarea acelor factori care au dat ritualului puterea cu totul neobişnuită cu care se manifestă, vitalitatea lui, gravitatea cu care era privit de către practicanţi şi beneficiari, respectul faţă de ritual şi faţă de performeri, uneori însoţit de un sentiment de teamă, aproape neschimbat de la primele atestări, până în zilele noastre. Toate acestea ne-au determinat să credem că nu poate fi vorba de o relicvă arheologică, ce a supravieţuit din antichitatea păgână până în vremurile moderne în preajma uneia dintre cele mai importante sărbători creştine, Rusaliile, fară a-şi adapta mesajul, semnificaţiile, valoarea însemnelor sacre, simbolurile etc. la sensurile sărbătorii pe lângă care funcţionează.

În lucrarea amintită a lui Keith Thomas despre Religie şi declinul magiei, apărută la New York în 1971, sunt prezentate relaţiile dintre ritualurile numite populare şi calendarul liturgic al confesiunii catolice. In folcloristica românească şi în general în cercetările de specialitate din sud-estul european nu s-a iniţiat, cu puţine excepţii, o acţiune de cercetare sistematică pentru reanalizarea şi reformularea interpretărilor moştenite de la predecesori referitoare la originea, semnificaţiile, vechimea, funcţiile segmentelor culturilor populare tradiţionale. Cei mai mulţi analişti au rămas credincioşi vechilor demonstraţii şi teoretizărilor mitologizante pe care le-au realizat şi transmis savanţii formaţi la Şcoala Luminilor, în spiritul promovat de intelectualii de la 1848.

Pentru omul evului mediu european timpul avea valori creştine şi era ordonat după calendarul liturgic, în primul rând. Culegerea plantelor de leac sau ziua când se trezeşte ursul din hibernare, de exemplu, erau raportate la valoarea şi semnificaţiile creştine ale zilei când se recomanda să se practice sau se credea că au loc evenimentele respective. Segmentul acela de timp avea, prin calităţile excepţionale ale personalităţilor celebrate de fiecare dată, rolul să-1 apere pe om şi tot ceea ce îi aparţine şi să-i garanteze că nu este abandonat acţiunilor potrivnice, că tot ceea ce întreprinde se află sub autoritatea sacrului. Oamenii, natura, evenimentele erau puse sub protecţia patronului sau patronilor zilei sfinte, chiar dacă diferenţele de climă particularizează zonele în care trăiesc diferitele comunităţi umane. Abia din sec. al XVI-lea putem considera calendarul ca pe un instrument exclusiv de măsurare şi organizare a timpului în zile, săptămâni, luni. In precuvântarea laLegenda aurea, culegerea de hagiografii cu puternic impact în lumea cărturărească, mânăstirească şi în mediile populare, realizată în sec. al XIII-lea, care conţine un grupaj central de legende despre Fecioara Maria, Iacob de Voragine, autorul antologiei, face o descriere a anului liturgic catolic deosebind o perioadă care începe din duminica Septuagesimei până în duminica Paştelui, corespunzătoare Postului Mare, urmată de timpul Reconcilierii, plasat între duminica Paştelui şi duminica Pogorârii sfântului Duh (Rusaliile) şi de cel al Renovării, dintre Advent şi Naşterea lui Iisus. „Pour le temps qui s’écoule de la Nativité de Notre Seigneur à la Septuagésime, il est en partie renfermé sous le temps de la Réconciliation, époque de joie, qui dure de la Nativité jusqu’à l’octave de l’Epiphanie, et pour partie sous le temps du Pèlerinage, à compter de l’octave de l’Epiphanie jusqu’à la Septuagésime” (Voragine, p. 25).

Anul liturgie ortodox are în centru sărbătoarea cu dată mobilă a Paştelui şi se structurează în trei perioade: cea prepascală, numită a Triodului, care se numără de la duminica vameşului şi a fariseului, cu trei săptămâni înainte de Postul Mare, până în duminica Paştelui şi durează 10 săptămâni; de la duminica Paştelui până în prima duminică după Rusalii, numită a tuturor Sfinţilor, este perioada Penticostarului, care are opt săptămâni. Restul anului, numit şi timpul Octoihului,este cel dintre duminica tuturor Sfinţilor şi duminica vameşului şi fariseului, durează între 26 şi 40 de săptămâni, în funcţie de data la care se celebrează Pastele.

Fiecare perioadă are în centru o sărbătoare liturgică: Octoihul are ca moment central Crăciunul, „reînnoieşte activitatea profetică şi didactică a lui Iisus, cea în care a fost dată Evanghelia;” Triodul, cu punct central în Vinerea Patimilor, actualizează „activitatea de Mare Preot, îndeplinită mai ales prin jertfa,” a lui Iisus; Penticostarul acoperă un număr de 50 de zile, între Paşte şi Rusalii, conţine Învierea, Înălţarea şi Pogorârea Sfântului Duh, celebrează pe Iisus împărat şi întemeietor al Bisericii (Branişte, p. 134-135; vezi şi pag. anterioare).

– Va urma –

(Sursa: Sabina Ispas Cultură orală şi informaţie transculturală)

Sabina Ispas για Căluș και Căluşar. Μια ασυνήθιστη θέα σε ένα αρχαϊκό Θαυματουργού τελετουργικό (ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ)

   cover 5 150x150 Sabina Ispas despre Căluş şi Căluşar. O viziune neconvenţională asupra unui ritual taumaturgic arhaic (partea a II  a)

http://foaienationala.ro/sabina-ispas-despre-clu-cluar-viziune-neconvenional-asupra-unui-ritual-taumaturgic-arhaic-partea-doua.html

Δεν ξέρω ελληνικά, έτσι ώστε η μετάφραση να Έλληνες γίνεται με Google Translate:
I don’t know greek, so the translation to greek is made with google translate:
Nu ştiu greacă, aşa că traducerea în creceşte este făcută cu google translate
Νου σχτιου γρεακă, ασχα κă τραντουκερεα îν κρεκεσχτε εστε φăκουτă κου γοογλε τρανσλατε
.
Σε παλαιότερα δημοσιευμένα έργα έχουν αναλυθεί από την άποψη της ανάκλησης, μερικές από τις τελετουργίες ή τελετές που σχετίζονται ρουμανική Yuletide, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων, οπότε η άνοιξη. Αυτή τη φορά αποφασίσαμε να διερευνήσει, μέσα από ένα πιο οικείο από τα παραδοσιακά της έρευνας, μια από τις πιο θεαματικές, συγκεκριμένοι, επίμονοι και να λειτουργούν διάφορες τελετές – Calusul.Ασκείται μια εσωτερική αρσενικό μπάντα σε μια συγκεκριμένη περίοδο του λειτουργικού έτους, ωθούμενη από το κινητό κατά την εορτή της Πεντηκοστής, το τελετουργικό (που ονομάζεται, κατά προτίμηση στη βιβλιογραφία, έθιμο ή το παιχνίδι, καθώς η προοπτική από την οποία να αναλύσει) σήμερα ρόζους δείχνουν ένα polifuncţionalism προφανές, από την αλίευση: θεραπεία και την πρόληψη, τη γονιμότητα και την ευημερία, το χαρακτήρα πολεμιστή, την πρωτοβουλία και το χαρακτήρα σθένους ψυχαγωγίας δείχνουν. Ομίχλη χρησιμοποιεί ένα εξειδικευμένο μέσα όπως: σημαία, ξύλινα ρόπαλα του căluşarilor, σπαθί (που φοριούνται από μασκοφόροι), φυτά που έχουν θεραπευτικές και προφυλακτικές του χαρακτηριστικά, όπως το σκόρδο, αρτεμισία και μερικές φορές βασιλικό, τις ιδιότητες καθαρισμού ουσίες: το αλάτι , θυμίαμα, νερό. Κατά τη διάρκεια της πράξης της επούλωσης θυσιάζεται ένα κοτόπουλο.Ομάδα ηγέτης είναι vătaful căluşari που χωρίζει τα τμήματα της αρχής με την «χαζή» μάσκα προσώπου χαρακτήρα από επικαλυμμένες, συνήθως από δέρμα τράγου και οπλισμένοι με ξίφος, μερικές φορές με μαστίγιο. Οι Căluşarilor κοστούμια ειδικά διακοσμημένο με σύμβολα που καθιστούν εύκολα αναγνωρίσιμο: πουκάμισα κεντημένο με λουλούδια (κατά προτίμηση κόκκινο Arnica), ζώνες, μπαστούνια, μαντήλι πέρασε πάνω από το στήθος και πάνω στο πίσω μέρος, ένα προσαρμοσμένο κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι, καπάκι, καπέλο κορδέλες και άλλα είδη διακόσμησης), μεταλλικά κουδούνια και φούντες που γύρω από τα πόδια, ο άκανθας πτέρνας. σε ορισμένες περιπτώσεις, η ακριβής στιγμές συμπεριφοράς τελετουργικό, συμμετέχουν και οι γυναίκες.Είναι, παίζοντας «τα μικρά παιδιά είναι να προκαλέσει μια κατάσταση της υγείας αμετάβλητες. Η ομάδα συνοδεύεται κατά 1-2 μουσικούς. Μουσική και θεαματικό παιχνίδι με particularizatoare χαρακτηριστικά, χαρακτηριστικά που καθιστούν το φίμωμα είναι μια εξαιρετικά σύνθετη χορογραφία. Σε μια αυστηρή τυπολογία γεγονότων căluşăreşti, η οποία θα ακολουθήσει το τελετουργικό παραλλαγές, λειτουργικά και δομικά ποικιλομορφίας στην διαχρονική εξέλιξη της έννοια, πρέπει να ενταχθεί στην Νέοι Căluşerul Τρανσυλβανία και Brasov.Κατά τη διάρκεια των ετών έχω γνώμη διάφορες πηγές ντοκιμαντέρ, μεταξύ των οποίων: έργα από Ρουμάνους και ξένους ειδικούς, ταινίες αρχείου από το Ινστιτούτο της Εθνογραφίας και Λαογραφίας «Γ. Brăiloiu «Έκανα πιο άμεσες παρατηρήσεις της τελετουργίας στις πόλεις στη νότια Ρουμανία, και όχι το τέλος, είδα πολλές παραστάσεις των ομάδων χορού, επαγγελματίες και ερασιτέχνες παιχνίδια căluşăreşti αποτελούν το» κομμάτι de αντίσταση ». «Οι ερωτήσεις ήταν σταθερά υψηλό και ότι θα μπορούσα να βρω μετά βίας μια απάντηση στις ερμηνείες του καλύπτονται λογοτεχνίας είχαν σχέση με τον εντοπισμό των παραγόντων εκείνων που έχουν δώσει πολύ ασυνήθιστη δύναμη τελετουργία που εκδηλώνεται η ζωτικότητα της σοβαρότητας, με την οποία θεωρήθηκε απόεπαγγελματίες και τους δικαιούχους, του σεβασμού των τελετουργία και να τους εκτελεστές, που μερικές φορές συνοδεύεται από ένα αίσθημα φόβου, σχεδόν αμετάβλητη από το πρώτο βεβαιώσεων, σε αυτήν την ημέρα. Όλα αυτά μας οδήγησαν να πιστέψουμε ότι μπορεί να υπάρχει ένα αρχαιολογικό κειμήλια που διασώθηκαν από την ειδωλολατρική αρχαιότητα μέχρι σήμερα γύρω από μία από τις πιο σημαντικές χριστιανικές γιορτές, Πεντηκοστής, χωρίς προσαρμογή του μηνύματος, δηλαδή, η αξία ιερά σημάδια, τα σύμβολα, κλπ.. την αίσθηση της γιορτής στην οποία λειτουργεί.

Στη μνήμη έργο της Θρησκείας Keith Thomas και η παρακμή της μαγείας, εμφανίστηκε στη Νέα Υόρκη το 1971, οι σχέσεις μεταξύ των τελετουργιών που ονομάζεται δημοφιλής και λειτουργική ημερολόγιο της Καθολικής εξομολόγηση. Στη ρουμανική λαογραφία και γενικά ειδικός έρευνα στη Νότιο-Ανατολική Ευρώπη δεν έχει ξεκινήσει, με λίγες εξαιρέσεις, μια επανεξέταση της έρευνας δράσης και αναδιατύπωση συστηματική ερμηνείες που κληρονόμησε από τους προκατόχους σχετικά με την προέλευση, τη σημασία, την ηλικία, τα χαρακτηριστικά παραδοσιακών πολιτισμών λαϊκά τμήματα . Οι περισσότεροι αναλυτές έχουν παραμείνει πιστός στην παλιά demos και θεωρίες μυθοποίηση που έχετε κάνει και να στείλει επιστήμονες εκπαιδεύονται στη Σχολή του Διαφωτισμού, σύμφωνα με το πνεύμα που προωθείται από διανοούμενους το 1848.

Για την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα ο άνθρωπος είχε χριστιανικές αξίες και διατάχτηκε από το λειτουργικό ημερολόγιο, στην πρώτη θέση. Θεραπεία ή φυτό ημέρα αποκομιδής, όταν η αρκούδα ξυπνάει από τη χειμερία νάρκη, για παράδειγμα, αναφέρθηκαν στη χριστιανική έννοια της ημέρας και όταν είναι σκόπιμη η πρακτική ή πιστεύεται ότι έχουν πραγματοποιηθεί εκδηλώσεις. Τμήμα του χρόνου που έχουν εξαιρετικές ιδιότητες του γιόρτασε προσωπικότητες κάθε φορά που ένα ρόλο να υπερασπιστεί τον άνθρωπο και ό, τι ανήκει και να διασφαλιστεί ότι δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες είναι εγκαταλελειμμένα, ότι όλα είναι υπό την εποπτεία το ιερό. Οι άνθρωποι, η φύση, εκδηλώσεις τέθηκαν υπό την προστασία τους εργοδότες εργοδότη ή ιερή ημέρα, ακόμα κι αν ζουν διαφορές στις κλιματικές ζώνες που προσαρμόζει διαφορετικές ανθρώπινες κοινότητες. Μόνο σε sec. XVI μπορούμε να θεωρήσουμε μόνο το ημερολόγιο ως εργαλείο για τη μέτρηση και την οργάνωση του χρόνου σε ημέρες, εβδομάδες, μήνες. Στο Υπόμνημα precuvântarea Aurea, με μια ισχυρή συλλογή των αγιογράφων cărturărească αντίκτυπο στον κόσμο, μοναστική και δημοφιλή μέσα μαζικής ενημέρωσης, γίνονται σε δευτερόλεπτα. XIII, το οποίο περιέχει μια κεντρική ομάδα των θρύλων για την Παναγία, του James Voragine, ανθολογία συγγραφέας, μια περιγραφή των διακριτικών της Καθολικής λειτουργική περίοδο έτος που αρχίζει την Κυριακή πριν την Κυριακή του Πάσχα Septuagesimei αντίστοιχη Σαρακοστή, που ακολουθείται από το χρόνο Συμφιλίωσης, που τοποθετείται μεταξύ την Κυριακή του Πάσχα και Κυριακή της Πεντηκοστής Αγίου Πνεύματος (Πεντηκοστή) και στην ανακαίνιση, της Advent και η γέννηση του Ιησού. «Pour le temps qui s’écoule από Notre Seigneur la μητρική Septuagésime, IL ανατολική πλαγιά renfermé sous temps en βρίσκονται σε συμφιλίωση, το joie Επόκ, από Native jusqu’à σκληρό qui l’οκτάβα de l’Epiphanie, et du temps ρίξτε τους Pèlerinage sous κλίση, compter de l’οκτάβα de l’Epiphanie jusqu’à να Septuagésime «(Voragine, σ. 25).

Ορθόδοξη λειτουργικού έτους είναι το κέντρο του κάθε κινητή εορτή του Πάσχα και χωρίζεται σε τρεις περιόδους: την prepascală ονομάζεται Τριώδιο, η οποία είναι μία από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, τρεις εβδομάδες πριν από τη Σαρακοστή, μέχρι την Κυριακή του Πάσχα και διαρκεί 10 εβδομάδες από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, κάλεσε όλους τους αγίους, είναι περίοδος Πεντηκοσταρίου, η οποία έχει οκτώ εβδομάδες. Το υπόλοιπο του έτους, κατά τη διάρκεια Octoechos ονομάζεται, είναι η Κυριακή των Αγίων Πάντων και την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, διαρκεί μεταξύ 26 και 40 εβδομάδες, ανάλογα με την ημερομηνία κατά την οποία γιορτάζεται το Πάσχα.

Κάθε περίοδος είναι γύρω από μια λειτουργική γιορτή: Χριστούγεννα Octoechos είναι κεντρική ώρα, «ανανεώνει το προφητικό έργο και τη διδασκαλία του Ιησού, το ευαγγέλιο έχει δοθεί,» Τριώδιο, με επίκεντρο τη Μεγάλη Παρασκευή, ενημερώνει το «έργο του Αρχιερέα , η οποία πραγματοποιείται κυρίως από την θυσία «του Ιησού? Πεντηκοσταρίου καλύπτει έναν αριθμό των 50 ημερών μεταξύ του Πάσχα και της Πεντηκοστής, περιέχει Αναστάσεως, Αναλήψεως και της Πεντηκοστής, γιορτάζει ο Ιησούς βασιλιάς και ιδρυτής της Εκκλησίας (Braniste, σ. 134 – 135, βλέπε προηγούμενη σελίδα).

– Για να συνεχιστεί –

(Πηγή: Sabina Ispas προφορική κουλτούρα και διαπολιτισμική πληροφορίες)

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρέσει σε %d bloggers: