Skip to content

Ντεσπρε κολινντε σχι κολινντατ – Κρăκιουνουλ ορτοντοξ ρομâνεσκ – παπάς Μιχαι-Ανντρει Αλντεα

Δεκεμβρίου 8, 2011

Ντεσπρε κολινντε σχι κολινντατ – Κρăκιουνουλ ορτοντοξ ρομâνεσκ – παπάς Μιχαι-Ανντρει Αλντεα

52 colindatori cu steaua pe calea dudesti1 Despre colinde şi colindat

http://foaienationala.ro/despre-colinde-si-colindat.html

ντε ποπα ορτοντοξ  Μιχαι-Ανντρει Αλντεα

Αυτό το άρθρο είναι γραμμένο στη ρουμανική γλώσσα με ελληνικό αλφάβητο
This article is in romanian written with greek alphabet
Acest articol este în limba română scrisă cu litere greceşti
Ακεστ αρτικολ εστε îν λιμμπα ρομâνă σκρισă κου λιτερε γρεκεσχτι
.

Γâνντουρι τριστε, ντε îνκεπουτ

Πε μăσουρă κε στρăινιι λαουντă τοτ μαι μουλτ κομοριλε κουλτουριι ποπουλαρε βεκχι ρομâνεσχτι îνκεπε σχι λα νόι σă σε σκχιμμπε φελουλ îν καρε σουντ πριβιτε. Κăλουσχουλ, ντε πιλντă, ω τραντιτσιε ρομâνεασκă απροαπε κου τοτουλ πιερντουτă σχι πρεσκχιμμπατă αζι îν σπεκτακολ φολκλορικ, Κăλουσχουλ, ει μπινε, α ιντρατ πε λιστα ΟυΝΕΣΚΩ κα παρτε α τεζαουρουλουι κουλτουραλ φουννταμενταλ αλ ομενιριι. Αμ κουνοσκουτ εου îνσουμι, νου πριν μιjλοκιρε, οαμενι κε îσχι εξπριμαου ντισπρετσουλ πεντρου „τσοπăιαλα κου μπετσελε”, πεντρου κα, οντατă αφλατă απρεκιερεα ιντερνατσιοναλă, σă ντεβινă μαρι „απăρăτορι” σχι κχιαρ „εξεγετσι” αι Κăλουσχουλουι (ντε φιεκαρε ντατă κου λα φελ ντε πουτσινă πρεγăτιρε îν νοουα ποζιτσιε σχι λα φελ ντε σουμπιεκτιβι κα σχι îν κεα ντιναιντε).
Κολινντουλ σε αφλă îντρ-ω φοαρτε ασεμăνăτοαρε σταρε κου κεα α Κăλουσχουλουι. Αν ντε αν, τοτ μαι πουτσινι οαμενι ντεσκχιντ ουσχα απαρταμεντουλουι σαου κασει κολινντăτοριλορ, κχιαρ ντακă ασκουλτă, ντιν μολικιουνεα φοτολιουλουι, πατουλουι σαου καναπελει, „κολινντελε” ντιφουζατε ντε απαρατελε ραντιω σχι τβ. Αν ντε αν, τοτ μαι μουλτ σε ουιτă κε α φοστ Κολινντουλ, παρτε α ουνουι φελ ντε βιατσă ντεjα λεγεννταρ – îν μπινε σαου ρăου, ντουπă βόια φιεκăρουια. Σε στινγε κολινντατουλ, σουντ ουκισχι κολινντăτοριι, ουκισχι ντε îμπιετριρεα σουφλετεασκă α μουλτσι, τοτ μαι μουλτσι ντεπενντεντσι ντε τελεβιζορ, καρε αου αjουνς λα κονφουζια îντρε σπεκτακολ σχι βιατσă, αου αjουνς σă τρăιασκă πριν κορεσπονντεντσă, πριν ιντερμεντιουλ χαλουκιναντσιλορ ερόι ντε πε στικλα μικουλουι εκραν. Ιαρ βιατσα σχι λουμινα, αμâνντοουă αντεβăρατε, πε καρε Κολινντουλ λε αντουκεα îν κασελε σχι σουφλετελε Ρομâνιλορ ντε αλτăντατε ρăμâν στρăινε φιντελιλορ τελεσπεκτατορι αι ουνει ρεαλιτăτσι καρε νου μαι εστε ατâτ βιρτουαλă κâτ μαι αλες ιρεαλă.
Îνκεπουτουριλε ουνει κομορι ντε σουφλετ σχι κουλτουρă

Κâνντ α απăρουτ Κολινντουλ; Ντεσπρε ακεστ λουκρου νου αβεμ ντοβεζι αμπσολουτε. Κουνοασχτεμ îνσă κâτεβα φαπτε κε νε ομπλιγă σă πλασăμ îνκεπουτουριλε ακεστει ρεσπεκταμπιλε τραντιτσιι îν βρεμεα κρεσχτινισμουλουι πριμαρ. Αντικă ουνντεβα πριν σεκολελε Ι-ΙΙΙ. Σă βεντεμ ακεστε φαπτε.
Îντâι, αβεμ Βεκχιουλ Τεσταμεντ, καρε σπουνε:
„Κâτ ντε φρουμοασε σουντ πε μουντσι πικιοαρελε τριμισουλουι καρε βεστεσχτε πακεα, α σολουλουι ντε βεστε μπουνă, καρε ντă ντε σχτιρε μâντουιρεα, καρε ζικε Σιονουλουι: Ντουμνεζεουλ τăου εστε îμπăρατ!” (Ισαια 52.7). Σχι ιαρ: „Κâτ ντε φρουμοασε σουντ πικιοαρελε κελορ κε βεστεσκ πακεα, αλε κελορ κε βεστεσκ κελε μπουνε!” (Ρομανι 10.15) Σχι ιαρ: „Βεστιτσι, φακετσι κουνοσκουτă σχτιρεα, ντουκετσι-ω πâνă λα μαργινιλε πăμâντουλουι! Ζικετσι: Ντομνουλ ρăσκουμπăρă πε σλουγα Σα Ιακοβ” (Ισαια 48.20). Σχι îνκă ντε μουλτε ορι σε ρεπετă ακεαστă πορουνκă α βεστιριι σαου προποβăντουριι λουκρουριλορ Ντομνουλουι λα μαρι σχι μικι îνκă ντιν Λεγεα Βεκχε.
Απόι αβεμ σχι Νοουλ Τεσταμεντ, îν καρε σε αρατă λουμιι Ρăσκουμπăραρεα πριν Ιισους Χριστος, βεστιρεα εστε ω τεμă κεντραλă. Κουνοασχτερεα Κουβâντουλουι λουι Ντουμνεζεου εστε ω μπινεκουβâνταρε φăρă μαργινι (Ιοαν 1.1-12; 17.17 ετκ) ιαρ βεστιρεα Λουι, îντρ-ω φορμă σαου αλτα, εστε ω μισιουνε σφâντă πεντρου τοτσι κει καρε Λ-αου πριμιτ (α σε βεντεα, ντε πιλντă, Ματει 5.14-16 σχι Ι Πετρου 2.9). Ντεσιγουρ – σχι ντε κεα μαι μαρε îνσεμνăτατε πεντρου τεμα νοαστρă! – βεστιρεα νου σε φακε φăρă ρâνντουιαλă (Ι Κοριντενι 14.33) κι ντουπă κουμ εστε τριμις φιεκαρε (Ρομανι 10.15).

Μεργâνντ μαι ντεπαρτε, γăσιμ σχι μουλτε αλτε μăρτουριι.

Îν Îνβăτσăτουρα κελορ 12 Αποστολι πουτεμ κιτι πορουνκα „Φιουλ μεου, σă-τσι αντουκι αμιντε, ζιουα σχι νοαπτεα, ντε κελ κε-τσι γρăιεσχτε Κουβâντουλ λουι Ντουμνεζεου σχι σă-λ κινστεσχτι κα πε Ντομνουλ, κăκι ουνντε σε βορμπεσχτε ντε Ντομνιε, ακολω εστε σχι Ντομνουλ” (ΙΒ.1). Βεντεμ αικι ρεπετατă ακεεασχι κεριντσă ιμπερατιβă α κινστιριι – îντρ-ω μăσουρă ντεοσεμπιτ ντε μαρε – α κελορ καρε βεστεσκ Εβανγχελια. Ιαρ Îνβăτσăτουρα κελορ 12 Αποστολι μαι ανταουγă λα ακεαστα σχι ρâνντουιελι πριβινντ κουνοασχτερεα βεστιτοριλορ μινκινοσχι σαου αντεβăρατσι (ΞΙ.1-2) σχι α φρατσιλορ îντρου Χριστος κăλăτορι (ΞΙΙ.1-5). Ντιντρε ακεστε ρâνντουιελι, ντεμνă ντε αμιντιτ αικι εστε ιντερντικτσια πεντρου αποστολιι σαου προοροκιι αντεβăρατσι ντε α πρετινντε μπανι πεντρου ει îνσχισχι σαου σλουjιρεα λορ (ΞΙ.6 σχι 12). Πρεκιζăμ κă αικι νου εστε ω ιντερντικτσιε πεντρου κρεσχτινιι „ντε ρâνντ” ντε α-ι αjουτα (σχι κου) μπανι, κι πεντρου αποστολι σαου προοροκι ντε α πρετινντε μπανι – ιντερντικτσιε îντâλνιτă σχι λα Κολινντ îν βρεμιλε μαι βεκχι.
Λăουντατă εστε βεστιρεα Εβανγχελιει, πριν îνκερκăριλε ρăμπντατε ντε βεστιτορι σχι πριν αντεβăρουλ προποβăντουιριι, σχι îν Επιστολα Ι κăτρε Κοριντενι α Σφâντουλουι Κλεμεντ Ρομανουλ (Β.6-7; ΒΙΙ.6-7; ΞΒΙΙ.1 σχι 5; ΞΛΙ.1-4). Σχι σε μαι αρατă ακολω κă φιεκαρε αρε προπρια σα λουκραρε îν Μπισερικα λουι Ντουμνεζεου, ντουπă κουμ ι-α φοστ ρâνντουιτ (ΞΛΙ.2; ΞΛΙΒ.1-6). Ντε ασεμενεα, σε ποατε βεντεα κă ουνιι ντιντρε κρεσχτινι αβεαου ρâβνă κăτρε βεστιρεα Κουβâντουλουι, κχιαρ μαι μουλτ ντεκâτ ερα îνγăντουιτ φιεκăρουια, κεεα κε ντουκεα λα νεîντσελεγερι σχι κχιαρ γρεσχελι μαρι.
Îν Επιστολα ΙΙ κăτρε Κοριντενι, ακελασχι αουτορ, Σφâντουλ Κλεμεντ Ρομανουλ, αμιντεσχτε ντε σφιντσενια μâντουιτοαρε α μăρτουρισιριι λουι Χριστος (ΙΙΙ.2-3). Λα îνκεπουτ σφâντουλ αμιντεσχτε ντε φαπτελε μăρτουρισιτοαρε, αρăτâνντ φολοσουλ λορ, ιαρ μαι απόι σχι ακεεα κă „νεαμουριλε, αουζινντ ντιν γουρα νοαστρă κουβιντελε λουι Ντουμνεζεου λε αντμιρă κα φρουμοασε σχι μăρετσε; απόι, βăζâνντ κă φαπτελε νοαστρε νου σουντ βρεντνικε ντε κουβιντελε πε καρε λε σπουνεμ, σε îντορκ ντε αικι σπρε χουλă, σπουνâνντ κă σουντ μπασμ σχι îνσχελăτοριε” (ΞΙΙΙ.3 σχ.κλ.). Ντε ασεμενεα, îν ακεαστă σκριερε, σφâντουλ πορουνκεσχτε σχι: „νόι, κει νεîντσελεπτσι, σă νου νε σιμτσιμ jιγνιτσι, νικι σă νε σουπăρăμ, κâνντ κινεβα νε σφăτουιεσχτε σχι νε îντοαρκε ντε λα νεντρεπτατε λα ντρεπτατε” (ΞΙΞ.2).
Îν Επιστολα λουι Μπαρναμπα γăσιμ ιαρăσχι λαουντα Κουβâντουλουι λουι Ντουμνεζεου σχι προποβăντουιριι Ακεστουια (ΞΒΙ.9-10). Σε πορουνκεσχτε αικι „σă ιουμπεσχτι κα λουμινα οκχιλορ τăι πε ορικε ομ καρε-τσι βορμπεσχτε Κουβâντουλ Ντομνουλουι” (ΞΙΞ.9).
Σφâντουλ Ιγνατιε Τεοφορουλ φερικεσχτε πε εφεσενι πεντρου ασκουλταρεα ντε Îνβăτσăτουρα λουι Χριστος σχι φεριρεα ντε βεστιτοριι κει μινκινοσχι (ντε πιλντă λα Εφεσενι ΙΞ.1-2). Σχι, πριντρε αλτε κουβιντε ντε îνβăτσăτουρă, ανταουγă σχι πε ακελα ντεσπρε „φεκιορια Μαριει, νασχτερεα λουι Χριστος ντιν εα σχι μοαρτεα Ντομνουλουι” πε καρε λε νουμεσχτε „τρει ταινε ρăσουνăτοαρε, καρε ς-αου σăβâρσχιτ îν τăκερεα λουι Ντουμνεζεου” (Εφεσενι ΞΙΞ.1). Σχι κοντινουă κου ουν αντεβăρατ ιμν πεντρου στεαουα καρε ς-α αρăτατ λα Νασχτερεα Ντομνουλουι (Εφεσενι ΞΙΞ.2-3) – μăρτουριε α εβλαβιει κου καρε σε κινστεα ακεαστă ζι α Νασχτεριι îνκă ντιν πριμουλ σεκολ κρεσχτιν. Κα σχι κει πε καρε ι-αμ αμιντιτ μαι σους, σχι Σφâντουλ Ιγνατιε πορουνκεσχτε φεριρεα ντε βεστιρεα μινκινοασă σχι λαουντă σχι κερε κινστιρεα κελορ καρε αου βεστιτ σχι βεστεσκ Εβανγχελια (κα, ντε πιλντă, λα Φιλαντελφιενι Β.2, ΒΙ.1-3, ΙΞ.1 σαου Σμιρνενι ΒΙΙΙ.1, Ξ.1-2, ΞΙ.2, ΞΙΙ.1 ετκ).
Φăρă α λουνγι μαι μουλτ κουβâντουλ, πουτεμ σπουνε κă îν μαι τοατε σκριεριλε Πăριντσιλορ Αποστολικι, καρε αου τρăιτ îν σεκολελε Ι-ΙΙ, σε γăσεσκ ασεμενεα îνβăτσăτουρι ντεσπρε βεστιρεα Εβανγχελιει σχι κινστιρεα βεστιτοριλορ, ντεσπρε φεριρεα ντε προοροκιι σχι βεστιτοριι μινκινοσχι πρεκουμ σχι κριτεριιλε ντε ντεμασκαρε α ακεστορα. Τοατε ακεστεα σε ρεγăσεσκ îν îντρεγιμε îν ρâνντουιελιλε ντουπă καρε σε αλκăτουιαου σχι τρăιαου κετελε ντε κολινντăτορι.
Îνσă, πεντρου α îντσελεγε κου αντεβăρατ κε αου φοστ πεντρου Ρομâνι Κολινντουλ σχι κολινντελε, αρ τρεμπουι σă βεντεμ σατουλ ρομâνεσκ, ντιν σεκολελε κρεσχτινισμουλουι πριμαρ σχι πâνă αστăζι. Μαρτιριουλ Σφâντουλουι Σαβα ντε λα Μπουζăου, σκρις îν σεκολουλ ΙΒ ντε Σφâντουλ Βασιλε κελ Μαρε – κοντεμποραν κου σφâντουλ μπουζόιαν – αρε îν σινε ω ντεσκριερε μαι μουλτ σοκιολογικă α σατουλουι îν καρε τρăισε μουκενικουλ. Σε βεντε ακολω βιατσα φαμιλιιλορ κρεσχτινε, îνρουντιτε îντρε ελε, τεμελια βιετσιι ρουραλε, νταρ σχι α φαμιλιιλορ πăγâνε – ντε οριγινε στρăινă μουλτε, νταρ ντεjα îνρουντιτε κου κελε αουτοχτονε. Ακεστεα ντιν ουρμă λουκρεαζă κα ω ιντερφατσă α σατουλουι κου αουτοριτăτσιλε μιγρατοριλορ πăγâνι, îν σπατελε ακεστεια ντεσφăσχουρâνντου-σε οαρεκουμ αντăποστιτă βιετσουιρεα îντρου Χριστος α τσăρανιλορ σχι κιομπανιλορ ρομâνι. Ιμαγινι ασεμăνăτοαρε αφλăμ îν βερσουριλε ντεντικατε ντε Παουλιν ντε Νολα Σφâντουλουι Νικετα ντε Ρεμεσιανα. Îν προβινκιιλε μαι οκροτιτε ντε κοτροπιριλε μιγρατοαρε, κα ντε πιλντă îν Ντικια (Ντομπρογεα) Σφâντουλουι Ιοαν Κασιαν, βιατσα κρεσχτινă îνγλομπεαζă ντεjα îντρεαγα σοκιετατε, ασχα κουμ μăρτουρισεσχτε κχιαρ ακεστα îν αμιντιριλε σαλε ντεσπρε πăμâντουλ îν καρε ς-α νăσκουτ σχι α κρεσκουτ. Σχι îντρ-ω παρτε, σχι îν αλτα, λεγăτουριλε ντιντρε σατε σουντ îν πριμουλ ρâνντ κελε αλε Κρεντιντσει σχι îνρουντιριι, ντοουă πουτερι κε αου ντεφινιτ σατουλ ρομâνεσκ πâνă îν βρεμουρι φοαρτε απροπιατε. Λε μαι îντâλνεαου îνκă φολκλορισχτιι ντιν σεκολουλ ΞΙΞ, σαου σοκιολογιι σχι ετνολογιι καρε κολιννταου Φουνντουλ Μολντοβει σχι αλτε τσινουτουρι ρομâνεσχτι îν σεκολουλ ΞΞ. Σε μαι ποτ γăσι, πε ικι πε κολω, κχιαρ σχι ακουμ, λα îνκεπουτ ντε σεκολ ΞΞΙ, ασχα κουμ λε-αμ îντâλνιτ κχιαρ νόι, îν Μουντσιι Μπουζăουλουι ντε πιλντă – Κομουνα Λοπăταρι. Ακελεασχι λεγăτουρι πριν Μπισερικă σχι îνρουντιρε λουκρεαζă ακολω σχι αστăζι, μαι πρεσους ντε κελελαλτε λεγăτουρι πε καρε αουτοριτăτσιλε αμπσουρντ-κεντραλιζατοαρε, ρεφορμελε αγραρε σχι ιμπουσελε σκχιμμπăρι εκονομικε αου îνκερκατ σă λε στατορνικεασκă (σπρε πιειρεα κουλτουριι νοαστρε νατσιοναλε στρăβεκχι).
Ντιν βρεμουριλε μăρτουριιλορ îνσχιρουιτε μαι σους – Μαρτιριουλ Σφâντουλουι Σαβα σχι αμιντιριλε Σφâντουλουι Ιοαν Κασιαν – σχι πâνă ντε κουρâνντ βιατσα ομουλουι ερα ντεπαρτε ντε α φι ουσχοαρă. Απăσαρεα σε φăκεα îν μιι ντε φελουρι: μιγρατορι, μπολι, γρινντινε σχι σεκετε, ρăζμποαιε σχι ινουνντατσιι, τουρμε, κιουρντε σχι κιρεζι ντε ιερμπιβορε σăλμπατικε, φιαρε σχι στăπâνιρι jεκμăνιτοαρε, χοτσι σχι νεγουστορι îνσχελăτορι – τοατε σε αμεστεκαου îν φελ σχι κχιπ, ισπιτινντ ρăμπνταρεα σχι πουτεριλε κρεσχτινιλορ, σινγουριι κε ρεζισταου ουνει ασεμενεα βâλτορι νεσφâρσχιτε.
Μιρκεα Ελιαντε σπουνεα:

„ Ντε κε αμ ιντολατριζα, νόι, Ρομâνιι, Ιστορια ; Ντεσκινντεμ ντιντρ-ουνουλ ντιν «νεαμουριλε κελε μαι νουμεροασε ντιν λουμε» σχι πραφουλ ς-α αλες ντε ελ, νικι μăκαρ λιμμπα νου ι σε μαι κουνοασχτε. Αμ φăκουτ παρτε ντιντρ-ω Ρομανιε ντε τρει ορι μαι μαρε ντεκâτ Ντακια, σχι «βικισιτουντινιλε ιστοριει» αου σφăρâματ-ω ντεφινιτιβ; ω μâνă ντε Μακεντονενι τρεμπουιε σă πλăτεασκă σχι αστăζι, κου λακριμι σχι σâνγε, νενοροκουλ ντε α σε φι νăσκουτ Ρομâνι. Τοατă λουμεα ε ντε ακορντ κă Ντακιι σε αφλαου ασχεζατσι πε πăμâντουλ νοστρου κου κελ πουτσιν ω μιε ντε ανι îναιντε ντε Κχριστος, σχι κου τοατε ακεστεα αμ φοστ σινγουρουλ ποπορ εουροπεαν κăρουια ι ς-α κοντεστατ ντρεπτουλ ντε α στăπâνι τσαρα πε καρε αου λοκουιτ-ω μοσχιι σχι στρăμοσχιι λουι.
Ιστορια Νεαμουλουι Ρομâνεσκ ν-α φοστ ντεκâτ ω λουνγă, νεκοντενιτă, χαλουκιναντă χεμοραγιε. Νε-αμ αλκăτουιτ îντρ-ουν ουραγαν σχι αμ κρεσκουτ îν βιφορ. Ποπορ ντε φροντιερă, λουπταμ σχι μουρεαμ πεντρου τοτσι. Μουρεαμ, μαι αλες, πλăτινντ μιοπια σχι νεγχιομπια αλτορα”.

Σχι τοτουσχι, ντινκολω ντε τοατε ακεστε σουφεριντσε, λουπτε, μουνκι ιστοβιτοαρε, Ρομâνουλ σε μπουκουρα ντε Ντουμνεζεου σχι ντε κελε πε καρε Ακεστα ι λε-α ντατ σχι, μαι μουλτ ντεκâτ ατâτ, σε ιντεντιφικα, îντρ-ουν φελ, κου Ακεστα. Σε ιντεντιφικα, ντε φαπτ, κου προοροκιι Ακεστουια, κου κει καρε Îλ σλουjισερă κâνντ α βενιτ κα Ομ îν λουμε, σε ιντεντιφικα σχι κου κει καρε Λ-αου σλουjιτ ντουπă ακεεα. Σουφερεα κου Ελ, μουρεα κου Ελ, îνβια κου Ελ. Κεεα κε, îν μουλτε λοκουρι, σε μαι îντâμπλă σχι αστăζι. Îν τοατă ακεαστă μπăτăλιε νεîνκετατă πεντρου ω βιατσă ομενεασκă σινγουρα ελιμπεραρε αντεβăρατă α οαμενιλορ ερα Εβανγχελια, Βεστεα κεα Μπουνă, ερα λουμινα λινă α κâντăριλορ σχι κουβιντελορ σφιντε, ερα μπουκουρια ουνιριι οαμενιλορ îν Ντουμνεζεου σχι μâνγâιερεα σφιντελορ σλουjμπε. Ντιμενσιουνεα κρεσχτινă α βιετσιι α φοστ μιρακολουλ ιστορικ ντε καρε ς-αου ουιμιτ ατâτσια σχι καρε α ντατ Ρομâνιμιι πουτερεα νου ντοαρ ντε α ρεζιστα îν ιστοριε, κι σχι ντε α ρεζιστα ζιντινντ, σουμπ τοατε βâλτοριλε πριν καρε α τρεκουτ, ω κουλτουρă ποπουλαρă προφουνντă, α κăρει αντâνκιμε îνκă νου εστε, ντε πρεα μουλτσι, νικι μăκαρ μπăνουιτă.

Ιαρ ουνα ντιντρε λουμινιλε κελε μαι μâνγâιετοαρε πε καρε Εβανγχελια λε-α αντους Ρομâνιλορ ντιν βεκχιμε α φοστ κχιαρ Νασχτερεα Ντομνουλουι. Κâτ Îλ απροπια πε Ντουμνεζεου ντε σουφλετουλ ομπιjντουιτσιλορ ακεαστă Νασχτερε! Μινουνιλε, μăρτουρια îνγεριλορ, εβλαβια μαγιλορ ντε λα ρăσăριτ, κουβιντελε προοροκιλορ – τοατε Îλ μăρτουρισεαου πε Φιουλ λουι Ντουμνεζεου. Νταρ σăρăκια ιεσλει, σμερενια Νασχτεριι, λιψουριλε πε καρε λε îνντουραου Ιοσιφ σχι Μαικα Σφâντă, απροπιερεα Φαμιλιει Σφιντε ντε πăμâντ σχι βιτε, ντουσχμăνια κελορ αβουτσι, πουτερνικι σχι ρăι σχι τοατε κελελαλτε – ακεστεα εραου ακελεασχι κχινουρι, ακελεασχι îνκερκăρι πε καρε σχι Ρομâνιι λε îνντουραου, ζι ντε ζι. Οαμενι αι σουφεριντσει, ουνιι îναιντεα κăρορα σă îτσι îντορκι φατσα, ντισπρετσουιτσι σχι νεμπăγατσι îν σεαμă, ασεμενεα λουι Χριστος Ιισους (Ισαια 53.1-12), Ρομâνιι σε ρεγăσεαου îντρου τοτουλ îν λοβιτουριλε σχι λιψουριλε σχι îνκερκăριλε îνντουρατε ντε Φιουλ λουι Ντουμνεζεου. Σχι πριμεαου, ντιν ακεαστă ρεγăσιρε, πουτερεα ντε α μεργε μαι ντεπαρτε, ασχα κουμ σχι Ελ α μερς, πεντρου α σε μπουκουρα απόι, αλăτουρι ντε Ελ, îν Îμπăρăτσια κερουριλορ (Ματει 8.11; Λουκα 14.15 ετκ). Λα φελ σιμτσισερă σχι λα φελ τρăισερă, λα βρεμεα λορ, σχι προοροκιι, αποστολιι σχι ουκενικιι λορ σχι νενουμăρατσι αλτσι οαμενι σφιντσι. Φολκλορουλ ρομâνεσκ βεκχι – σαου κουλτουρα προφουνντă βεκχε ρομâνεασκă – α ιεσχιτ ντιν ακεαστă κουνοασχτερε τρăιτă α Εβανγχελιει. Βεκχιουλ σχι Νοουλ Τεσταμεντ ς-αου îμπλετιτ îν σουφλετουλ ρομâνεσκ, αντăουγâνντου-σχι φăρă πăρτινιρε σχι κελε αλε πăμâντουλουι ρâνντουιτ ντε Ντουμνεζεου κα λăκασχ πεντρου Νεαμουλ Ρομâνεσκ îν ακεαστă λουμε.
Κολινντουλ σχι κολινντελε αου ιζβορâτ ντιν ακεαστă τρăιρε, πε καρε ω ογλινντεσκ îν îντρεγιμε. Κερκετâνντ κολινντατουλ τραντιτσιοναλ ρομâνεσκ βομ γăσι ω ρεβăρσαρε ντε μπινεκουβâντăρι ασουπρα îντρεγιι Κρεατσιι. Γοσποντăρια, φαμιλια – îμπρεουνă σχι φιεκαρε îν παρτε –, κâμπουριλε σχι ντεαλουριλε, μουντσιι σχι πăντουριλε, ρâουριλε σχι μαρεα – τοτ κεεα κε εξιστă ια παρτε λα μπινεκουβâνταρεα σχι λουμινα Νασχτεριι Ντομνουλουι.
Αμ αμιντιτ μαι σους ντεσπρε μăρτουρια Σφâντουλουι Ιγνατιε Τεοφορουλ. Μπăτρâν, φοαρτε μπăτρâν, κελ καρε φουσεσε οντατă πουρτατ îν μπρατσε κχιαρ ντε Ιισους Χριστος, επισκοπουλ αντιοχιαν βορμπεα κου ντραγ σχι εβλαβιε ντεσπρε „φεκιορια Μαριει, νασχτερεα λουι Χριστος ντιν εα σχι μοαρτεα Ντομνουλουι” πε καρε λε νουμεσχτε „τρει ταινε ρăσουνăτοαρε, καρε ς-αου σăβâρσχιτ îν τăκερεα λουι Ντουμνεζεου” (Εφεσενι ΞΙΞ.1). Σχι κâντă Ντομνουλουι αστφελ:

Νταρ κουμ ς-αου ντεσκοπεριτ βεακουλουι [ακεστε ταινε];Ω στεα α στρăλουκιτ πε κερ μαι μουλτ ντεκâτ τοατε στελελε; λουμινα ει ερα νεσπουσă σχι νοουτατεα ει μινουνα; τοατε κελελαλτε στελε, îμπρεουνă κου σοαρελε σχι λουνα, χορă φăκεαου îν jουρουλ στελει, καρε κοβâρσχεα κου λουμινα ει πε τοατε. Σχι τουλμπουραρε μαρε α φοστ. Ντε ουνντε νοουτατεα ακεαστα, κă στεαουα νε σε ασεαμăνă κου κελελαλτε στελε; Ατουνκι ορικε μαγιε ς-α νιμικτ σχι ορικε λεγăτουρă α ρăουτăτσιι α πιεριτ, νεσχτιιντσα ς-α ρισιπιτ ιαρ βεκχεα îμπăρăτσιε α κăζουτ, κâνντ Ντουμνεζεου Σ-α αρăτατ îν τρουπ ομενεσκ σπρε îννόιρεα βιετσιι βεσχνικε. Α λουατ îνκεπουτ κεεα κε φουσεσε χοτăρâτ ντε ντουμνεζεου σχι πριν ακεαστα τοατε σε πουνεαου îν μισχκαρε, πεντρου κă σε πρεγăτεα νιμικιρεα μορτσιι. (Σφâντουλ Ιγνατιε Τεοφορουλ, Εφεσενι ΞΙΞ.2-3)

Κâνταρεα βεκχι-τεσταμενταρă εστε îμμπογăτσιτă, ιατă, îν τρăιρεα Μπισερικιι πριμαρε, κου ιμνουρι îνκχιναρε νόιλορ φαπτε μινουνατε αλε λουι Ντουμνεζεου. Ακεστ ιμν εστε νου ουνουλ κâντατ îν Μπισερικă – ντεσχι εραου σχι αστφελ ντε ιμνε κρεσχτινε – κι ουνουλ σκρις îντρ-ω επιστολă, κεεα κε αρατă φολοσιρεα ποεζιει κρεσχτινε σχι îν αφαρα καντρουλουι στρικτ λιτουργικ. Νου βομ βορμπι αικι ντεσπρε „Λιτουργχια εξτινσă”, κε κουπρινντε îντρεαγα Κρεατσιε. Νε μăργινιμ ντοαρ α αρăτα κă σουντ μăρτουριι αλε κâντăριλορ îνκχινατε Νασχτεριι Ντομνουλουι ντιν πριμελε βεακουρι κρεσχτινε, μπα κχιαρ ντιν σεκολουλ Ι, κâντăρι κε νου „λοκουιαου” ντοαρ îν λăκασχουριλε ντε κουλτ, σχι τρăιαου σχι îν αφαρα ακεστορα, îν βιατσα ντε τοατε ζιλελε α κρεσχτινιλορ. Ιαρ ντακă τρακιι „εραου ιουμπιτορι ντε μουζικă” îναιντε ντε Χριστος, κου κâτ μαι μουλτ αου ιουμπιτ ακεστε κâντăρι τρακιι κρεσχτινατσι;
Ντιν ασεμενεα ιμνε σχι κâντăρι αλε κρεσχτινιλορ ντιν πριμελε βεακουρι αου ιζβορâτ σχι κολινντελε, πρεκουμ σχι μουλτε ντιντρε ρâνντουιελιλε κε αλκăτουιαου Κολινντουλ πâνă ακουμ ουν βεακ. Πριν Κολινντ Ρομâνιι σε φăκεαου κοντεμπορανι σχι πăρτασχι Νασχτεριι Ντομνουλουι, καρε νου κă φουσεσε οντατă, κι ερα μερεου, îν φιεκαρε αν. Πριν Κολινντ Ρομâνιι κâσχτιγαου παρτε κου Αποστολιι, Προοροκιι, Îνγεριι σχι Πăστοριι καρε, φιεκαρε îν ρâνντουλ σăου, μăρτουρισισερă πε Φιουλ λουι Ντουμνεζεου. Κăκι σκρις εστε, „κινε βα πριμι ουν προυνκ κα ακεστα îν νουμελε Μεου, πε Μινε Μă πριμεσχτε” (Ματει 18.5) σχι „κινε βă πριμεσχτε πε βόι πε Μινε Μă πριμεσχτε, σχι κινε Μă πριμεσχτε πε Μινε πριμεσχτε πε Κελ κε Μ-α τριμις πε Μινε. Κινε πριμεσχτε προοροκ îν νουμε ντε προοροκ πλατă ντε προοροκ βα λουα, σχι κινε πριμεσχτε πε ουν ντρεπτ îν νουμε ντε ντρεπτ ρăσπλατα ντρεπτουλουι βα λουα. Σχι κελ κε βα ντα ντε μπăουτ ουνουια ντιντρε ακεσχτια μικι νουμαι ουν παχαρ κου απă ρεκε, îν νουμε ντε ουκενικ, αντεβăρατ γρăιεσκ βοουă: νου βα πιερντε πλατα σα” (Ματει 10.40-42).

Ασχα κουμ αμ σπους, νου σουντ ντοβεζι αμπσολουτε πεντρου απαριτσια Κολινντουλουι. Νου αβεμ ουν ντοκουμεντ καρε σă σπουνă „ιατă, αου îνκεπουτ κρεσχτινιι σă φακă ακεαστα”. Αβεμ αικι îνσă τοτ καντρουλ καρε ντεφινεσχτε Κολινντουλ κα σιστεμ ντε τρăιρι, ομπικειουρι σχι αρτă κρεσχτινă.
Αβεμ αικι ιμνε ντιρεκτ λεγατε ντε Νασχτερεα Ντομνουλουι îνκă ντιν πριμελε σεκολε, ιμνε κâντατε σχι îν αφαρα λăκασχουριλορ ντε κουλτ. Αβεμ αικι σλăβιρεα βεστιριι Κουβâντουλουι λουι Ντουμνεζεου σχι λαουντα αντουσă βεστιτοριλορ. Αβεμ αικι σχι κονβινγερεα κă προποβăντουιρεα Εβανγχελιει εστε ω μπινεκουβâνταρε πεντρου τοτσι καρε ω πριμεσκ, μπα κχιαρ σχι πεντρου îντρεαγα φιρε (Ρομανι 8.19-23). Αβεμ σχι πορουνκα φεριριι ντε προποβăντουιτοριι μινκινοσχι, μπα κχιαρ σχι οσâνντιρεα κελορ κε σε ποαρτă φăτσαρνικ φατσă ντε Κουβâντουλ Ντομνουλουι σχι μινουνιλε πλινε ντε πουτερε σχι αντουκăτοαρε ντε μπουκουριε κε îνσοτσεσκ προποβăντουιρεα Ντρεπτει-κρεντιντσε (α σε βεντεα, κα πιλντă, σχι Φαπτελε Αποστολιλορ 5.1-6). Αβεμ κετε – φελουριτε! – ντε μπăρμπατσι καρε βεστεσκ Νασχτερεα Ντομνουλουι σχι κελελαλτε αλε Εβανγχελιει. Îνγερι, πăστορι, μαγιι-κραι, προοροκι – πριν Ντρεπτουλ Σιμεον σχι Ιοαν κελ ντιν πâντεκελε Ελισαμπετει – μπα κχιαρ σχι φεμει κε îνσοτσεσκ λουκραρεα σχι βεστιρεα – Μαικα Ντομνουλουι, Ελισαμπετα, Προοροκιτσα Ανα ετκ. Αβεμ τραντιτσια τρακικă α κâντăριλορ σφιντε, καρε σε îντâλνεσχτε
Îντρ-ουν κουβâντ, ασχα κουμ αμ μαι σπους, αβεμ αικι τοτ καντρουλ, τοτ σιστεμουλ ντε σιστεμε καρε αλκăτουια κâνντβα Κολινντουλ ρομâνεσκ. Εστε μαι μουλτ ντεκâτ φιρεσκ σă îντσελεγεμ κă αικι σχι αστφελ ς-α νăσκουτ Κολινντουλ: îν πριμελε σεκολε κρεσχτινε, λα στρăμοσχιι νοσχτρι καρε αου πριμιτ σχι τρăιτ Εβανγχελια.

Σχι τοτουσχι, πăγâνισμουλ;

Βομ φακε αικι ω σκουρτă παραντεζă, ιμπουσă ντε ω φιξατσιε κε ντομινă πε φοαρτε μουλτσι ντιντρε κει καρε îνκεαρκă, μαι μουλτ σαου μαι πουτσιν κομπετεντ, σă φακă „αναλιζε φολκλορικε”. Εστε βορμπα ντε φιξατσια πăγâνιζăριι φολκλορουλουι ρομâνεσκ. Τεντατσια πăγâνιζăριι νου εστε κχιαρ νοουă. Εα σε εξπριμă κου πουτερε λα ιλουμινισχτιι φρανκεζι ντε λα σφâρσχιτουλ σεκολουλουι ΞΒΙΙΙ, κα ουρμαρε α ουριι πε καρε ακεσχτια ω αβεαου φατσă ντε Παπαλιτατε îν σπεκιαλ σχι ντε Κρεσχτινισμ îν γενεραλ. Ει νου ντοαρ κă βορ îνκερκα îν βρεμεα Ρεβολουτσιει φρανκεζε σă îνλοκουιασκă πε Ντουμνεζεου, îνγερι σχι σφιντσι κου τοτ φελουλ ντε ζειτăτσι (Βικτορια, Λιμπερτατεα, Ρεπουμπλικα, Ομουλ σχι, πâνă λα ουρμă, κχιαρ σχι Ναπολεον). Νταρ βορ îνκερκα σă ντεσκιφρεζε „îν κχειε πăγâνă” îντρεαγα φιρε ομενεασκă σχι τοατă ιστορια ομενιριι, σă ντεσφακă ντε ορικε ντιμενσιουνε κρεσχτινă τοατă κουλτουρα ποπουλαρă σχι λιβρεσκă (α σε βεντεα Πετρε Κουλιανου, Ερος σχι μαγιε îν Ρενασχτερε, πεντρου πăγâνιζαρε σχι Γιουσεππε Κοκκχιαρα, Ιστορια Φολκλοριστικιι Εουροπενε, πεντρου φαζελε ντε ιντεολογιζαρε α φολκλοριστικιι). Ακεαστă φιξατσιε α φοστ îνλοκουιτă πε πλαν ιντερνατσιοναλ, ντε μαι μουλτε ντεκενιι, ντε ω σινκερă îνκερκαρε ντε απροπιερε ομπιεκτιβă ντε κουλτουριλε κερκετατε, ντε ω μαι ακκεντουατă ντιφερεντσιερε α μεκανισμελορ ιντερνε αλε φιεκăρει κουλτουρι, ντε ομπλιγατιβιτατεα ομπσερβăριι ντιν ιντεριορ, ντιν περσπεκτιβα κελουιλαλτ (αντικă α πουρτăτορουλουι κουλτουριι ρεσπεκτιβ). Λα νόι στăπâνεσχτε îνσă ω „σουπεριοριτατε” ιμπλικιτă α κονντειερουλουι, καρε σχτιε μαι μπινε ντεκâτ πουρτăτοριι κουλτουριι φελουλ îν καρε ει γâνντεσκ, σιμτ, πριβεσκ λουμεα σχαμντ σαου – κου ατâτ μαι τριστ – σχτιε μαι μπινε ντεκâτ ορικινε φελουλ îν καρε τρεμπουιε σă γâνντεασκă, σιμτă, πριβεασκă λουμεα σχαμντ σχι πουρτăτοριι κουλτουριι ποπουλαρε, σχι κιτιτοριι ντομνιει-σαλε.
Κα ουρμαρε, τριμπουταρι φιξατσιει πăγâνιζăριι, νενουμăρατσι κονντειερι ιντερεσατσι ντε φολκλορ φιε σχι îν τρεακăτ σουντ σιγουρι κă βăντ îν ορικε φαπτ ντε φολκλορ ρεμινισκεντσε ομπλιγατοριου πăγâνε, ομπλιγατοριου πρε-κρεσχτινε σχι ομπλιγατοριου ντακικε σαου ρεσπεκτιβ ρομανε – ντουπă σχκοαλα προτοκρονιστă σαου ρεσπεκτιβ λατινιστă ντε καρε απαρτσιν. Σχι τοτουσχι, ντεσπρε τραντιτσιιλε ντακικε σχτιμ απροαπε νιμικ, ιαρ ουρμελε αρχεολογικε σουντ σουφικιεντε, îν ακεαστă πριβιντσă, πεντρου σπεκουλατσιι σπουμοασε, νταρ νου πεντρου κερτιτουντινι [α σε βεντεα σχι Φοντες Χιστοριαε Ντακω-Ρομαναε, βολ. Ι-ΙΙΙ; Ντινου σχι Κονσταντιν Κ. Γιουρεσκου, Ιστορια ρομâνιλορ; Φλοριν Κονσταντινιου, Ω ιστοριε σινκερă α ποπορουλουι ρομâν ετκ]. Μαι μουλτ – σχι μαι τριστ πεντρου αντεπτσιι ακεστορ ιντει – ντουπă βενιρεα ρομανιλορ îν Ντακια αου φοστ îνκă μουλτε αλτε ποπουλατσιι πăγâνε, μαι βεκχι σχι μαι νόι, καρε αου στατ αικι βρεμε ντε ζεκι, σουτε σχι κχιαρ πεστε ω μιε ντε ανι. Αμιντιμ ντιντρε ακεστε ποπουλατσιι νε-κρεσχτινε πε γοτσι, γεπιζι, χουνι, αβαρι, σλαβι, κουμανι, πεκενεγι, τăταρι, τσιγανι, τουρκι, εβρει σχι ουνγουρι. Îν ουλτιμελε ντοουă-τρει βεακουρι ς-α μαι σουπραπους σχι ινφλουεντσα πăγâνă α κουλτουριι αντικε γρεκεσχτι προπαγατă ντε γρεκιι ιντρατσι πε κελε μαι φελουριτε κăι îν βιατσα σοκιαλă α Μουντενιε σχι Μολντοβει. Λα ακεαστα τρεμπουιε αντăουγατă σχι îνκερκαρεα ντε ρεφακερε α πăγâνισμουλουι ρομαν ντε κăτρε ουνιι αντεπτσι εξτρεμισχτι αι λατινισμουλουι γρεκω-κατολικ, νταρ σχι πρεζεντσα τοτ μαι ακκεντουατă α ινφλουεντσελορ λιβρεσχτι οριενταλε – πρελουνγιτε πâνă îν ποπορ οντατă κου ντεζβολταρεα μασς-μεντιει σχι τρανσφορμăριλε σοκιαλε αλε ουλτιμουλουι σεκολ. Εβρειι χασιντισχτι ντιν Μαραμουρεσχ, Ποκουτσια σχι Μπουκοβινα, χουτσουλιι σχι ρουτενιι ντιν ακεστε πăρτσι σχι μουλτε αλτε νεαμουρι αου αντους κου ει ουν μπαγαj ντε τραντιτσιι σχι ιντει νε-κρεσχτινε, ω παρτε φιινντ πρελουατă – ντε μουλτε ορι îνκρεσχτινατă, αλτε ορι κα αταρε – ντε κăτρε Ρομâνιι ντιν ακελε πăρτσι. Τοτ ακεστ κοντεξτ εστε κου σουπερμπιε ιγνορατ ντε αντεπτσιι προτοκρονισμουλουι, νταρ σχι αι λατινισμουλουι εξτρεμ. Αμ αβουτ πριλεjουλ σă ασκουλτ ω εξεγεζă ντακικă α μπασμουλουι Τινερετσε φăρă μπăτρâνετσε σχι βιατσă φăρă ντε μοαρτε, κομεντατορουλ νεαβâνντ χαμπαρ κă μπασμουλ εστε ντε οριγινε τăτăρασκă. Φαπτουλ κă νου εξιστă îν τραντιτσια ποπουλαρă ρομâνεασκă νικι Ζαμολξε, νικι Ντεκενεου, νικι Ντεκεμπαλ – πăστρατσι μαι ντεγραμπă îν τραντιτσια σπανιολă ντεκâτ λα νόι – νου îι τουλμπουρă νικιω κλιπă πε κει καρε βορ σă νε φακă α φι ντακι πăγâνι, πε νόι σχι πε στρăμοσχιι νοσχτρι. Κονσχτιιντσα μιξτă α οριγινιι ρομανε σχι τρακικε αβουτă ντε Ρομâνιι ντιναιντε ντε 1780 σχι Σχκοαλα Αρντελεανă, μăρτουρισιτă ντε ντοκουμεντελε ιστορικε ινκοντεσταμπιλε, νου ιντερεσεαζă πε ακεσχτια. Σ-α αjουνς πâνă λα οκουλταρεα κελορ μαι ντιρεκτε σχι ινκοντεσταμπιλε μăρτουριι αλε Κρεντιντσει κρεσχτινε ποπουλαρε, ντε λα Κρουκε πâνă λα Κολινντ.
Κρεντεμ κă α ινσιστα μαι μουλτ ασουπρα φιξατσιει πăγâνιζăριι φολκλορουλουι εστε φăρă ροστ. Μăρτουριιλε κρεσχτινε ντεσπρε Κολινντ, φιε ελε ντιν πριμελε σαου ντιν ουλτιμελε βεακουρι, σουντ ατâτ ντε κοβâρσχιτοαρε, îνκâτ α λε ιγνορα τσινε ντε ω ρεα-βόιντσă îν φατσα κăρεια πορτσιλε ντιαλογουλουι σουντ ντιντρου îνκεπουτ îνκχισε.
Κα πιλντă α ακεστορ μăρτουριι κρεσχτινε, ντăμ îν φιναλουλ ακεστει μοντεστε λουκρăρι ω μικă εξεγεζă φăκουτă (σικ!) πε ουν σινγουρ βερς – ακελα καρε ντă σχι τιτλουλ – αλ ουνουι φοαρτε κουνοσκουτ κολινντ, κολινντ κονσεμνατ îν φελουριτε βερσιουνι îνκă ντιν σεκολουλ ΞΙΞ σχι πρεζεντ πâνă αστăζι îν ρεπερτοριουλ κολινντăτοριλορ ρομâνι.

Ουν βερς ντε κολινντ – ω λουμε ντε τρăιρε τεολογικă

Îνκερκâνντ α κερκετα μπινεκουνοσκουτουλ κολινντ ποπουλαρ Τρει κραι ντε λα Ρăσăριτ νε τρεζιμ îν αντâνκουλ ουνει σιντεζε τεολογικε ορτοντοξε ντε ω ουλουιτοαρε κομπλεξιτατε σχι ποεζιε.
Πεντρου βορμπι ντοαρ ντε πριμουλ βερς – ντεβενιτ σχι τιτλου – τρεμπουιε σă ομπσερβăμ κă νουμăρουλ μαγιλορ καρε αου κăουτατ σχι γăσιτ Îμπăρατουλ ινντικατ ντε στεα νου εστε αρăτατ îν Μπιμπλιε. Ποπορουλ α αλες îνσă ω κιφρă περφεκτă, κιφρα τρει. Εστε ω κιφρă ντε μαξιμ εκχιλιμπρου, îντρε μινιμουλ σăρăκăκιος αλ λουι ντόι – κăκι „ουνουλ” νου αβεαου κουμ σă φιε μαγιι, ντεσιγουρ! – σχι ορικε αλτă κιφρă μαι μαρε, καρε κουπρινντε νου ντοαρ πριμεjντια ουνουι σιμμπολισμ νεποτριβιτ, κâτ μαι αλες αλ ουνει ρισιπιρι. Τρει μαγι εστε φιρεσκ σă φι φοστ – ντε φαπτ εστε κεα μαι ρăσπâνντιτă κιφρă ντιν Τραντιτσιε – πεντρου κă αου φοστ τρει φελουρι ντε νταρουρι: αουρ, σμιρνă σχι τăμâιε. Ιαρ ομπικειουλ Ρομâνιλορ, ατουνκι κâνντ μεργ μαι μουλτσι îν οσπετσιε, εστε ντε α νου αντουκε ακελεασχι νταρουρι φιεκαρε. Ντεκι, πε λâνγă ποζιτσια σα ντε εκχιλιμπρου, φιρεασκă, νουμăρουλ ντε τρει μαγι εστε λεγατ σχι ντε κελ αλ νταρουριλορ καρε σουντ ενουμερατε κα αταρε ντε Σφιντελε Σκριπτουρι. Ντεσχι νουμăρουλ μαγιλορ νου εστε αρăτατ εξπλικιτ, ελ ποατε φι îντσελες ιμπλικιτ ντιν κελ αλ νταρουριλορ. Πεντρου γâνντιρεα φιρεασκă α ουνουι Ρομâν ντιν βεκχιμε, ερα μαι μουλτ ντεκâτ ντε îντσελες κă ντακă αρ φι φοστ ουν αλ πατρουλεα μαγ ακεστα αρ φι τρεμπουιτ σă βινă κου ουν αλτ φελ ντε νταρ – φιε κă εραου μăργăριταρε (σε σχτιε κă περλελε σουντ σιμμπολ αλ λακριμιλορ, ντεκι αλ σουφεριντσει, νταρ σχι αλ ποκăιντσει), φιε κă εραου νεστεματε (îν Ψαλμι κουβιντελε ντουμνεζειεσχτι σουντ πουσε μαι πρεσους ντε ακεστεα, ντεκι εραου ποτριβιτε κα οφρανντă πεντρου Κουβâντουλ îντρουπατ), φιε μιρ (πεντρου κελ καρε ερα Ουνσουλ, νταρ σχι πεντρου κελ καρε αβεα σă μοαρă πεντρου ομενιρε) σχαμντ. Îνσă νταρουριλε αου φοστ ντοαρ τρει: ατâτ! Πεντρου ουν Ρομâν εστε φιρεσκ, πριν ουρμαρε, σă σοκοτεασκă τοτ λα τρει νουμăρουλ μαγιλορ. Σχι ακεστα εστε κου ατâτ μαι ντε ασχτεπτατ σă φιε νουμăρουλ κου κâτ îντρειτă εστε Ντουμνεζειρεα îν κεεα κε πριβεσχτε περσοανελε (Τατăλ, Φιουλ σχι Ντουχουλ), îντρειτă εστε σλουjιρεα Κελουι Îντρουπατ (στăπâνεασκă, αρχιερεασκă σχι îνβăτσăτορεασκă), îντρειτε αβεαου σă φιε ζιλελε Jερφει, îντρειτă ρουγăκιουνεα ντιν Μουντελε Μăσλινιλορ, îντρειτă ποκăιντσα λουι Πετρου ντουπă κăντερεα σα, îντρειτă ρεσπινγερεα ισπιτιριι σατανικε ντε κăτρε Χριστος Ιισους σχ.α.μ.ντ.
Νταρ ντε κε σπουνε ποπορουλ κραι σχι νου μαγι σαου βρăjιτορι; Îν Σφιντελε Σκριπτουρι νουμελε φολοσιτ εστε ντε ντοαρ σχι ντοαρ ακελα ντε μαγι (Ματει 2.1, 7, 13, 16). Îν γρεκεσχτε ελ εστε „μαγοι” σχι ντενουμεσχτε σχι πε κει καρε σε οκουπă κου βρăjι, νταρ μαι αλες πε κει καρε σε îνντελετνικεσκ κου αστρολογια. Ντεσπρε ακεστ λουκρου βορμπεσχτε σχι Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ, îν Ομιλια ΒΙ λα Ματει (σχι Ομιλια ΒΙΙ, Ι-Β; Ομιλια ΒΙΙΙ, Ι). Σχι ελ αρατă κă ακεια καρε ντε λα ρăσăριτ αου βενιτ σă σε îνκχινε λουι Χριστος εραου αστρολογι σαου γχικιτορι îν στελε. Αρατă, ντε ασεμενεα, κă Ντουμνεζεου α φολοσιτ ιντερεσουλ ακεστορα πεντρου στελε κα πριντρ-ουν îνγερ κε α λουατ κχιπ ντε στεα σă-ι αντουκă λα κουνοασχτερεα Φιουλουι Σăου. Ιαρ οντατă îντορσχι îν τσαρα λορ, „ακεσχτι μαγι αου αjουνς σχι îν τσαρα λορ ντασκăλιι κονκετăτσενιλορ λορ” (ιμπιντεμ, π. 82) ασχα κουμ φουσεσερă – σαου αρ φι τρεμπουιτ σă φιε – σχι πεντρου ιουντει. Îνσă, îν τοατε κελε τρει ομιλιι, Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ νου βορμπεσχτε νικιω κλιπă ντεσπρε σταρεα σοκιαλă α μαγιλορ.
Ατουνκι, νε îντρεμπăμ ιαρăσχι: ντε κε Ρομâνιι îι νουμεσκ πε ακεσχτι μαγι νου μαγι σαου βρăjιτορι σαου γχικιτορι îν στελε, κι κραι;
Ε λιμπεντε κă εστε βορμπα ντεσπρε ω αλεγερε γâνντιτă, νου ντε ω λικεντσă ποετικă, ντε ω φορτσαρε α ρεαλιτăτσιι πεντρου νεκεσιτăτσιλε ριμει. Σε πουτεα σπουνε λα φελ ντε μπινε „Τρει μαγι ντε λα ρăσăριτ”. Ορι σε πουτεα îνλăτουρα κιφρα τρει σχι σε σπουνεα „Γχικιτορι ντιν Ρăσăριτ”, πăστρâνντου-σε λουνγιμεα βερσουλουι σχι ριμα νεατινσε. Νταρ ασεμενεα βαριαντε νικι μăκαρ νου εξιστă! Ντουπă νουμăρουλ νταρουριλορ ποπορουλ νουμăρă τρει περσοναjε, νουμινντου-λε – σχι νου ντοαρ αικι! – κραι.
Ντεκι, πεντρου α τρεια οαρă, ντε κε κραι;
Ει μπινε, σχι ντιν πρικινă κă εστε σκρις: „Πεντρου λοκασχουλ Τăου, ντιν Ιερουσαλιμ, Îτσι βορ αντουκε îμπăρατσιι νταρουρι” (Ψαλμουλ 67.30).
Îντρ-αντεβăρ, ασχα κουμ σχι Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ αμιντεσχτε, κεεα κε αου γăσιτ μαγιι λα Μπετλεεμ α φοστ, ομενεσχτε βορμπινντ, νουμαι μουλτă σăρăκιε („ω ιεσλε, ω κολιμπă σχι ω Μαμă σăρακă” οπ.κιτ., π. 101). Ακεαστă σăρăκιε αρ φι îμπιεντικατ, îν κχιπ ομπισχνουιτ, πε Προυνκ ντε α σκăπα ντε ουρα λουι Ιροντ σχι αστφελ Ελ ν-αρ μαι φι πουτουτ αjουνγε λα Ιερουσαλιμ, κα σă σε jερτφεασκă πεντρου îντρεαγα λουμε. Α τρεκε ντιν Ιουντεεα îν Εγιπτ – ασχα κουμ αου φăκουτ Ιοσιφ σχι Μαρια κου Προυνκουλ Ιισους – ερα κοστισιτορ: τρεμπουιαου îνκχιριατε κελ πουτσιν ντοουă κăμιλε ντιντρ-ω καραβανă, κουμπăρατε απă σχι μâνκαρε πεντρου ντρουμ σχι ντατă παρτεα κουβενιτă κăλăουζει καραβανει. Κâτă βρεμε Ιοσιφ νου α πουτουτ îνκχιρια μăκαρ ω ονταιε πεντρου Σφâντα Φεκιοαρă λα βρεμεα Νασχτεριι, ντε ουνντε αρ φι αβουτ ελ αουρ πεντρου ω κăλăτοριε πâνă îν Εγιπτ; Νταρ, ιατă, πεντρου α σφιντσι λοκασχουλ Σăου ντιν Ιερουσαλιμ, Ντουμνεζεου ρâνντουιεσχτε κα μαγιι ντε λα ρăσăριτ σă αντουκă Φιουλουι Σăου τăμâιε σχι σμιρνă, νταρ σχι αουρ.
Σχι ιαρăσχι εστε σκρις: „Σχι ακουμ îμπăρατσι îντσελεγετσι! Îνβăτσατσι-βă τοτσι, καρε jουντεκατσι πăμâντουλ! Σλουjιτσι Ντομνουλουι κου φρικă σχι βă μπουκουρατσι ντε Ελ κου κουτρεμουρ.” (Ψαλμουλ 2.10-11).
Σχι κου αντεβăρατ, μαγιι ς-αου îνβăτσατ, ει καρε jουντεκαου ντουπă στελε κελε αλε πăμâντουλουι, σχι αου αjουνς α σλουjι Ντομνουλουι κου φρικă σχι α σε μπουκουρα ντε Ελ κου κουτρεμουρ.
Νταρ σχι ακεστε προοροκιι, κουμ σχι αλτελε ασεμενεα, σε ποτ σοκοτι îμπλινιτε ντοαρ ντακă μαγιι σουντ κραι, αντικă îμπăρατσι. Σχτιουτ φιινντ κă βεκχιουλ κουβâντ κραι, καρε βινε ντε λα σλαβω-γερμανουλ κραλ, αντικă ρεγε, αβεα λα Ρομâνιι ντιν σεκολελε ΞΒΙΙ-ΞΙΞ îντσελεσουλ ντε îμπăρατ. Îνσă, ντινκολω ντε ασχτεπταρεα îμπλινιριι προοροκιιλορ βεκχι-τεσταμενταρε, κε τεμει αβεαου Ρομâνιι α-ι σοκοτι πε κει τρει μαγι κα îμπăρατσι σαου κραι;
Îντâι σχι îντâι εστε λιμπεντε κă νου εραου νικι οαμενι ομπισχνουιτσι σχι νικι κχιαρ γχικιτορι îν στελε ομπισχνουιτσι. Ρομâνιι ντιν βεκχιμε σχτιαου πρεα μπινε κă νικιουνουλ ντιντρε ει νου ουμμπλα îν κχιπ ομπισχνουιτ κου αουρ, σμιρνă σχι τăμâιε λα ελ. Ακεστε νταρουρι εραου îν βεκχιμε σχι μαι βαλοροασε ντεκâτ σουντ αστăζι, σχι κχιαρ κου μουλτ μαι βαλοροασε. Αουρουλ ερα ατâτ ντε ραρ, îνκâτ μουλτσι ντιντρε οαμενι αμπια ντακă-λ βεντεαου βρεοντατă îν βιατσă. Σχι îν μουλτε τσăρι, πρεκουμ εραου σχι κελε ντιν ρăσăριτ – Περσια σχι Ινντια – νταρ σχι ντιν Εουροπα – ντε πιλντă κχιαρ îν Ντακια σαου Ιμπεριουλ ρομαν – αουρουλ νου ερα îν στăπâνιρεα ορικουι, κι ντοαρ α îμπăρατσιλορ σαου α κελορ φοαρτε απροπιατσι ντε ει, κχιαρ σχι μονεζιλε ντε αουρ φιινντ ουν σεμν νου ντοαρ ντε μπογăτσιε, κι σχι ντε νομπλετσε σχι πουτερε. Ουν ομ ομπισχνουιτ ν-αρ φι αβουτ αουρ, κου ατâτ μαι πουτσιν ν-αρ φι ουμμπλατ κου ελ ορικουμ – îντρ-ω κăλăτοριε ατâτ ντε νεσιγουρă. Αργιντ, ποατε αρ φι αβουτ. Μπρονζ ορι αραμă, προμπαμπιλ. Îνσă αουρουλ ερα φολοσιτ ντοαρ îν κελε μαι σκουμπε τρανζακτσιι, νου ορικâνντ, νου οριουνντε, νου ορικουμ. Σχι ακεστ λουκρου ερα αντεβăρατ σχι πεντρου οαμενιι ντε ρâνντ, σχι πεντρου γχικιτοριι îν στελε, ντε μουλτε ορι οαμενι μαι σăρακι ντεκâτ τâργοβετσιι ορι τσăρανιι ρομâνι. Πρεζεντσα αουρουλουι îντρ-ω καντιτατε ρεσπεκταμπιλă – πεντρου α φι ουν νταρ αντεβăρατ! – εστε ουν πριμ σεμν αλ φαπτουλουι κă κει τρει μαγι εραου κελ πουτσιν οαμενι κου σταρε. Ντε αλτφελ κχιαρ σχι Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ, ατουνκι κâνντ σπουνε „μαγιι… ντεσκχιζâνντ βιστιεριιλε λορ, Ι-αου αντους νταρουρι” (οπ. κιτ., λοκ. κιτ.) αρατă πριν ακεαστα, ιμπλικιτ, κă ακεσχτια νου εραου νισχτε οαρεκαρι. Κăκι νου αβεαου îν βρεμεα ακεεα οαμενιι ομπισχνουιτσι βιστιεριι κου ει, κι ντοαρ κει ντε ρανγ îναλτ. Ακελασχι λουκρου σε βεντε σχι ντιν ακεεα κă πε αλτă καλε αου μερς îν τσαρα λορ ατουνκι κâνντ îνγερουλ λε-α κερουτ ακεαστα (Ματει 2.12). Νου εραου λεγăτουρι ντιρεκτε îντρε μăρουντουλ Μπετλεεμ σχι τσăριλε ντιν ρăσăριτ. Νικι νου σε φăκεαου νιταμ-νισαμ καραβανε, κă κινεβα νου μαι βόια ελ σă μεαργă λα Ιερουσαλιμ, ντε ουνντε πορνεαου ακεστεα îν κχιπ ομπισχνουιτ. Ντεκι μαγιι αβεαου κου ει ντεστουλ αλαι σχι ντεστουλă αβερε, κχιαρ σχι ντουπă κε ντăντουσερă νταρουριλε Προυνκουλουι, πεντρου α πουτεα σă îνντεπλινεασκă φăρă îμπιεντικαρε πορουνκα πριμιτă îν βις – ντε λα îνγερ σπουνε Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ (οπ. κιτ., π. 102).
Νταρ îντρε α φι “ντε ρανγ îναλτ” σχι α φι κραι σαου îμπăρατ, σαου κεβα ασεμăνăτορ, εστε τοτουσχι ντεπăρταρε μαρε. Ντακă πουτεμ îντσελεγε κă μαγιι εραου μπογατσι, ποατε κχιαρ νομπιλι, εστε κεβα καρε σă νε φακă σă μπăνουιμ κă πουτεαου φι πε πικιορ ντε εγαλιτατε κου ουν îμπăρατ;
Ει μπινε, εστε: îντâλνιρεα κου Ιροντ.
Îμπăρατουλ Ιροντ αλ Ιουντειι εστε ακελα ντεσπρε καρε Îμπăρατουλ Ρομει α σπους: μαι μπινε εστε σă φι πορκουλ λουι Ιροντ ντεκâτ φιουλ λουι. Κăκι ιντουμεου φιινντ, Ιροντ νου μâνκα πορκ, νταρ φιουλ σχι λ-α ουκις κα νου κουμβα σă-ι ια λοκουλ. Ακεστα εστε îμπăρατουλ λα καρε μαγιι ντε λα ρăσăριτ βιν, σχι νου ορικουμ, κι φăκâνντ μουλτă τουλμπουραρε îν Ιερουσαλιμ. Νταρ ντε κε ς-α φăκουτ τουλμπουραρε; Πεντρου κă νισχτε οαρεκαρι, πρετινσχι μαγι, îντρεμπαου ντε νασχτερεα λουι Μεσια; Νταρ πâνă λα Ιερουσαλιμ ει νικι νου σχτιαου κă Κελ νăσκουτ, κăουτατ ντε ει, εστε Μεσια! Ιαρ γχικιτορι σχι πρετινσχι μεσια σχι αλτσιι ασεμενεα σε ιβεαου μερεου! Πεντρου κα κει τρει μαγι σă ποατă αντουκε λα τουλμπουραρε îντρεγουλ Ιερουσαλιμ ασχα, ντιντρ-ω ντατă, τρεμπουια κα ει îνσχισχι σă φιε ιμπρεσιοναντσι, σă αιμπă αλαι σχι φαλă. Ασχα σε εξπλικă σχι φαπτουλ κă αου φοστ αντουσχι îναιντεα λουι Ιροντ. Ντακă αρ φι φοστ τρει οαμενι σινγουρι, φăρă σλαβă, φăρă îνσοτσιτορι, νου αρ φι φοστ μπăγατσι îν σεαμă ντε κει μαρι αι Ιερουσαλιμουλουι. Εραου ντεστουι σăρακι λουνατικι καρε βισαου λουκρουρι μαρι! Νταρ ντακă εραου οαμενι νομπιλι, μπογατσι, πουτερνικι, λουκρουριλε σε σκχιμμπαου. Αρ φι πουτουτ φι κονσπιρατορι πριμεjντιοσχι, ουνελτιτορι îμποτριβα îμπăρατουλουι, σεμăνăτορι ντε ρăζβρăτιρε. Σχι ατουνκι αρ φι φοστ îνκχισχι ορι μăκαρ jουντεκατσι σχι ντατσι αφαρă ντιν τσαρă. Îνσă Ιροντ, κου τοατă κρουζιμεα σχι ποφτα λουι ντε πουτερε, νου φακε νιμικ ντιν ακεαστα. Νου ντοαρ κă îι πριμεσχτε σχι îι ασκουλτă, νταρ λα κουβâντουλ λορ αντουνă πε τοτσι αρχιερειι σχι κăρτουραριι ποπορουλουι! Μαι μουλτ, îι κχεαμă îν ασκουνς πε μαγι σχι στă κου ει λα σφατ! (Ματει 2.4-7) Νταρ κουμ αρ φι πουτουτ σă-ι κχεμε îν ασκουνς πε κει καρε τουλμπουρασερă τοτ Ιερουσαλιμουλ (Ματει 2.3-4) σχι καρε, εβιντεντ, ακουμ εραου κουνοσκουτσι ντε τοτσι; Πουτεα σă-ι κχεμε πε ασκουνς ντοαρ ντακă îι γăζντουια îν παλατ κου ελ! Ιαρ ντακă εραου îν παλατ κου ελ, ντε κε λε-α ντατ ντρουμουλ; Ντε κε νου ι-α ουκις îντρ-ασκουνς; Ντε κε, μăκαρ, νου α πους ουν πâλκ ντε οσχτενι σă μεαργă îμπρεουνă κου ει – „σă-ι απερε”, ντεσιγουρ – πâνă λα Μπετλεεμ, πεντρου κα αστφελ σă ποατă îνντατă σă-Λ ουκιντă πε Προυνκ;
Σινγουρα εξπλικατσιε λογικă εστε ακεεα κă μαγιι ντε λα ρăσăριτ νου ντοαρ κă αβεαου κου ει ουν αλαι ντεστουλ ντε ιμπρεσιοναντ πεντρου α πουτεα ιμπουνε Ιερουσαλιμουλουι – καρε νου ερα ουν ορασχ οαρεκαρε! – σχι α αjουνγε λα îμπăρατ. Νου ντοαρ ατâτ, κι ει îνσχισχι εραου ντε ρανγ φοαρτε îναλτ, φιε îνρουντιτσι îνντεαπροαπε κου îμπăρατσι ντιν ρăσăριτ, φιε κχιαρ ρεγι σαου îμπăρατσι αι ακελορ πăρτσι. Ντοαρ ουν ασεμενεα ρανγ ποατε φι ω εξπλικατσιε λογικă πεντρου σχιρουλ ντε ακτε εξκεπτσιοναλε κε μαρκχεαζă βενιρεα μαγιλορ λα Ιερουσαλιμ: κουραjουλ ουνορ îντρεμπăρι καρε λα ουν ομ ντε ρâνντ πουτεα ντουκε λα μπατjοκουρι σχι îνκχισοαρε, ιαρ λα ουνουλ νομπιλ κχιαρ λα μοαρτε; φαπτουλ κă σουντ κχιαρ λουατσι îν σεαμă ντε ουν ορασχ πλικτισιτ ντε φαλσχι μεσια σχι προοροκι μινκινοσχι; φαπτουλ κă σουντ πριμιτσι îνντατă ντε Ιροντ σχι λουατσι îν σεριος σχι ντε ακεστα; φαπτουλ κă Ιροντ αντουνă πεντρου κουβâντουλ λορ πε τοτσι αρχιερειι σχι κăρτουραριι ποπορουλουι, κχιαρ ντακă πριν αστα ρισκα ω γραβă τουλμπουραρε; φαπτουλ κă νου îνντρăζνεσχτε σă-ι οπρεασκă, σă-ι îνκχιντă ορι σă-ι ουκιντă, μπα κχιαρ λε ρăσπουνντε αντεβăρατ λα îντρεμπαρεα λορ – „Μπετλεεμουλ εστε λοκουλ Νασχτεριι” – ιαρ σκοπουριλε îνκεαρκă σă σχι λε ατινγă νου πριν φορτσă, κι πριν βικλενιε.
Τοατε ακεστε λουκρουρι, πεντρου καρε αμ αβουτ νεβόιε ντε τρει παγινι ντε μαξιμă κονντενσαρε σπρε α λε πρεζεντα, εραου ατâτ ντε λιμπεζι πεντρου Ρομâνιι ντιν βεκχιμε, îνκâτ ει σπουνεαου πουρ σχι σιμπλου Τρει Κραι ντε λα Ρăσăριτ – σχι τοτσι σχτιαου ντε κε σε σπουνε ασχα, νου αλτφελ, τοτσι σχτιαου κă ακεστα εστε αντεβăρουλ εβανγχελικ.

Îνκχειερε ρεπεντε

Εστε εξτρεμ ντε γρεου α φακε îν κâτεβα παγινι αναλιζα ουνει κουλτουρι. Ορι Κολινντουλ ρομâνεσκ îνσεαμνă ω îντρεαγă κουλτουρă, ντε ω μπογăτσιε νεσπους ντε μαρε. Ντε ακεεα νου αβεμ νικιω κλιπă ιντεεα κă αμ σπους τοτ κε σε πουτεα σπουνε πε μăκαρ ουνα ντιντρε λατουριλε πε καρε λε-αμ ατινς. Νικι νου νε-αμ ντοριτ ακεαστα. Αμ βρουτ ντοαρ σă φακεμ ω σκχιτσă φουγαρă, κα ουν ντεσεν îν νισιπουλ ντε λα μαλουλ μăριι. Îναιντε κα βαλουριλε ζιλελορ σχι γριjιλορ κε βορ ουρμα σă σχτεαργă ντιν σουφλετουλ κιτιτοριλορ ακεστ ντεσεν, νăντăjντουιμ κα ελ σă απρινντă îν σουφλετ μăκαρ πουτσιν φλακăρα πρετσουιριι σχι κχιαρ α ιουμπιριι φατσă ντε τραντιτσια στρăμπουνă. Πε βρεμουρι κολινντăτοριι εραου πριμιτσι îν ποαρτă – σαου îν πραγουλ κασει – κου λουμâνăρι απρινσε, κα νισχτε σφιντσι πουρτăτορι ντε Ντουμνεζεου. Αστăζι νικι ουσχα νου λι σε μαι ντεσκχιντε, ιαρ κολινντελε σουντ ασχεζατε ουνντεβα îντρε σπεκτακολ σχι ντισεκτσιε, ντεπαρτε ντε βιατσα λουμινοασă ντιν καρε φăκεαου κâνντβα παρτε. Îνσă νου πεστε τοτ. Μαι σουντ λοκουρι σχι μαι σουντ οαμενι καρε ντουκ μαι ντεπαρτε τρăιρεα στρăβεκχε σχι καρε, κρεντεμ νόι, μεριταου μăκαρ ακεαστă φουγαρă αμιντιρε.
Σχι, ποατε, κερκετăριλε κε σε βορ μαι φακε νου βορ μαι îνκερκα σă εξτιρπε ντιν Κολινντ σχι κολινντε τοκμαι σουφλετουλ κρεσχτιν καρε λε-α îνσουφλετσιτ, κι, λăσâνντ πρεjουντεκăτσιλε περσοναλε, λε βορ αμπορντα ντιν περσπεκτιβα κουλτουριι κρεσχτινε ποπουλαρε κε λε-α ζăμισλιτ.

________________________________________________________________________________________


Σκουρτă μπιμπλιογραφιε:

*** Μπιμπλια σαου Σφâντα Σκριπτουρă, ΕΙΜπΜΜπΟΡ, Μπουκουρεσχτι, 1994
*** Κâντăρι σχι κολινντε ορτοντοξε, Εντ. Μπουνα Βεστιρε, Μπακăου, 2006
*** Σκριεριλε Πăριντσιλορ Αποστολικι, Ε.Ι.Μπ.Μ.Μπ.Ω.Ρ., Μπουκουρεσχτι, 1995
*** Δε Γρεεκ Νεw Τεσταμεντ, Ντεουτσκχε Μπιμπελγεσελλσκχαφτ, Στουττγαρτ, 1994
Αλντεα, Πρ. Μιχαι-Ανντρει – Ντεσπρε ρεσπονσαμπιλιτăτσιλε Νεαμουλουι Ρομâνεσκ, îν <<Ρομφεστ 2000>>, π. 27-45
Αλντεα, Πρ. Μιχαι-Ανντρει – Ζμπορ πριν βâλτοαρεα βρεμιλορ. Ρομâνιι îντρε îντουνερικουλ βεακουλουι σχι λουμινα λουι Χριστος, Εντ. Κχριστιανα, Μπουκουρεσχτι, 2007
Αλεξε, ασιστ. Στεφαν Κ. – Σφâντουλ Νικετα ντε Ρεμεσιανα σχι εκουμενικιτατεα πατριστικă ντιν σεκολελε λΒ σχι Β , Μπουκουρεσχτι, Εντ. λΜπΜΜπΟΡ, 1969
Αρμμπρουστερ, Αντολφ – Ρομανιτατεα ρομâνιλορ.Ιστορια ουνει ιντει , Ε.Σχ.Ε., Μπουκουρεσχτι, 1993
Μπερνεα, Ερνεστ – Σοκιολογιε σχι ετνογραφιε ρομâνεασκă. Ορντινεα σπιριτουαλă, Εντ. Βρεμεα, Μπουκουρεσχτι, 2009
Μπρατιανου, Γχ. λ. – Ω ενιγμă σχι ουν μιρακολ ιστορικ: Ποπορουλ Ρομâν , Ε.Σχ.Ε., Μπουκουρεσχτι, 1988
Καπινταν, Δ. – Λιμμπă σχι κουλτουρă , ΦΡΛΑ, Μπουκουρεσχτι, 1943
Κοjα, Ιον – Τρανσιλβανια Ινβινκιμπιλε Αργουμεντουμ , Εντ. Αδεναεουμ, Μπουκουρεσχτι, 1990
Κομαν, πρ. προφ. Ιοαν Γ. – «Σκιτσιι» Ιοαν Κασιαν σχι Ντιονισιε κελ Μικ σχι λεγăτουριλε λορ κου λουμεα μεντιτερανεανα , «ΣΤ», ΞΞΒλλ(1975), νρ.3-4, π.189-203
Ντραγομιρ, Σιλβιου – Βλαχιι ντιν νορντουλ Πενινσουλει Μπαλκανικε îν Εβουλ Μεντιου , Εντ. Α.Ρ.Π.Ρ., Μπουκουρεσχτι, 1959
Ελιαντε, Μιρκεα – Ντε λα Ζαλμοξις λα Γενγχις-Χαν, Ε.Σχ.Ε., Μπουκουρεσχτι, 1980
Γαστερ, Μοζες – Στουντιι ντε φολκλορ κομπαρατ, Εντ. Σαεκουλουμ Ι.Ω., Μπουκουρεσχτι, 2003
Γιουρεσκου, Κονσταντιν Κ. Σχι Ντινου Κ. – Ιστορια Ρομâνιλορ, 1, Ε.Σχ.Ε., Μπουκουρεσχτι, 1975
Γχολαμ, Σαμιρ – Ομπικειουλ κα ιζβορ îν ντρεπτουλ ρομανω-μπιζαντιν σχι îν τραντιτσια πατριστικω-κανονικă α Μπισερικιι Ορτοντοξε , «ΣΤ», ΞΞΒλλ(1975), π.452-463
Χασχντεου, Μπογνταν Πετρικεικου – Ιστορια κριτικă α ρομâνιλορ , Εντ. Μινερβα, Μπουκουρεσχτι, 1984
Ισπας, Σαμπινα – Κολινντατουλ τραντιτσιοναλ ρομâνεσκ, Εντ. Σαεκουλουμ Βιζουαλ, Μπουκουρεσχτι, 2007
Ισπας, Σαμπινα – Κουλτουρă οραλă σχι ινφορματσιε τρανσκουλτουραλă, ΕΑΡ, Μπουκουρεσχτι, 2003
Ισπας, Σαμπινα – Σουμπ αριπα κερουλουι, Εντ. Ενκικλοπεντικă, Μπουκουρεσχτι, 1998
Παπαντιμα, Οβιντιου – Ω βιζιουνε ρομâνεασκă α λουμιι, Εντ. Σαεκουλουμ Ι.Ω., Μπουκουρεσχτι, 2009
Ρăμουρεανου, πρ. προφ. Ιοαν Ι. – Κρεσχτινισμουλ îν προβινκιιλε ρομανε ντουνăρενε αλε Ιλιρικουλουι λα σφâρσχιτουλ σεκολουλουι ΙΒ. Σινοντουλ ντε λα Σιρμιουμ ντιν 378 σι σινοντουλ ντε λα Ακβιλεεα ντιν 381, «ΣΤ», ΞΒΙ(1964), νρ.7-8, π.408-450
Ρăμουρεανου, πρ. προφ. Ιοαν Ι. – Μαρτιριι κρεσχτινι ντε λα Νικουλιτσελ, ντεσκοπεριτσι îν ανουλ 1971 , «ΜπΟΡ», ΞΚΙ(1973), νρ.3-5, π.464-471
Σμπιερα, Ντρ. Ιον αλ λουι – Κîντικε ντε στεα σχι Ουρăρι λα νουντσι, Εντ. Σοτσιετăτσιι πεντρου κουλτουρα σχι λιτερατουρα ρομîνă îν Μπουκοβινα, Κερνăουτσ, 1888, Τιπογραφιεα αρκχιεπισκοπαλă
Σεκαρă, Κονσταντιν – Μουζικα μπιζαντινă ντοξολογιε σχι îνăλτσαρε σπιριτουαλă, Εντ. Μουζικαλă, Μπουκουρεσχτι, 2006
Σφâντουλ Ιοαν Γουρă ντε Αουρ – Σκριερι. Παρτεα α τρεια. Ομιλιι λα Ματει, Ε.Ι.Μπ.Μ.Μπ.Ω.Ρ., Μπουκουρεσχτι, 1994
Στăνιλοαε, πρ. προφ. Ντουμιτρου – «Μπεσιι» îν μâνăστιριλε ντιν Οριεντ , «ΜπΟΡ», ΞΚΙΒ(1976), π. 587-589
Βουλκăνεσκου, Μιρκεα – Ντιμενσιουνεα ρομâνεασκă α εξιστεντσει, Εντ. Φουνντατσιει Κουλτουραλε Ρομâνε, Μπουκουρεσχτι, 1991

Despre colinde şi colindat – Crăciunul ortodox românesc

52 colindatori cu steaua pe calea dudesti1 Despre colinde şi colindat

http://foaienationala.ro/despre-colinde-si-colindat.html

de preot Mihai-Andrei Aldea

Gânduri triste, de început

Pe măsură ce străinii laudă tot mai mult comorile culturii populare vechi româneşti începe şi la noi să se schimbe felul în care sunt privite. Căluşul, de pildă, o tradiţie românească aproape cu totul pierdută şi preschimbată azi în spectacol folcloric, Căluşul, ei bine, a intrat pe lista UNESCO ca parte a tezaurului cultural fundamental al omenirii. Am cunoscut eu însumi, nu prin mijlocire, oameni ce îşi exprimau dispreţul pentru „ţopăiala cu beţele”, pentru ca, odată aflată aprecierea internaţională, să devină mari „apărători” şi chiar „exegeţi” ai Căluşului (de fiecare dată cu la fel de puţină pregătire în noua poziţie şi la fel de subiectivi ca şi în cea dinainte).
Colindul se află într-o foarte asemănătoare stare cu cea a Căluşului. An de an, tot mai puţini oameni deschid uşa apartamentului sau casei colindătorilor, chiar dacă ascultă, din moliciunea fotoliului, patului sau canapelei, „colindele” difuzate de aparatele radio şi tv. An de an, tot mai mult se uită ce a fost Colindul, parte a unui fel de viaţă deja legendar – în bine sau rău, după voia fiecăruia. Se stinge colindatul, sunt ucişi colindătorii, ucişi de împietrirea sufletească a mulţi, tot mai mulţi dependenţi de televizor, care au ajuns la confuzia între spectacol şi viaţă, au ajuns să trăiască prin corespondenţă, prin intermediul halucinanţilor eroi de pe sticla micului ecran. Iar viaţa şi lumina, amândouă adevărate, pe care Colindul le aducea în casele şi sufletele Românilor de altădate rămân străine fidelilor telespectatori ai unei realităţi care nu mai este atât virtuală cât mai ales ireală.
Începuturile unei comori de suflet şi cultură

Când a apărut Colindul? Despre acest lucru nu avem dovezi absolute. Cunoaştem însă câteva fapte ce ne obligă să plasăm începuturile acestei respectabile tradiţii în vremea creştinismului primar. Adică undeva prin secolele I-III. Să vedem aceste fapte.
Întâi, avem Vechiul Testament, care spune:
„Cât de frumoase sunt pe munţi picioarele trimisului care vesteşte pacea, a solului de veste bună, care dă de ştire mântuirea, care zice Sionului: Dumnezeul tău este împărat!” (Isaia 52.7). Şi iar: „Cât de frumoase sunt picioarele celor ce vestesc pacea, ale celor ce vestesc cele bune!” (Romani 10.15) Şi iar: „Vestiţi, faceţi cunoscută ştirea, duceţi-o până la marginile pământului! Ziceţi: Domnul răscumpără pe sluga Sa Iacov” (Isaia 48.20). Şi încă de multe ori se repetă această poruncă a vestirii sau propovădurii lucrurilor Domnului la mari şi mici încă din Legea Veche.
Apoi avem şi Noul Testament, în care se arată lumii Răscumpărarea prin Iisus Hristos, vestirea este o temă centrală. Cunoaşterea Cuvântului lui Dumnezeu este o binecuvântare fără margini (Ioan 1.1-12; 17.17 etc) iar vestirea Lui, într-o formă sau alta, este o misiune sfântă pentru toţi cei care L-au primit (a se vedea, de pildă, Matei 5.14-16 şi I Petru 2.9). Desigur – şi de cea mai mare însemnătate pentru tema noastră! – vestirea nu se face fără rânduială (I Corinteni 14.33) ci după cum este trimis fiecare (Romani 10.15).
Mergând mai departe, găsim şi multe alte mărturii.
În Învăţătura celor 12 Apostoli putem citi porunca „Fiul meu, să-ţi aduci aminte, ziua şi noaptea, de cel ce-ţi grăieşte Cuvântul lui Dumnezeu şi să-l cinsteşti ca pe Domnul, căci unde se vorbeşte de Domnie, acolo este şi Domnul” (IV.1). Vedem aici repetată aceeaşi cerinţă imperativă a cinstirii – într-o măsură deosebit de mare – a celor care vestesc Evanghelia. Iar Învăţătura celor 12 Apostoli mai adaugă la aceasta şi rânduieli privind cunoaşterea vestitorilor mincinoşi sau adevăraţi (XI.1-2) şi a fraţilor întru Hristos călători (XII.1-5). Dintre aceste rânduieli, demnă de amintit aici este interdicţia pentru apostolii sau proorocii adevăraţi de a pretinde bani pentru ei înşişi sau slujirea lor (XI.6 şi 12). Precizăm că aici nu este o interdicţie pentru creştinii „de rând” de a-i ajuta (şi cu) bani, ci pentru apostoli sau prooroci de a pretinde bani – interdicţie întâlnită şi la Colind în vremile mai vechi.
Lăudată este vestirea Evangheliei, prin încercările răbdate de vestitori şi prin adevărul propovăduirii, şi în Epistola I către Corinteni a Sfântului Clement Romanul (V.6-7; VII.6-7; XVII.1 şi 5; XLI.1-4). Şi se mai arată acolo că fiecare are propria sa lucrare în Biserica lui Dumnezeu, după cum i-a fost rânduit (XLI.2; XLIV.1-6). De asemenea, se poate vedea că unii dintre creştini aveau râvnă către vestirea Cuvântului, chiar mai mult decât era îngăduit fiecăruia, ceea ce ducea la neînţelegeri şi chiar greşeli mari.
În Epistola II către Corinteni, acelaşi autor, Sfântul Clement Romanul, aminteşte de sfinţenia mântuitoare a mărturisirii lui Hristos (III.2-3). La început sfântul aminteşte de faptele mărturisitoare, arătând folosul lor, iar mai apoi şi aceea că „neamurile, auzind din gura noastră cuvintele lui Dumnezeu le admiră ca frumoase şi măreţe; apoi, văzând că faptele noastre nu sunt vrednice de cuvintele pe care le spunem, se întorc de aici spre hulă, spunând că sunt basm şi înşelătorie” (XIII.3 ş.cl.). De asemenea, în această scriere, sfântul porunceşte şi: „noi, cei neînţelepţi, să nu ne simţim jigniţi, nici să ne supărăm, când cineva ne sfătuieşte şi ne întoarce de la nedreptate la dreptate” (XIX.2).
În Epistola lui Barnaba găsim iarăşi lauda Cuvântului lui Dumnezeu şi propovăduirii Acestuia (XVI.9-10). Se porunceşte aici „să iubeşti ca lumina ochilor tăi pe orice om care-ţi vorbeşte Cuvântul Domnului” (XIX.9).
Sfântul Ignatie Teoforul fericeşte pe efeseni pentru ascultarea de Învăţătura lui Hristos şi ferirea de vestitorii cei mincinoşi (de pildă la Efeseni IX.1-2). Şi, printre alte cuvinte de învăţătură, adaugă şi pe acela despre „fecioria Mariei, naşterea lui Hristos din ea şi moartea Domnului” pe care le numeşte „trei taine răsunătoare, care s-au săvârşit în tăcerea lui Dumnezeu” (Efeseni XIX.1). Şi continuă cu un adevărat imn pentru steaua care s-a arătat la Naşterea Domnului (Efeseni XIX.2-3) – mărturie a evlaviei cu care se cinstea această zi a Naşterii încă din primul secol creştin. Ca şi cei pe care i-am amintit mai sus, şi Sfântul Ignatie porunceşte ferirea de vestirea mincinoasă şi laudă şi cere cinstirea celor care au vestit şi vestesc Evanghelia (ca, de pildă, la Filadelfieni V.2, VI.1-3, IX.1 sau Smirneni  VIII.1, X.1-2, XI.2, XII.1 etc).
Fără a lungi mai mult cuvântul, putem spune că în mai toate scrierile Părinţilor Apostolici, care au trăit în secolele I-II, se găsesc asemenea învăţături despre vestirea Evangheliei şi cinstirea vestitorilor, despre ferirea de proorocii şi vestitorii mincinoşi precum şi criteriile de demascare a acestora. Toate acestea se regăsesc în întregime în rânduielile după care se alcătuiau şi trăiau cetele de colindători.
Însă, pentru a înţelege cu adevărat ce au fost pentru Români Colindul şi colindele, ar trebui să vedem satul românesc, din secolele creştinismului primar şi până astăzi. Martiriul Sfântului Sava de la Buzău, scris în secolul IV de Sfântul Vasile cel Mare – contemporan cu sfântul buzoian – are în sine o descriere mai mult sociologică a satului în care trăise mucenicul. Se vede acolo viaţa familiilor creştine, înrudite între ele, temelia vieţii rurale, dar şi a familiilor păgâne – de origine străină multe, dar deja înrudite cu cele autohtone. Acestea din urmă lucrează ca o interfaţă a satului cu autorităţile migratorilor păgâni, în spatele acesteia desfăşurându-se oarecum adăpostită vieţuirea întru Hristos a ţăranilor şi ciobanilor români. Imagini asemănătoare aflăm în versurile dedicate de Paulin de Nola Sfântului Niceta de Remesiana. În provinciile mai ocrotite de cotropirile migratoare, ca de pildă în Dicia (Dobrogea) Sfântului Ioan Casian, viaţa creştină înglobează deja întreaga societate, aşa cum mărturiseşte chiar acesta în amintirile sale despre pământul în care s-a născut şi a crescut. Şi într-o parte, şi în alta, legăturile dintre sate sunt în primul rând cele ale Credinţei şi înrudirii, două puteri ce au definit satul românesc până în vremuri foarte apropiate. Le mai întâlneau încă folcloriştii din secolul XIX, sau sociologii şi etnologii care colindau Fundul Moldovei şi alte ţinuturi româneşti în secolul XX. Se mai pot găsi, pe ici pe colo, chiar şi acum, la început de secol XXI, aşa cum le-am întâlnit chiar noi, în Munţii Buzăului de pildă – Comuna Lopătari. Aceleaşi legături prin Biserică şi înrudire lucrează acolo şi astăzi, mai presus de celelalte legături pe care autorităţile absurd-centralizatoare, reformele agrare şi impusele schimbări economice au încercat să le statornicească (spre pieirea culturii noastre naţionale străvechi).
Din vremurile mărturiilor înşiruite mai sus – Martiriul Sfântului Sava şi amintirile Sfântului Ioan Casian – şi până de curând viaţa omului era departe de a fi uşoară. Apăsarea se făcea în mii de feluri: migratori, boli, grindine şi secete, războaie şi inundaţii, turme, ciurde şi cirezi de ierbivore sălbatice, fiare şi stăpâniri jecmănitoare, hoţi şi negustori înşelători – toate se amestecau în fel şi chip, ispitind răbdarea şi puterile creştinilor, singurii ce rezistau unei asemenea vâltori nesfârşite.
Mircea Eliade spunea:

„ De ce am idolatriza, noi, Românii, Istoria ? Descindem dintr-unul din «neamurile cele mai numeroase din lume» şi praful s-a ales de el, nici măcar limba nu i se mai cunoaşte. Am făcut parte dintr-o Romanie de trei ori mai mare decât Dacia, şi «vicisitudinile istoriei» au sfărâmat-o definitiv; o mână de Macedoneni trebuie să plătească şi astăzi, cu lacrimi şi sânge, nenorocul de a se fi născut Români. Toată lumea e de acord că Dacii se aflau aşezaţi pe pământul nostru cu cel puţin o mie de ani înainte de Christos, şi cu toate acestea am fost singurul popor european căruia i s-a contestat dreptul de a stăpâni ţara pe care au locuit-o moşii şi strămoşii lui.
Istoria Neamului Românesc n-a fost decât o lungă, necontenită, halucinantă hemoragie. Ne-am alcătuit într-un uragan şi am crescut în vifor. Popor de frontieră, luptam şi muream pentru toţi. Muream, mai ales, plătind miopia şi neghiobia altora”.

Şi totuşi, dincolo de toate aceste suferinţe, lupte, munci istovitoare, Românul se bucura de Dumnezeu şi de cele pe care Acesta i le-a dat şi, mai mult decât atât, se identifica, într-un fel, cu Acesta. Se identifica, de fapt, cu proorocii Acestuia, cu cei care Îl slujiseră când a venit ca Om în lume, se identifica şi cu cei care L-au slujit după aceea. Suferea cu El, murea cu El, învia cu El. Ceea ce, în multe locuri, se mai întâmplă şi astăzi. În toată această bătălie neîncetată pentru o viaţă omenească singura eliberare adevărată a oamenilor era Evanghelia, Vestea cea Bună, era lumina lină a cântărilor şi cuvintelor sfinte, era bucuria unirii oamenilor în Dumnezeu şi mângâierea sfintelor slujbe. Dimensiunea creştină a vieţii a fost miracolul istoric de care s-au uimit atâţia şi care a dat Românimii puterea nu doar de a rezista în istorie, ci şi de a rezista zidind, sub toate vâltorile prin care a trecut, o cultură populară profundă, a cărei adâncime încă nu este, de prea mulţi, nici măcar bănuită.

Iar una dintre luminile cele mai mângâietoare pe care Evanghelia le-a adus Românilor din vechime a fost chiar Naşterea Domnului. Cât Îl apropia pe Dumnezeu de sufletul obijduiţilor această Naştere! Minunile, mărturia îngerilor, evlavia magilor de la răsărit, cuvintele proorocilor – toate Îl mărturiseau pe Fiul lui Dumnezeu. Dar sărăcia ieslei, smerenia Naşterii, lipsurile pe care le îndurau Iosif şi Maica Sfântă, apropierea Familiei Sfinte de pământ şi vite, duşmănia celor avuţi, puternici şi răi şi toate celelalte – acestea erau aceleaşi chinuri, aceleaşi încercări pe care şi Românii le îndurau, zi de zi. Oameni ai suferinţei, unii înaintea cărora să îţi întorci faţa, dispreţuiţi şi nebăgaţi în seamă, asemenea lui Hristos Iisus (Isaia 53.1-12), Românii se regăseau întru totul în loviturile şi lipsurile şi încercările îndurate de Fiul lui Dumnezeu. Şi primeau, din această regăsire, puterea de a merge mai departe, aşa cum şi El a mers, pentru a se bucura apoi, alături de El, în Împărăţia cerurilor (Matei 8.11; Luca 14.15 etc). La fel simţiseră şi la fel trăiseră, la vremea lor, şi proorocii, apostolii şi ucenicii lor şi nenumăraţi alţi oameni sfinţi. Folclorul românesc vechi – sau cultura profundă veche românească – a ieşit din această cunoaştere trăită a Evangheliei. Vechiul şi Noul Testament s-au împletit în sufletul românesc, adăugându-şi fără părtinire şi cele ale pământului rânduit de Dumnezeu ca lăcaş pentru Neamul Românesc în această lume.
Colindul şi colindele au izvorât din această trăire, pe care o oglindesc în întregime. Cercetând colindatul tradiţional românesc vom găsi o revărsare de binecuvântări asupra întregii Creaţii. Gospodăria, familia – împreună şi fiecare în parte –, câmpurile şi dealurile, munţii şi pădurile, râurile şi marea – tot ceea ce există ia parte la binecuvântarea şi lumina Naşterii Domnului.
Am amintit mai sus despre mărturia Sfântului Ignatie Teoforul. Bătrân, foarte bătrân, cel care fusese odată purtat în braţe chiar de Iisus Hristos, episcopul antiohian vorbea cu drag şi evlavie despre „fecioria Mariei, naşterea lui Hristos din ea şi moartea Domnului” pe care le numeşte „trei taine răsunătoare, care s-au săvârşit în tăcerea lui Dumnezeu” (Efeseni XIX.1). Şi cântă Domnului astfel:

Dar cum s-au descoperit veacului [aceste taine]?O stea a strălucit pe cer mai mult decât toate stelele; lumina ei era nespusă şi noutatea ei minuna; toate celelalte stele, împreună cu soarele şi luna, horă făceau în jurul stelei, care covârşea cu lumina ei pe toate. Şi tulburare mare a fost. De unde noutatea aceasta, că steaua ne se aseamănă cu celelalte stele? Atunci orice magie s-a nimict şi orice legătură a răutăţii a pierit, neştiinţa s-a risipit iar vechea împărăţie a căzut, când Dumnezeu S-a arătat în trup omenesc spre înnoirea vieţii veşnice. A luat început ceea ce fusese hotărât de dumnezeu şi prin aceasta toate se puneau în mişcare, pentru că se pregătea nimicirea morţii. (Sfântul Ignatie Teoforul, Efeseni XIX.2-3)

Cântarea vechi-testamentară este îmbogăţită, iată, în trăirea Bisericii primare, cu imnuri închinare noilor fapte minunate ale lui Dumnezeu. Acest imn este nu unul cântat în Biserică – deşi erau şi astfel de imne creştine – ci unul scris într-o epistolă, ceea ce arată folosirea poeziei creştine şi în afara cadrului strict liturgic. Nu vom vorbi aici despre „Liturghia extinsă”, ce cuprinde întreaga Creaţie. Ne mărginim doar a arăta că sunt mărturii ale cântărilor închinate Naşterii Domnului din primele veacuri creştine, ba chiar din secolul I, cântări ce nu „locuiau” doar în lăcaşurile de cult, şi trăiau şi în afara acestora, în viaţa de toate zilele a creştinilor. Iar dacă tracii „erau iubitori de muzică” înainte de Hristos, cu cât mai mult au iubit aceste cântări tracii creştinaţi?
Din asemenea imne şi cântări ale creştinilor din primele veacuri au izvorât şi colindele, precum şi multe dintre rânduielile ce alcătuiau Colindul până acum un veac. Prin Colind Românii se făceau contemporani şi părtaşi Naşterii Domnului, care nu că fusese odată, ci era mereu, în fiecare an. Prin Colind Românii câştigau parte cu Apostolii, Proorocii, Îngerii şi Păstorii care, fiecare în rândul său, mărturisiseră pe Fiul lui Dumnezeu. Căci scris este, „cine va primi un prunc ca acesta în numele Meu, pe Mine Mă primeşte” (Matei 18.5) şi „cine vă primeşte pe voi pe Mine Mă primeşte, şi cine Mă primeşte pe Mine primeşte pe Cel ce M-a trimis pe Mine. Cine primeşte prooroc în nume de prooroc plată de prooroc va lua, şi cine primeşte pe un drept în nume de drept răsplata dreptului va lua. Şi cel ce va da de băut unuia dintre aceştia mici numai un pahar cu apă rece, în nume de ucenic, adevărat grăiesc vouă: nu va pierde plata sa” (Matei 10.40-42).

Aşa cum am spus, nu sunt dovezi absolute pentru apariţia Colindului. Nu avem un document care să spună „iată, au început creştinii să facă aceasta”. Avem aici însă tot cadrul care defineşte Colindul ca sistem de trăiri, obiceiuri şi artă creştină.
Avem aici imne direct legate de Naşterea Domnului încă din primele secole, imne cântate şi în afara lăcaşurilor de cult. Avem aici slăvirea vestirii Cuvântului lui Dumnezeu şi lauda adusă vestitorilor. Avem aici şi convingerea că propovăduirea Evangheliei este o binecuvântare pentru toţi care o primesc, ba chiar şi pentru întreaga fire (Romani 8.19-23). Avem şi porunca feririi de propovăduitorii mincinoşi, ba chiar şi osândirea celor ce se poartă făţarnic faţă de Cuvântul Domnului şi minunile pline de putere şi aducătoare de bucurie ce însoţesc propovăduirea Dreptei-credinţe (a se vedea, ca pildă, şi Faptele Apostolilor 5.1-6). Avem cete – felurite! – de bărbaţi care vestesc Naşterea Domnului şi celelalte ale Evangheliei. Îngeri, păstori, magii-crai, prooroci – prin Dreptul Simeon şi Ioan cel din pântecele Elisabetei – ba chiar şi femei ce însoţesc lucrarea şi vestirea – Maica Domnului, Elisabeta, Proorociţa Ana etc. Avem tradiţia tracică a cântărilor sfinte, care se întâlneşte
Într-un cuvânt, aşa cum am mai spus, avem aici tot cadrul, tot sistemul de sisteme care alcătuia cândva Colindul românesc. Este mai mult decât firesc să înţelegem că aici şi astfel s-a născut Colindul: în primele secole creştine, la strămoşii noştri care au primit şi trăit Evanghelia.

Şi totuşi, păgânismul?

Vom face aici o scurtă paranteză, impusă de o fixaţie ce domină pe foarte mulţi dintre cei care încearcă, mai mult sau mai puţin competent, să facă „analize folclorice”. Este vorba de fixaţia păgânizării folclorului românesc. Tentaţia păgânizării nu este chiar nouă. Ea se exprimă cu putere la iluminiştii francezi de la sfârşitul secolului XVIII, ca urmare a urii pe care aceştia o aveau faţă de Papalitate în special şi de Creştinism în general. Ei nu doar că vor încerca în vremea Revoluţiei franceze să înlocuiască pe Dumnezeu, îngeri şi sfinţi cu tot felul de zeităţi (Victoria, Libertatea, Republica, Omul şi, până la urmă, chiar şi Napoleon). Dar vor încerca să descifreze „în cheie păgână” întreaga fire omenească şi toată istoria omenirii, să desfacă de orice dimensiune creştină toată cultura populară şi livrescă (a se vedea Petre Culianu, Eros şi magie în Renaştere, pentru păgânizare şi Giuseppe Cocchiara, Istoria Folcloristicii Europene, pentru fazele de ideologizare a folcloristicii). Această fixaţie a fost înlocuită pe plan internaţional, de mai multe decenii, de o sinceră încercare de apropiere obiectivă de culturile cercetate, de o mai accentuată diferenţiere a mecanismelor interne ale fiecărei culturi, de obligativitatea observării din interior, din perspectiva celuilalt (adică a purtătorului culturii respectiv). La noi stăpâneşte însă o „superioritate” implicită a condeierului, care ştie mai bine decât purtătorii culturii felul în care ei gândesc, simt, privesc lumea şamd sau – cu atât mai trist – ştie mai bine decât oricine felul în care trebuie să gândească, simtă, privească lumea şamd şi purtătorii culturii populare, şi cititorii domniei-sale.
Ca urmare, tributari fixaţiei păgânizării, nenumăraţi condeieri interesaţi de folclor fie şi în treacăt sunt siguri că văd în orice fapt de folclor reminiscenţe obligatoriu păgâne, obligatoriu pre-creştine şi obligatoriu dacice sau respectiv romane – după şcoala protocronistă sau respectiv latinistă de care aparţin. Şi totuşi, despre tradiţiile dacice ştim aproape nimic, iar urmele arheologice sunt suficiente, în această privinţă, pentru speculaţii spumoase, dar nu pentru certitudini [a se vedea şi Fontes Historiae Daco-Romanae, vol. I-III; Dinu şi Constantin C. Giurescu, Istoria românilor; Florin Constantiniu, O istorie sinceră a poporului român etc]. Mai mult – şi mai trist pentru adepţii acestor idei – după venirea romanilor în Dacia au fost încă multe alte populaţii păgâne, mai vechi şi mai noi, care au stat aici vreme de zeci, sute şi chiar peste o mie de ani. Amintim dintre aceste populaţii ne-creştine pe goţi, gepizi, huni, avari, slavi, cumani, pecenegi, tătari, ţigani, turci, evrei şi unguri. În ultimele două-trei veacuri s-a mai suprapus şi influenţa păgână a culturii antice greceşti propagată de grecii intraţi pe cele mai felurite căi în viaţa socială a Muntenie şi Moldovei. La aceasta trebuie adăugată şi încercarea de refacere a păgânismului roman de către unii adepţi extremişti ai latinismului greco-catolic, dar şi prezenţa tot mai accentuată a influenţelor livreşti orientale – prelungite până în popor odată cu dezvoltarea mass-mediei şi transformările sociale ale ultimului secol. Evreii hasidişti din Maramureş, Pocuţia şi Bucovina, huţulii şi rutenii din aceste părţi şi multe alte neamuri au adus cu ei un bagaj de tradiţii şi idei ne-creştine, o parte fiind preluată – de multe ori încreştinată, alte ori ca atare – de către Românii din acele părţi. Tot acest context este cu superbie ignorat de adepţii protocronismului, dar şi ai latinismului extrem. Am avut prilejul să ascult o exegeză dacică a basmului Tinereţe fără bătrâneţe şi viaţă fără de moarte, comentatorul neavând habar că basmul este de origine tătărască. Faptul că nu există în tradiţia populară românească nici Zamolxe, nici Deceneu, nici Decebal – păstraţi mai degrabă în tradiţia spaniolă decât la noi – nu îi tulbură nicio clipă pe cei care vor să ne facă a fi daci păgâni, pe noi şi pe strămoşii noştri. Conştiinţa mixtă a originii romane şi tracice avută de Românii dinainte de 1780 şi Şcoala Ardeleană, mărturisită de documentele istorice incontestabile, nu interesează pe aceştia. S-a ajuns până la ocultarea celor mai directe şi incontestabile mărturii ale Credinţei creştine populare, de la Cruce până la Colind.
Credem că a insista mai mult asupra fixaţiei păgânizării folclorului este fără rost. Mărturiile creştine despre Colind, fie ele din primele sau din ultimele veacuri, sunt atât de covârşitoare, încât a le ignora ţine de o rea-voinţă în faţa căreia porţile dialogului sunt dintru început închise.
Ca pildă a acestor mărturii creştine, dăm în finalul acestei modeste lucrări o mică exegeză făcută (sic!) pe un singur vers – acela care dă şi titlul – al unui foarte cunoscut colind, colind consemnat în felurite versiuni încă din secolul XIX şi prezent până astăzi în repertoriul colindătorilor români.

Un vers de colind – o lume de trăire teologică

Încercând a cerceta binecunoscutul colind popular Trei crai de la Răsărit ne trezim în adâncul unei sinteze teologice ortodoxe de o uluitoare complexitate şi poezie.
Pentru vorbi doar de primul vers – devenit şi titlu – trebuie să observăm că numărul magilor care au căutat şi găsit Împăratul indicat de stea nu este arătat în Biblie. Poporul a ales însă o cifră perfectă, cifra trei. Este o cifră de maxim echilibru, între minimul sărăcăcios al lui doi – căci „unul” nu aveau cum să fie magii, desigur! – şi orice altă cifră mai mare, care cuprinde nu doar primejdia unui simbolism nepotrivit, cât mai ales al unei risipiri. Trei magi este firesc să fi fost – de fapt este cea mai răspândită cifră din Tradiţie – pentru că au fost trei feluri de daruri: aur, smirnă şi tămâie. Iar obiceiul Românilor, atunci când merg mai mulţi în ospeţie, este de a nu aduce aceleaşi daruri fiecare. Deci, pe lângă poziţia sa de echilibru, firească, numărul de trei magi este legat şi de cel al darurilor care sunt enumerate ca atare de Sfintele Scripturi. Deşi numărul magilor nu este arătat explicit, el poate fi înţeles implicit din cel al darurilor. Pentru gândirea firească a unui Român din vechime, era mai mult decât de înţeles că dacă ar fi fost un al patrulea mag acesta ar fi trebuit să vină cu un alt fel de dar – fie că erau mărgăritare (se ştie că perlele sunt simbol al lacrimilor, deci al suferinţei, dar şi al pocăinţei), fie că erau nestemate (în Psalmi cuvintele dumnezeieşti sunt puse mai presus de acestea, deci erau potrivite ca ofrandă pentru Cuvântul întrupat), fie mir (pentru cel care era Unsul, dar şi pentru cel care avea să moară pentru omenire) şamd. Însă darurile au fost doar trei: atât! Pentru un Român este firesc, prin urmare, să socotească tot la trei numărul magilor. Şi acesta este cu atât mai de aşteptat să fie numărul cu cât întreită este Dumnezeirea în ceea ce priveşte persoanele (Tatăl, Fiul şi Duhul), întreită este slujirea Celui Întrupat (stăpânească, arhierească şi învăţătorească), întreite aveau să fie zilele Jerfei, întreită rugăciunea din Muntele Măslinilor, întreită pocăinţa lui Petru după căderea sa, întreită respingerea ispitirii satanice de către Hristos Iisus ş.a.m.d.
Dar de ce spune poporul crai şi nu magi sau vrăjitori? În Sfintele Scripturi numele folosit este de doar şi doar acela de magi (Matei 2.1, 7, 13, 16). În greceşte el este „μαγοι” şi denumeşte şi pe cei care se ocupă cu vrăji, dar mai ales pe cei care se îndeletnicesc cu astrologia. Despre acest lucru vorbeşte şi Sfântul Ioan Gură de Aur, în Omilia VI la Matei (şi Omilia VII, I-V; Omilia VIII, I). Şi el arată că aceia care de la răsărit au venit să se închine lui Hristos erau astrologi sau ghicitori în stele. Arată, de asemenea, că Dumnezeu a folosit interesul acestora pentru stele ca printr-un înger ce a luat chip de stea să-i aducă la cunoaşterea Fiului Său. Iar odată întorşi în ţara lor, „aceşti magi au ajuns şi în ţara lor dascălii concetăţenilor lor” (ibidem, p. 82) aşa cum fuseseră – sau ar fi trebuit să fie – şi pentru iudei. Însă, în toate cele trei omilii, Sfântul Ioan Gură de Aur nu vorbeşte nicio clipă despre starea socială a magilor.
Atunci, ne întrebăm iarăşi: de ce Românii îi numesc pe aceşti magi nu magi sau vrăjitori sau ghicitori în stele, ci crai?
E limpede că este vorba despre o alegere gândită, nu de o licenţă poetică, de o forţare a realităţii pentru necesităţile rimei. Se putea spune la fel de bine „Trei magi de la răsărit”. Ori se putea înlătura cifra trei şi se spunea „Ghicitori din Răsărit”, păstrându-se lungimea versului şi rima neatinse. Dar asemenea variante nici măcar nu există! După numărul darurilor poporul numără trei personaje, numindu-le – şi nu doar aici! – crai.
Deci, pentru a treia oară, de ce crai?
Ei bine, şi din pricină că este scris: „Pentru locaşul Tău, din Ierusalim, Îţi vor aduce împăraţii daruri” (Psalmul 67.30).
Într-adevăr, aşa cum şi Sfântul Ioan Gură de Aur aminteşte, ceea ce au găsit magii la Betleem a fost, omeneşte vorbind, numai multă sărăcie („o iesle, o colibă şi o Mamă săracă” op.cit., p. 101). Această sărăcie ar fi împiedicat, în chip obişnuit, pe Prunc de a scăpa de ura lui Irod şi astfel El n-ar mai fi putut ajunge la Ierusalim, ca să se jertfească pentru întreaga lume. A trece din Iudeea în Egipt – aşa cum au făcut Iosif şi Maria cu Pruncul Iisus – era costisitor: trebuiau închiriate cel puţin două cămile dintr-o caravană, cumpărate apă şi mâncare pentru drum şi dată partea cuvenită călăuzei caravanei. Câtă vreme Iosif nu a putut închiria măcar o odaie pentru Sfânta Fecioară la vremea Naşterii, de unde ar fi avut el aur pentru o călătorie până în Egipt? Dar, iată, pentru a sfinţi locaşul Său din Ierusalim, Dumnezeu rânduieşte ca magii de la răsărit să aducă Fiului Său tămâie şi smirnă, dar şi aur.
Şi iarăşi este scris: „Şi acum împăraţi înţelegeţi! Învăţaţi-vă toţi, care judecaţi pământul! Slujiţi Domnului cu frică şi vă bucuraţi de El cu cutremur.” (Psalmul 2.10-11).
Şi cu adevărat, magii s-au învăţat, ei care judecau după stele cele ale pământului, şi au ajuns a sluji Domnului cu frică şi a se bucura de El cu cutremur.
Dar şi aceste proorocii, cum şi altele asemenea, se pot socoti împlinite doar dacă magii sunt crai, adică împăraţi. Ştiut fiind că vechiul cuvânt crai, care vine de la slavo-germanul kral, adică rege, avea la Românii din secolele XVII-XIX înţelesul de împărat. Însă, dincolo de aşteptarea împlinirii proorociilor vechi-testamentare, ce temei aveau Românii a-i socoti pe cei trei magi ca împăraţi sau crai?
Întâi şi întâi este limpede că nu erau nici oameni obişnuiţi şi nici chiar ghicitori în stele obişnuiţi. Românii din vechime ştiau prea bine că niciunul dintre ei nu umbla în chip obişnuit cu aur, smirnă şi tămâie la el. Aceste daruri erau în vechime şi mai valoroase decât sunt astăzi, şi chiar cu mult mai valoroase. Aurul era atât de rar, încât mulţi dintre oameni abia dacă-l vedeau vreodată în viaţă. Şi în multe ţări, precum erau şi cele din răsărit – Persia şi India – dar şi din Europa – de pildă chiar în Dacia sau Imperiul roman – aurul nu era în stăpânirea oricui, ci doar a împăraţilor sau a celor foarte apropiaţi de ei, chiar şi monezile de aur fiind un semn nu doar de bogăţie, ci şi de nobleţe şi putere. Un om obişnuit n-ar fi avut aur, cu atât mai puţin n-ar fi umblat cu el oricum – într-o călătorie atât de nesigură. Argint, poate ar fi avut. Bronz ori aramă, probabil. Însă aurul era folosit doar în cele mai scumpe tranzacţii, nu oricând, nu oriunde, nu oricum. Şi acest lucru era adevărat şi pentru oamenii de rând, şi pentru ghicitorii în stele, de multe ori oameni mai săraci decât târgoveţii ori ţăranii români. Prezenţa aurului într-o cantitate respectabilă – pentru a fi un dar adevărat! – este un prim semn al faptului că cei trei magi erau cel puţin oameni cu stare. De altfel chiar şi Sfântul Ioan Gură de Aur, atunci când spune „magii… deschizând vistieriile lor, I-au adus daruri” (op. cit., loc. cit.) arată prin aceasta, implicit, că aceştia nu erau nişte oarecari. Căci nu aveau în vremea aceea oamenii obişnuiţi vistierii cu ei, ci doar cei de rang înalt. Acelaşi lucru se vede şi din aceea că pe altă cale au mers în ţara lor atunci când îngerul le-a cerut aceasta (Matei 2.12). Nu erau legături directe între măruntul Betleem şi ţările din răsărit. Nici nu se făceau nitam-nisam caravane, că cineva nu mai voia el să meargă la Ierusalim, de unde porneau acestea în chip obişnuit. Deci magii aveau cu ei destul alai şi destulă avere, chiar şi după ce dăduseră darurile Pruncului, pentru a putea să îndeplinească fără împiedicare porunca primită în vis – de la înger spune Sfântul Ioan Gură de Aur (op. cit., p. 102).
Dar între a fi “de rang înalt” şi a fi crai sau împărat, sau ceva asemănător, este totuşi depărtare mare. Dacă putem înţelege că magii erau bogaţi, poate chiar nobili, este ceva care să ne facă să bănuim că puteau fi pe picior de egalitate cu un împărat?
Ei bine, este: întâlnirea cu Irod.
Împăratul Irod al Iudeii este acela despre care Împăratul Romei a spus: mai bine este să fi porcul lui Irod decât fiul lui. Căci idumeu fiind, Irod nu mânca porc, dar fiul şi l-a ucis ca nu cumva să-i ia locul. Acesta este împăratul la care magii de la răsărit vin, şi nu oricum, ci făcând multă tulburare în Ierusalim. Dar de ce s-a făcut tulburare? Pentru că nişte oarecari, pretinşi magi, întrebau de naşterea lui Mesia? Dar până la Ierusalim ei nici nu ştiau că Cel născut, căutat de ei, este Mesia! Iar ghicitori şi pretinşi mesia şi alţii asemenea se iveau mereu! Pentru ca cei trei magi să poată aduce la tulburare întregul Ierusalim aşa, dintr-o dată, trebuia ca ei înşişi să fie impresionanţi, să aibă alai şi fală. Aşa se explică şi faptul că au fost aduşi înaintea lui Irod. Dacă ar fi fost trei oameni singuri, fără slavă, fără însoţitori, nu ar fi fost băgaţi în seamă de cei mari ai Ierusalimului. Erau destui săraci lunatici care visau lucruri mari! Dar dacă erau oameni nobili, bogaţi, puternici, lucrurile se schimbau. Ar fi putut fi conspiratori primejdioşi, uneltitori împotriva împăratului, semănători de răzvrătire. Şi atunci ar fi fost închişi ori măcar judecaţi şi daţi afară din ţară. Însă Irod, cu toată cruzimea şi pofta lui de putere, nu face nimic din aceasta. Nu doar că îi primeşte şi îi ascultă, dar la cuvântul lor adună pe toţi arhiereii şi cărturarii poporului! Mai mult, îi cheamă în ascuns pe magi şi stă cu ei la sfat! (Matei 2.4-7) Dar cum ar fi putut să-i cheme în ascuns pe cei care tulburaseră tot Ierusalimul (Matei 2.3-4) şi care, evident, acum erau cunoscuţi de toţi? Putea să-i cheme pe ascuns doar dacă îi găzduia în palat cu el! Iar dacă erau în palat cu el, de ce le-a dat drumul? De ce nu i-a ucis într-ascuns? De ce, măcar, nu a pus un pâlc de oşteni să meargă împreună cu ei – „să-i apere”, desigur – până la Betleem, pentru ca astfel să poată îndată să-L ucidă pe Prunc?
Singura explicaţie logică este aceea că magii de la răsărit nu doar că aveau cu ei un alai destul de impresionant pentru a putea impune Ierusalimului – care nu era un oraş oarecare! – şi a ajunge la împărat. Nu doar atât, ci ei înşişi erau de rang foarte înalt, fie înrudiţi îndeaproape cu împăraţi din răsărit, fie chiar regi sau împăraţi ai acelor părţi. Doar un asemenea rang poate fi o explicaţie logică pentru şirul de acte excepţionale ce marchează venirea magilor la Ierusalim: curajul unor întrebări care la un om de rând putea duce la batjocuri şi închisoare, iar la unul nobil chiar la moarte; faptul că sunt chiar luaţi în seamă de un oraş plictisit de falşi mesia şi prooroci mincinoşi; faptul că sunt primiţi îndată de Irod şi luaţi în serios şi de acesta; faptul că Irod adună pentru cuvântul lor pe toţi arhiereii şi cărturarii poporului, chiar dacă prin asta risca o gravă tulburare; faptul că nu îndrăzneşte să-i oprească, să-i închidă ori să-i ucidă, ba chiar le răspunde adevărat la întrebarea lor – „Betleemul este locul Naşterii” – iar scopurile încearcă să şi le atingă nu prin forţă, ci prin viclenie.
Toate aceste lucruri, pentru care am avut nevoie de trei pagini de maximă condensare spre a le prezenta, erau atât de limpezi pentru Românii din vechime, încât ei spuneau pur şi simplu Trei Crai de la Răsărit – şi toţi ştiau de ce se spune aşa, nu altfel, toţi ştiau că acesta este adevărul evanghelic.

Încheiere repede

Este extrem de greu a face în câteva pagini analiza unei culturi. Ori Colindul românesc înseamnă o întreagă cultură, de o bogăţie nespus de mare. De aceea nu avem nicio clipă ideea că am spus tot ce se putea spune pe măcar una dintre laturile pe care le-am atins. Nici nu ne-am dorit aceasta. Am vrut doar să facem o schiţă fugară, ca un desen în nisipul de la malul mării. Înainte ca valurile zilelor şi grijilor ce vor urma să şteargă din sufletul cititorilor acest desen, nădăjduim ca el să aprindă în suflet măcar puţin flacăra preţuirii şi chiar a iubirii faţă de tradiţia străbună. Pe vremuri colindătorii erau primiţi în poartă – sau în pragul casei – cu lumânări aprinse, ca nişte sfinţi purtători de Dumnezeu. Astăzi nici uşa nu li se mai deschide, iar colindele sunt aşezate undeva între spectacol şi disecţie, departe de viaţa luminoasă din care făceau cândva parte. Însă nu peste tot. Mai sunt locuri şi mai sunt oameni care duc mai departe trăirea străveche şi care, credem noi, meritau măcar această fugară amintire.
Şi, poate, cercetările ce se vor mai face nu vor mai încerca să extirpe din Colind şi colinde tocmai sufletul creştin care le-a însufleţit, ci, lăsând prejudecăţile personale, le vor aborda din perspectiva culturii creştine populare ce le-a zămislit.
________________________________________________________________________________________
Scurtă bibliografie:

  • *** Biblia sau Sfânta Scriptură, EIBMBOR, Bucureşti, 1994
  • *** Cântări şi colinde ortodoxe, Ed. Buna Vestire, Bacău, 2006
  • *** Scrierile Părinţilor Apostolici, E.I.B.M.B.O.R., Bucureşti, 1995
  • *** The Greek New Testament, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart, 1994
  • Aldea, Pr. Mihai-Andrei – Despre responsabilităţile Neamului Românesc, în <<Romfest 2000>>, p. 27-45
  • Aldea, Pr. Mihai-Andrei – Zbor prin vâltoarea vremilor. Românii între întunericul veacului şi lumina lui Hristos, Ed. Christiana, Bucureşti, 2007
  • Alexe, asist. Stefan C. – Sfântul Niceta de Remesiana şi ecumenicitatea patristică din secolele lV şi V , Bucureşti, Ed. lBMBOR, 1969
  • Armbruster, Adolf – Romanitatea românilor.Istoria unei idei , E.Ş.E., Bucureşti, 1993
  • Bernea, Ernest – Sociologie şi etnografie românească. Ordinea spirituală, Ed. Vremea, Bucureşti, 2009
  • Bratianu, Gh. l. – O enigmă şi un miracol istoric: Poporul Român , E.Ş.E., Bucureşti, 1988
  • Capidan, Th. – Limbă şi cultură , FRLA, Bucureşti, 1943
  • Coja, Ion – Transilvania Invincibile Argumentum , Ed. Athenaeum, Bucureşti, 1990
  • Coman, pr. prof. Ioan G. – «Sciţii» Ioan Casian şi Dionisie cel Mic şi legăturile lor  cu lumea mediteraneana , «ST», XXVll(1975), nr.3-4, p.189-203
  • Dragomir, Silviu – Vlahii din nordul Peninsulei Balcanice în Evul Mediu , Ed. A.R.P.R., Bucureşti, 1959
  • Eliade, Mircea – De la Zalmoxis la Genghis-Han, E.Ş.E., Bucureşti, 1980
  • Gaster, Mozes – Studii de folclor comparat, Ed. Saeculum I.O., Bucureşti, 2003
  • Giurescu, Constantin C. Şi Dinu C. – Istoria Românilor, 1, E.Ş.E., Bucureşti, 1975
  • Gholam, Samir – Obiceiul ca izvor în dreptul romano-bizantin şi în tradiţia patristico-canonică a Bisericii Ortodoxe , «ST», XXVll(1975), p.452-463
  • Haşdeu, Bogdan Petriceicu – Istoria critică a românilor , Ed. Minerva, Bucureşti, 1984
  • Ispas, Sabina – Colindatul tradiţional românesc, Ed. Saeculum Vizual, Bucureşti, 2007
  • Ispas, Sabina – Cultură orală şi informaţie transculturală, EAR, Bucureşti, 2003
  • Ispas, Sabina – Sub aripa cerului, Ed. Enciclopedică, Bucureşti, 1998
  • Papadima, Ovidiu – O viziune românească a lumii, Ed. Saeculum I.O., Bucureşti, 2009
  • Rămureanu, pr. prof. Ioan I. – Creştinismul în provinciile romane dunărene ale Iliricului la sfârşitul secolului IV. Sinodul de la  Sirmium din 378 si sinodul de la  Acvileea din 381, «ST», XVI(1964), nr.7-8, p.408-450
  • Rămureanu, pr. prof. Ioan I. – Martirii creştini de la Niculiţel, descoperiţi în anul 1971 , «BOR», XCI(1973), nr.3-5, p.464-471
  • Sbiera, Dr. Ion al lui – Cîntice de stea şi Urări la nunţi, Ed. Soţietăţii pentru cultura şi literatura romînă în Bucovina, Cernăuţ, 1888, Tipografiea archiepiscopală
  • Secară, Constantin – Muzica bizantină doxologie şi înălţare spirituală, Ed. Muzicală, Bucureşti, 2006
  • Sfântul Ioan Gură de Aur – Scrieri. Partea a treia. Omilii la Matei, E.I.B.M.B.O.R., Bucureşti, 1994
  • Stăniloae, pr. prof. Dumitru – «Besii» în mânăstirile din Orient , «BOR», XCIV(1976), p. 587-589
  • Vulcănescu, Mircea – Dimensiunea românească a existenţei, Ed. Fundaţiei Culturale Române, Bucureşti, 1991

Σχετικά με τα κάλαντα και περιπλάνηση – Ρουμανική Ορθόδοξη Χριστούγεννα

52 colindatori cu steaua pe calea dudesti1 Despre colinde şi colindat

http://foaienationala.ro/despre-colinde-si-colindat.html

Ορθόδοξος ιερέας -Andrei Mihai Aldea

Δεν ξέρω ελληνικά, έτσι ώστε η μετάφραση να Έλληνες γίνεται με Google Translate:
I don’t know greek, so the translation to greek is made with google translate:
Nu ştiu greacă, aşa că traducerea în creceşte este făcută cu google translate
Νου σχτιου γρεακă, ασχα κă τραντουκερεα îν κρεκεσχτε εστε φăκουτă κου γοογλε τρανσλατε
.

λυπημένος σκέψεις, ξεκινώντας

Καθώς όλο και περισσότεροι ξένοι έπαινος θησαυρούς παλιό λαϊκό πολιτισμό της Ρουμανίας στη χώρα μας αρχίζουν να αλλάζουν τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται. Gag, για παράδειγμα, μια παράδοση της Ρουμανίας σχεδόν εντελώς χαθεί για την παράσταση σήμερα και πληρούν τις προϋποθέσεις για Calusul λαϊκή ανταλλαγή, επίσης, εισήλθε στην λίστα της UNESCO της πολιτιστικής κληρονομιάς, ως μέρος των βασικών δικαιωμάτων του ανθρώπου. Γνωρίζω τον εαυτό μου, όχι μέσω της διαμεσολάβησης, οι άνθρωποι που εξέφρασε την περιφρόνησή τους για «hopping με ραβδιά,« καθώς όταν έχει διεθνή εκτίμησης, να γίνει μεγάλος «υπερασπιστές» και ακόμη «λόγιοι» του πώρου (κάθε φορά με όσο το μικρή εκπαίδευση στη νέα θέση και ως υποκειμενική, όπως αυτή που πριν).
Carol βρίσκεται σε κατάσταση πολύ παρόμοια με εκείνη του πώρου. Κάθε χρόνο, όλο και λιγότεροι άνθρωποι να ανοίξει την πόρτα διαμερίσματος Carol τραγουδιστές ή το σπίτι, ακόμη και να ακούσετε, ο πρόεδρος απαλότητα, κρεβάτι ή καναπέ, «κάλαντα» ραδιοφωνική μετάδοση σε ραδιόφωνα και τηλεόραση. Κάθε χρόνο, περισσότερα από το να παρακολουθήσετε ό, τι ήταν κάλαντα, ως μέρος μιας ήδη θρυλική ζωή – για καλό ή κακό, ανάλογα με τη θέληση του καθενός. Βγαίνει caroling, carolers είναι νεκρός, σκοτωμένος από τη σκληρότητα της ψυχής πολλοί, όλο και πιο εξαρτημένοι από την τηλεόραση, η οποία τέθηκε σε σύγχυση μεταξύ της απόδοσης και της ζωής, έχουν έρθει να ζήσει δι ‘αλληλογραφίας με τους ήρωες halucinanţilor γυαλί μικρής οθόνης. Και η ζωή και το φως, τόσο αληθινό, που Carol τους φέρει στα σπίτια και τις καρδιές των παλαιών Ρουμάνοι παραμένουν πιστοί θεατές του μια ξένη πραγματικότητα δεν είναι εικονικό, αλλά κυρίως τόσο εξωπραγματικό.

Η αρχή των θησαυρών ψυχής και του πολιτισμού

Πότε Κάρολ; Σχετικά με αυτό δεν έχει απόλυτη απόδειξη. Γνωρίζουμε όμως μερικά γεγονότα που μας υποχρεώνουν να τοποθετήσετε στην αρχή αυτού του αξιοσέβαστη παράδοση κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους. Αυτό είναι κάπου Ι-ΙΙΙ αιώνες.Για να δείτε αυτά τα γεγονότα.
Πρώτον, έχουμε την Παλαιά Διαθήκη, η οποία λέει:
«Πόσο όμορφη κατά τα βουνά είναι τα πόδια που διακηρύσσει ο απεσταλμένος της ειρήνης, το έδαφος του καλά νέα ότι η σωτηρία σας ενημερώσουμε ότι λέγω Σιών σου ο Θεός είναι ο βασιλιάς» (Ησαΐας 52.7). Και πάλι: «Πόσο όμορφα είναι τα πόδια εκείνων που κηρύττουν την ειρήνη αυτοί που κηρύττουν τα καλά» (Ρωμ. 10,15) Και πάλι: «διακηρύξει, κάνουν γνωστή την ιστορία, πάρτε στα πέρατα της γης! Ας πούμε: ο Θεός έχει εξαγοραστεί υπάλληλος Jacob Του »(Ησαΐας 48.20). Και όμως επαναλαμβάνεται πολλές φορές αυτή η εντολή του Θεού σε πράγματα κήρυγμα ή propovădurii μικρά και μεγάλα από την Παλαιά Διαθήκη.
Στη συνέχεια έχουμε την Καινή Διαθήκη, που δείχνει τον κόσμο λύτρωση μέσω του Ιησού Χριστού, η διακήρυξη αποτελεί ένα κεντρικό θέμα. Γνωρίζοντας ο Λόγος του Θεού είναι μια άπειρη ευλογία (Ιωάν. 1,1 έως 12, 17,17 κλπ) και την ανακήρυξη του, σε μία ή την άλλη μορφή, είναι μια ιερή αποστολή σε όλους όσους τον δέχτηκαν (βλέπε, για παράδειγμα, Matthew Πέτρου 5,14-16 και 2,9).Φυσικά – και τη μεγαλύτερη σημασία για το θέμα μας! – Η ανακοίνωση δεν είναι χωρίς σειρά (Α ‘Κορ. 14,33), αλλά όπως αποστέλλεται κάθε (Ρωμ. 10,15).
Πηγαίνοντας προς τα εμπρός, θα βρείτε πολλές άλλες μαρτυρίες.
Στη διδασκαλία των 12 Αποστόλων διαβάζουμε την εντολή «Ο γιος μου, να θυμόμαστε τη μέρα και τη νύχτα, που λέει ο λόγος του Θεού σας και να τιμήσει τον ως Κύριο, για την οποία λέει ο Κύριος, δεν υπάρχει Κύριος »(IV.1). Βλέπουμε επαναληφθεί εδώ το ίδιο υποχρεωτική απαίτηση για προσκύνηση – σε πολύ μεγάλο βαθμό – από αυτούς που κηρύττουν το ευαγγέλιο. Και τη διδασκαλία των 12 Αποστόλων προσθέτει σε αυτήν την γνώση και τις διατάξεις σχετικά με τα πλαστά ή αλήθεια ιεροκήρυκες (XI.1-2) και εν Χριστώ αδελφοί τους επιβάτες (XII.1-5). Από αυτά τα διατάγματα, αξίζει να θυμηθούμε εδώ τους αποστόλους και προφήτες ισχύει απαγόρευση να ζητήσει χρήματα για τον εαυτό τους ή το υπουργείο τους (XI.6 και 12). Παρακαλώ σημειώστε ότι δεν υπάρχει καμία απαγόρευση για τους Χριστιανούς «συνηθισμένο» για να βοηθήσει (και) τα χρήματα, αλλά για τους αποστόλους και προφήτες να διεκδικήσουν τα χρήματα – απαγόρευση βρέθηκαν και κάλαντα παλιές εποχές.
Ο έπαινος είναι διακηρύσσοντας το Ευαγγέλιο, τις δοκιμασίες που υπέστη ο διάσημος και κηρύττοντας την αλήθεια, και την Επιστολή προς Κορινθίους I Αγ. Κλήμης (V.6-7? VII.6-7? XVII.1 και 5? XLI.1-4) . Και υπάρχουν, επίσης, δείχνει ότι κάθε υπουργείο έχει τη δική του στην Εκκλησία του Θεού, που διορίστηκε (XLI.2? XLIV.1-6). Επίσης, μπορείτε να δείτε ότι ορισμένοι Χριστιανοί ήταν πρόθυμοι να διακηρύσσουν το Word, ακόμη περισσότερο από ό, τι είχε το δικαίωμα να το καθένα, που οδήγησε σε παρεξηγήσεις και ακόμη και μεγάλα λάθη.
Στην Επιστολή προς Κορινθίους ΙΙ, ο ίδιος συγγραφέας, ο Άγιος Κλήμης, υπενθυμίζει την αγιότητα του σωτηριώδους ομολογία του Χριστού (III.2-3). Στην αρχή ο άγιος υπενθυμίζει μάρτυρες των γεγονότων που δείχνουν όφελος τους, και στη συνέχεια ότι «τα έθνη, ακούγοντας τα λόγια του Θεού στο στόμα μας, ότι μπορούμε να θαυμάσετε το όμορφο και μεγάλο, στη συνέχεια, βλέποντας ότι οι ενέργειές μας δεν αξίζουν τα λόγια που λέτε , επιστρέφοντας εδώ για βλασφημία, λέγοντας ότι είναι φαντασία και την εξαπάτηση »(XIII.3 ş.cl.). Επίσης, σε αυτό το γράψιμο, ιερές, και «εμείς, οι ανόητοι, δεν αισθάνονται προσβεβλημένοι ή αναστατωμένος μας, όταν κάποιος μας συμβουλεύει και θα στραφούν μακριά από την αδικία στη δικαιοσύνη» (XIX.2).
Στην Επιστολή του Βαρνάβα βρίσκουμε και πάλι τον έπαινο του Λόγου του Θεού και το κήρυγμα (XVI.9-10). Οι εντολές εδώ «στην αγάπη το φως των ματιών σας, κάθε άνθρωπος που θα μιλήσει ο Λόγος του Θεού» (XIX.9).
Αγίου Ιγνατίου προς Εφεσίους fericeşte υπακοή διδασκαλίας στο Χριστό και τους επενδυτές που διαμένουν μακριά από την ψεύτικη (για παράδειγμα στην Εφεσίους IX.1-2). Και, διδασκαλία μεταξύ άλλα λόγια, προσθέστε το ένα για την «παρθενία της Μαρίας, τη γέννησή της και ο θάνατος του Χριστού στο Θεό», το οποίο ο ίδιος αποκαλεί «τρεις ηχηρό μυστήρια που διαπράχθηκαν στη σιωπή του Θεού» (Εφεσίους XIX.1 ). Και συνεχίζει με ένα πραγματικό ύμνο για το αστέρι που εμφανίστηκε κατά τη γέννηση του Κυρίου (Εφεσίους XIX.2-3) – μαρτυρία για την αφοσίωση με την οποία η τιμή της ημέρας από τον πρώτο αιώνα της χριστιανικής Γεννήσεως.Όπως αυτές που ανέφερα παραπάνω, και του Αγίου Ιγνατίου εντολές και μένοντας μακριά από διακηρύσσοντας ψευδώς τον έπαινο και την τιμή αυτών που έλαβαν τον λόγο να ζητήσει και να κηρύξει το ευαγγέλιο (όπως, για παράδειγμα, η Philadelphians V.2, VI.1-3,ή Smirneni VIII.1 IX.1, Χ.1-2, XI.2, XII.1 κλπ).
Χωρίς περισσότερα λόγια καιρό, μπορούμε να πούμε ότι σε όλα τα γραπτά των Αποστολικών Πατέρων, που έζησε στη αιώνες Ι-ΙΙ, είναι επίσης σχετικά με τη διδασκαλία και τιμώντας ευαγγέλιο ιεροκήρυκες, να μείνετε μακριά από ψευδοπροφήτες και κήρυκες και τα κριτήρια της έκθεσης τους. Όλα αυτά μπορούν να βρεθούν εξ ολοκλήρου στα διατάγματα που σχηματίζονται και έζησε ως ζώνες του carolers.
Αλλά για να καταλάβουμε πραγματικά τι ήταν για τους Ρουμάνους τα κάλαντα και τα κάλαντα, θα πρέπει να δείτε το χωριό της Ρουμανίας, τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες μέχρι και σήμερα. Μαρτύριο του Αγίου Σάββα στο Buzau, γραμμένο με τον τέταρτο αιώνα ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας – σύγχρονος του Αγίου Buzau – είναι ο ίδιος μια πιο κοινωνιολογική περιγραφή του χωριού στο οποίο ζουν μάρτυρας. Χριστιανικές οικογένειες μπορούν να δουν ότι υπάρχει η ζωή, που σχετίζονται μεταξύ τους, τα θεμέλια της αγροτικής ζωής, αλλά και των παγανιστικών οικογένειες – πολλοί έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, αλλά ήδη σχετίζονται με την εγχώρια. Το τελευταίο λειτουργεί ως διεπαφή με τους μετανάστες ειδωλολατρικό χωριό, πίσω από αυτό είναι κάπως προστατευμένη επιβίωσης που λαμβάνουν χώρα στον Χριστό των αγροτών και των βοσκών της Ρουμανίας. Παρόμοιες οι εικόνες είναι σε Παυλίνος της Nola στίχους αφιερωμένη στον Άγιο Νικήτα της Remesiana. Στις επαρχίες που προστατεύεται από τα μεταναστευτικά επιδρομές, όπως η Dicia (Dobrogea), Αγ. Ιωάννης ο Κασσιανός, η χριστιανική ζωή περιλαμβάνει ήδη το σύνολο της κοινωνίας, ακόμα και όπως ο ίδιος ομολογεί στα απομνημονεύματά του για τη γη που γεννήθηκε και μεγάλωσε. Και στο ένα χέρι και το άλλο, οι δεσμοί μεταξύ των χωριών είναι κυρίως εκείνες της πίστης και της συγγένειας, δύο δυνάμεις που έχουν οριστεί από το χωριό της Ρουμανίας μέχρι πολύ κοντά μια φορά. Λαογραφικό συνάντησε τους ακόμα στο κοινωνιολόγων του δέκατου ένατου αιώνα, και εθνολόγοι που περιπλανιόταν ή κάτω από τις επαρχίες της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και των άλλων εικοστού αιώνα. Μπορείτε να βρείτε εδώ κι εκεί, ακόμη και τώρα, στις αρχές του ΧΧΙ αιώνα, καθώς βρεθήκαμε σε τέτοια βουνά Buzau – Τοπική κουτάλι. Η ίδια εκκλησία και τους δεσμούς συγγένειας εξακολουθεί να εργάζεται εκεί, πάνω από τον άλλο συνδέσεις για το παράλογο-κεντρική αρχές, αγροτικές μεταρρυθμίσεις και οικονομικές αλλαγές που impusele προσπάθησε να εγκαταστήσει κάτω (για να καταστρέψει τον εθνικό πολιτισμό μας αρχαία).
Από μαρτυρία του χρόνου επένδυση πάνω – μαρτύριο του Αγίου Σάββα και του Αγίου Ιωάννη Κασσιανός μνήμες – και μέχρι πρόσφατα η ανθρώπινη ζωή δεν ήταν καθόλου εύκολο. Πατώντας έγινε με χίλιους τρόπους: αποδημητικά, ασθένειες, το χαλάζι και την ξηρασία, τους πολέμους και τις πλημμύρες, κοπάδια, αγέλες και της βόσκησης κοπάδι των άγριων θηρίων και των εξουσιών jecmănitoare, κλέφτες και απατεώνες εμπόρους – όλα τα μικτά με πολλούς τρόπους, δελεαστικό την υπομονή και την χριστιανικές δυνάμεις, μόνο που άντεξε μια τέτοια απέραντη δίνες.
Mircea Eliade, δήλωσε:

«Γιατί εμείς λατρεύουμε, εμείς, οι Ρουμάνοι, Ιστορία; Καταγόταν από τη μία της «πιο πολλά έθνη του κόσμου» και τη σκόνη της επιλογής του, ακόμη και η γλώσσα είναι πλέον γνωστή. Ήμουν μέρος της Ρουμανίας τρεις φορές Dacia, και «τις αντιξοότητες της ιστορίας» έχουν μια εντελώς σπασμένα, μια χούφτα των Μακεδόνων πρέπει να πληρώσουν σήμερα, με δάκρυα και αίμα, την ατυχία να γεννηθεί Ρουμανίας. Όλοι συμφωνούν ότι οι Γαλάτες κάθονταν στη γη μας, τουλάχιστον χίλια χρόνια προ Χριστού, και όμως ήμουν η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που έχει αμφισβητηθεί το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες γης που ζούσαν εκεί και κτήματα προγόνους του.
Ιστορία του ρουμανικού λαού δεν ήταν μόνο μια μακρά, αδιάκοπη, παραισθήσεις αιμορραγία. Κάναμε έναν τυφώνα και μεγάλωσα στη χιονοθύελλα. Οι άνθρωποι των συνόρων, πάλεψε και πέθανε για όλους. Ήμουν πεθαίνουν, ειδικά με την καταβολή μυωπία και την βλακεία των άλλων. »

Όμως πέρα από όλα αυτά τα βάσανα, τους αγώνες, τη σκληρή δουλειά, τη Ρουμανία να απολαύσουν τον Θεό και εκείνων που τους έχει δώσει και, επιπλέον, να προσδιορίσει, κατά κάποιο τρόπο με αυτό. Προσδιορίστε, στην πραγματικότητα, οι προφήτες τους, με αυτούς που είχε υπηρετήσει ο άνθρωπος ήρθε στον κόσμο, και να εντοπίσουν εκείνους που έχουν υπηρετήσει στη συνέχεια.Υποφέρουν μαζί του, έχασαν τη ζωή τους με Αυτόν, που προβάλλεται μαζί του. Που σε πολλά μέρη, αυτό συμβαίνει σήμερα. Σε όλα αυτά αδιάκοπη μάχη για την ανθρώπινη ζωή μόνη αληθινή απελευθέρωση του λαού ήταν το ευαγγέλιο, τα καλά νέα ήταν ελαφριά και απαλή λόγια των τραγουδιών ιερή ένωση ήταν η χαρά και η άνεση στο Θεό θέσεις εργασίας ανθρώπων ιερό. Christian Διάσταση ήταν το θαύμα της ιστορίας της ζωής που έχουν αναισθητοποιηθεί και έδωσε Românimii δύναμη να αντισταθούν όχι μόνο ιστορία, αλλά και να αντισταθούν zidind σε όλες τις δίνες πέρασε μια βαθιά λαϊκή κουλτούρα, την των οποίων το βάθος δεν είναι ακόμη, πάρα πολλά, ή ακόμα και υποψίες.

Και ένα από τα πιο παρήγορο φώτα που Ρουμάνοι έφερε το ευαγγέλιο του παλαιού ήταν καν Χριστούγεννα. Καθώς πλησίασα την καρδιά του Θεού obijduiţilor αυτής της γέννησης! Θαύματα, η μαρτυρία των αγγέλων, ευσέβεια Μάγων από την Ανατολή, τα λόγια των προφητών – όλοι ομολογούν τον Υιό του Θεού. Αλλά η φτώχεια φάτνη, Γέννηση ταπεινότητα, τα κενά που υπομένουν Μητέρα Ιωσήφ και Αγία Οικογένεια Αγίους Τόπους και κοντά εχθρότητα βοοειδή των πλούσιων, ισχυρών και το κακό και όλες – είχαν την ίδια αγωνία, την ίδια δοκιμή που υπομένουν και η Ρουμανία, μέρα με τη μέρα. Οι άνθρωποι που πάσχουν μερικές πίσω πριν από αυτή για να σας πριν, περιφρονημένος και αποφάγια, όπως και ο Ιησούς Χριστός (Ησαΐας 53,1 – 12), οι Ρουμάνοι βρέθηκαν σε απεργίες και οι ελλείψεις εντελώς και οι δοκιμές που υπέφερε ο Υιός του Θεού. Και έλαβε από την ανάκτηση, η ικανότητα να κινείται προς τα εμπρός, όπως ακριβώς πήγε, για να απολαύσουν και στη συνέχεια, μαζί Του, η βασιλεία των ουρανών (Ματθ. 8,11, Λουκά 14.15, κ.λπ.). Ακριβώς όπως είχε αισθάνθηκε και έζησε, στην εποχή τους, και οι προφήτες, οι απόστολοι και οι μαθητές τους και αμέτρητα άλλα άγιους ανθρώπους. Παλιά λαογραφικό Ρουμανικά – ή βαθιά παλιά κουλτούρα της Ρουμανίας – ζουν από αυτή τη γνώση του ευαγγελίου. Παλαιά και Καινή Διαθήκη ήταν υφασμένες στην ψυχή της Ρουμανίας, προσθέτοντας και χωρίς προκατάληψη και η γη από τον Θεό ως μια εκκλησία για το λαό της Ρουμανίας σε αυτόν τον κόσμο.
Κάλαντα και κάλαντα προέκυψε από αυτή την εμπειρία, τα οποία αντανακλώνται πλήρως. Ερευνώντας παραδοσιακά κάλαντα της Ρουμανίας θα βρούμε μια πλημμύρα των ευλογίες σε ολόκληρο το Δημιουργίας. Νοικοκυριό, οικογένεια – από κοινού και ατομικά – τα χωράφια και τους λόφους, βουνά και δάση, τα ποτάμια και τη θάλασσα – ό, τι παίρνει μέρος στην ευλογία και το φως των Χριστουγέννων.
Ανέφερα πιο πάνω σχετικά με τη μαρτυρία του Αγίου Ιγνατίου. Παλιά, πολύ παλιά, ο οποίος κάποτε είχε στην αγκαλιά του, ακόμη και ο Ιησούς Χριστός, ο επίσκοπος της Αντιόχειας μίλησε στοργικά και ευλαβικά για «παρθενία της Μαρίας, τη γέννησή της και ο θάνατος του Χριστού στο Θεό», το οποίο ο ίδιος αποκαλεί «τρεις ηχηρό μυστήρια, τα οποία διαπράχθηκαν κατά τη σιωπή του Θεού «(Εφεσίους XIX.1). Και τραγουδούν ο Κύριος, ως εξής:

Αλλά καθώς ο κόσμος ανακαλύφθηκαν [αυτά τα μυστήρια]; Ένα αστέρι έλαμψε στον ουρανό πάνω από όλα τα άστρα, το φως του ήταν απερίγραπτη και νεότητα θαύμα της, όλα τα άλλα αστέρια με τον ήλιο και το φεγγάρι, έκανε χορό γύρω από το άστρο, το οποίοσυγκλονισμένοι με το φως του σε όλα. Η διαταραχή ήταν υψηλό. Σε περίπτωση που αυτό νεωτερισμός που μας αστέρι είναι παρόμοιο με άλλα αστέρια; Στη συνέχεια, όλα τα μαγικά του και όλα τα σχετικά με το κακό nimict έχασαν τη ζωή τους, διαλύσει την άγνοια και το παλιό βασίλειο έπεσε όταν ο Θεός εμφανίστηκε στην ανθρώπινη σάρκα για την ανανέωση της αιώνιας ζωής. Πήρε αυτό που αποφασίστηκε για πρώτη φορά από τον Θεό και ως εκ τούτου όλα να τεθεί σε κίνηση, την προετοιμασία για την καταστροφή του θανάτου. (Άγιος Ιγνάτιος, Προς Εφεσίους XIX.2-3)

Τραγούδι της Παλαιάς Διαθήκης είναι πλούσιο, εδώ, η ζωντανή Εκκλησία, με ύμνους λατρείας θαυμάσια έργα του νέου Θεού. Αυτό δεν είναι ένας ύμνος τραγουδιέται στην εκκλησία – αν και ήταν Χριστιανοί ύμνους και τέτοια – αλλά και είναι γραμμένο σε μια επιστολή, που δείχνει τη χρήση της Χριστιανικής ποίησης και έξω από το αυστηρά λειτουργική. Μιλάμε εδώ για την «εκτεταμένη Mass», το οποίο περιλαμβάνει όλη τη δημιουργία. Περιορίστε τον εαυτό μας μόνο για να δείξει ότι είναι μαρτυρίες των τραγουδιών αφιερωμένη στη Γέννηση της τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, ακόμη και κατά τον πρώτο αιώνα, τα τραγούδια δεν «ζει» μόνο σε χώρους λατρείας, και ζουν και πέρα από την καθημερινή ζωή των χριστιανών . Και αν οι Θράκες «ήταν λάτρεις της μουσικής» πριν από τον Χριστό, τόσο περισσότερο αγαπούσε αυτά τα τραγούδια Θράκες Χριστιανοί;
Επίσης, ύμνους και τραγούδια των πρώτων αιώνων των χριστιανών προέκυψαν και τα κάλαντα, και πολλά από τα διατάγματα που σχηματίστηκε πριν από έναν αιώνα από την Carol. Οι Ρουμάνοι ήταν σύγχρονοι και Κάλαντα των Χριστουγέννων μετοχή, που κάποτε είχε, αλλά ήταν πάντα, κάθε χρόνο. The Rock κέρδισε Ρουμάνοι πλευρά με προφήτες αποστόλους,, αγγέλους και βοσκούς που, με τη σειρά του, ομολόγησε ο Υιός του Θεού. Για αυτό είναι γραμμένο, «οι οποίοι θα λάβουν ένα μικρό παιδί στο όνομά μου με παίρνει» (Ματθ. 18,5) και «ο οποίος λαμβάνει να με παίρνει, και όποιος δέχεται εμένα δέχεται αυτόν που με έστειλε Me. Ποιος λαμβάνει το όνομα του προφήτη προφήτης πληρωμής προφήτης θα πάρει, και ο οποίος λαμβάνει μια ανταμοιβή, όπως το όνομα δικαίωμα που χρειάζεται. Και αυτός που θα δώσει ένα από αυτά τα μικρά να πίνουν ένα ποτήρι κρύο νερό μόνο στο όνομα ενός μαθητή, αληθώς σας λέγω, δεν θα χάσετε ανταμοιβή του »(Ματθ. 10,40 – 42).

Όπως είπα, δεν είναι απόλυτη απόδειξη για την εμφάνιση κάλαντα. Έχουμε ένα έγγραφο που λέει: «Ιδού, οι χριστιανοί άρχισαν να το πράξει». Έχουμε εδώ, αλλά και το σύστημα που καθορίζει η Carol, όπως τα συναισθήματα, τις συνήθειες και την χριστιανική τέχνη.
Εμείς εδώ που σχετίζονται άμεσα με τα Χριστούγεννα ύμνους ύμνους από τους πρώτους αιώνες, τραγουδιέται και εκτός των τόπων λατρείας. Εδώ διακηρύσσοντας το Λόγο του Θεού και τη λατρεία επαίνους ιεροκήρυκες. Πιστεύουμε ότι το κήρυγμα του ευαγγελίου εδώ είναι μια ευλογία για όλους εκείνους που δέχονται ακόμα και ολόκληρο το νήμα (Ρωμ. 8,19 – 23). Έχουμε εντολή feririi ψευδών ιεροκήρυκες, ακόμα και υποκριτική καταδίκη εκείνων που μεταφέρουν τον Λόγο του Θεού και θαυμάτων σε πλήρη ισχύ και χαρά-Δεξιά που συνοδεύει την πίστη κήρυγμα (βλέπε, για παράδειγμα, και Πράξεις 5,1 – 6 ). Έχουμε συγκροτήματα – όλα τα είδη! – Οι άνδρες που κηρύττουν το Ευαγγέλιο Γεννήσεως και άλλα. Άγγελοι, ποιμένες, σοφοί, σοφοί, προφήτες – το δικαίωμα του Συμεών και Ιωάννη στη μήτρα της Ελισάβετ – και ακόμα και οι γυναίκες που εργάζονται και τα συνοδευτικά διακήρυξη – Λαίδη Ελισάβετ, κλπ. προφήτισσα Άννα. Έχουμε παράδοση θρακικό ιερό των τραγουδιών, το οποίο πληροί
Με μια λέξη, όπως είπα, είμαστε εδώ για όλα τα, όλα το σύστημα μία φορά σχεδιασμένα συστήματα της Ρουμανίας Carol. Είναι κάτι περισσότερο από φυσικό να καταλάβουμε ότι εδώ και έτσι γεννήθηκε Carol: τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, οι πρόγονοί μας που έζησαν το Ευαγγέλιο που έλαβε.

Ωστόσο, ειδωλολατρεία;

Κάνουμε εδώ μια μικρή παρένθεση, που απαιτείται από την εμμονή που κυριαρχούν σε πολλές από εκείνους που προσπαθούν, περισσότερο ή λιγότερο ικανός να κάνει «λαογραφικό ανάλυση». Είναι σταθεροποίηση păgânizării ρουμανική λαογραφία.Păgânizării πειρασμός δεν είναι νέα. Εκφράζεται έντονα στη γαλλική Διαφωτισμού τον δέκατο όγδοο αιώνα, λόγω του μίσους που είχαν για τον Παπισμό, ιδίως και του χριστιανισμού γενικότερα. Δεν θα επιχειρήσει να αντικαταστήσει τη Γαλλική Επανάσταση Θεό, τους αγγέλους και αγίους με όλα τα είδη των θεοτήτων (Victoria, Ελευθερίας, Δημοκρατίας, ο άνθρωπος, και τελικά ακόμα και ο Ναπολέων). Όμως, θα προσπαθήσει να αποκρυπτογραφήσει «το κλειδί ειδωλολατρικό» όλη την ανθρώπινη φύση και όλη την ανθρώπινη ιστορία, με τις πωλήσεις του κάθε μεγέθους σε ολόκληρο τον χριστιανικό λαϊκό πολιτισμό και σχολαστικός (βλ. Petre Culianu, τον Έρωτα και τη μαγεία στην Αναγέννηση, για păgânizare και Giuseppe Cocchiara, την ιστορία λαογραφία Ευρωπαϊκή ιδεολογία για τις φάσεις της λαογραφίας). Αυτή η σταθεροποίηση αντικαταστάθηκε διεθνώς εδώ και δεκαετίες, μια ειλικρινή προσπάθεια να διερευνηθεί κοντινά πολιτιστικά αξιοθέατα, μια πιο έντονη διαφοροποίηση των μηχανισμών εσωτερικού του κάθε πολιτισμού, η υποχρέωση για την παρατήρηση του εσωτερικού, από τη σκοπιά των άλλων (δηλαδή κομιστή πολιτισμού, αντίστοιχα).Σε κυβερνήτης μας, αλλά ένα «ανωτερότητα» condeierului προεπιλογή που ξέρει καλύτερα από τους φορείς του πολιτισμού με τον τρόπο που σκέφτονται, αισθάνονται, ή να δούμε τον κόσμο και ούτω καθεξής – ακόμη πιο λυπηρό – ξέρει καλύτερα από τον καθένα πώς να σκέφτονται, αισθάνονται , να δούμε τον κόσμο και ούτω καθεξής δημοφιλή φορείς του πολιτισμού, και του αναγνώστη-βασιλείας.
Ως αποτέλεσμα, παραπόταμο στερέωση păgânizării, αμέτρητα condeieri να ενδιαφέρονται για λαογραφία και εν παρόδω είναι σίγουρο ότι λαϊκής δει στην πραγματικότητα καθόλου υπολείμματα αναγκαστικά ειδωλολατρική προχριστιανικά και δεσμευτικές υποχρεωτικές Dacian και ρωμαϊκή αντίστοιχα – μετά protochronist σχολείο ή λατινιστής που ανήκουν. Και όμως, γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για Dacian παραδόσεις και τα αρχαιολογικά ίχνη αυτά είναι επαρκή από την άποψη αυτή, αφρώδης κερδοσκοπία, αλλά όχι βεβαιότητα [βλ. επίσης Historiae Δακο-Romanae Fontes, τ. Ι-ΙΙΙ και Constantin Dinu C. Giurescu, Ιστορία των Ρουμάνων, Florin Constantiniu, μια τίμια ιστορία του ρουμανικού λαού, κλπ.]. Περισσότερες – και πιο λυπηρό για τους οπαδούς από αυτές τις ιδέες – έρχεται μετά από τους Ρωμαίους το Dacia είχαν πολλές άλλες παγανιστικές λαών, παλαιά και νέα, που έχουν εδώ από τα δεκάδες, εκατοντάδες ή ακόμα και πάνω από χίλια χρόνια. Μνεία αυτών των μη χριστιανικών πληθυσμών στις Γότθους, Gepids, Ούννοι, Άβαροι, Σλάβοι, Κουμάνους, Πετσενέγκους, Τάταροι, Αθίγγανοι, Τούρκοι, Εβραϊκά και της Ουγγαρίας. Τις τελευταίες δύο ή τρεις αιώνες ήταν επίσης προεξέχοντας πάνω από την επιρροή του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ειδωλολατρική που διαδίδονται από τους Έλληνες πάνε να τους διάφορους τρόπους στην κοινωνική ζωή της Βλαχίας και της Μολδαβίας. Για το σκοπό αυτό πρέπει να προστεθεί και η προσπάθεια αποκατάστασης της ρωμαϊκής ειδωλολατρίας από κάποιους οπαδούς της Latinism ελληνικής Καθολικής εξτρεμιστές, αλλά η παρουσία της αύξησης σχολαστικός ανατολικές επιδράσεις – πολύ πριν οι άνθρωποι με την ανάπτυξη των μέσων μαζικής ενημέρωσης και κοινωνικοί μετασχηματισμοί του περασμένου αιώνα. Hasidişti Εβραίοι της Maramures και Bucovina Pocutia, huţulii και Ruthenians σε αυτά τα μέρη και σε πολλά άλλα έθνη έχουν φέρει μαζί τους τις αποσκευές των παραδόσεων και των μη-χριστιανικές ιδέες, κάποιες που λαμβάνονται – συχνά încreştinată, άλλες φορές ως τέτοια – από Ρουμάνοι σε εκείνα τα μέρη. Όλα τα παραπάνω είναι υπέροχη οπαδούς αγνοείται protochronism, αλλά μπορείτε Latinism ακραία. Είχα την ευκαιρία να ακούσει μια ιστορία Dacian Νεολαίας εξήγηση, χωρίς να τα γηρατειά και τη ζωή χωρίς τον θάνατο, που δεν έχουν ιδέα ότι είναι σχολιαστής της ιστορίας tătărască. Το γεγονός ότι δεν υπάρχει Zamolxe λαϊκή παράδοση της Ρουμανίας, ούτε Deceneu ή Decebal – κρατήστε την ισπανική παράδοση και όχι σε μας – να μην ενοχλούν τους οποιαδήποτε στιγμή αυτοί που θα μας πρέπει να είναι ειδωλολατρική Dacians, εμάς και τους προγόνους μας . Συνείδηση μικτή καταγωγή Ρωμαϊκή και θρακική θεωρείται από τους Ρουμάνους πριν από 1780 και τη Σχολή Τρανσυλβανίας, είδε την αδιαμφισβήτητη ιστορικά έγγραφα, δεν ενδιαφέρονται για αυτά. Ήταν για την άμεση και αναμφισβήτητη απόκρυψη της μαρτυρίας της πίστης χριστιανική Popular Σταυρό για να τα κάλαντα.
Πιστεύουμε ότι το να επιμένουν περισσότερο για την στερέωση λαογραφία păgânizării έχει νόημα. Χριστιανική Μαρτυρίες Σχετικά με κάλαντα, είτε την πρώτη είτε τους τελευταίους αιώνες, είναι τόσο συντριπτικά που αγνοούν τους θα λάβουν μια κακή διάλογο ενώπιον του οποίου είναι οι πύλες έκλεισαν από την αρχή.
Ως παράδειγμα αυτών των μαρτυριών της χριστιανικής δίνοντας στο τέλος αυτού του μέτρια μικρή εξήγηση έργο (sic) σε μια γραμμή – αυτή που δίνει τον τίτλο του – ένα πολύ γνωστό κάλαντα, κάλαντα που καταγράφονται σε διάφορες εκδόσεις από τον δέκατο ένατο αιώνα και να υποβάλει στο Ρουμανικά Carol τραγουδιστές σήμερα ρεπερτόριο.

Ένας στίχος του Carol – έναν κόσμο που ζουν θεολογικής

Προσπαθώντας να διερευνήσει το γνωστό Carol δημοφιλή Three Kings από την Ανατολή βρισκόμαστε στα βάθη της Ορθόδοξης θεολογικής σύνθεση του μια εκπληκτική πολυπλοκότητα και την ποίηση.
Για να μιλήσουμε μόνο για τον πρώτο στίχο – έγινε ο τίτλος – θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των μάγοι που αναζήτησε και βρήκε ο βασιλιάς τόνισε αστέρων δεν εμφανίζεται στη Βίβλο. Αλλά οι άνθρωποι επέλεξαν ένα τέλειο σχήμα, ο αριθμός τρία.Πρόκειται για μια συνολική ισορροπία κατ ‘ανώτατο όριο μεταξύ της κακής τουλάχιστον δύο χαρά – για «ένα» δεν μπορούσαν να είναι μαγεία, φυσικά! – Και κάθε υψηλότερο ποσοστό που περιλαμβάνει όχι μόνο τον κίνδυνο της ακατάλληλης συμβολισμό, ειδικά ως διασπορά. Τρεις Σοφοί είναι φυσικό να έχουν – στην πραγματικότητα η πιο δημοφιλής φιγούρα στην παράδοση – επειδή υπήρχαν τριών ειδών δώρα: χρυσάφι, λιβάνι και σμύρνα. Και Ρουμανίας έθιμο όταν πηγαίνετε περισσότερο στη φιλοξενία, δεν είναι στην ίδια δώρα κάθε μία. Έτσι, εκτός από τη θέση ισορροπίας του, φυσικά, ο αριθμός των τριών σοφών είναι δεμένο στο δώρα που αναφέρονται ως τέτοια από την Αγία Γραφή. Αν και ο αριθμός των Μάγων δεν εμφανίζεται ρητά, μπορεί να γίνει κατανοητό ότι σιωπηρά των δώρων. Για μια φυσική σκέψη του παλαιού της Ρουμανίας, ήταν κάτι παραπάνω από κατανοητό ότι, αν ήταν ένα τέταρτο mag θα πρέπει να έχει έρθει με ένα διαφορετικό είδος του δώρου – αν ήταν μαργαριτάρια (είναι γνωστό ότι τα μαργαριτάρια είναι ένα σύμβολο των δακρύων ως εκ τούτου πάσχει, αλλά και της μετάνοιας), αν ήταν πολύτιμοι λίθοι (θεία λόγια στους Ψαλμούς τοποθετούνται πάνω τους, κι έτσι ήταν κατάλληλη ως προσφορές στο σαρκωθέντος Λόγου) ή σμύρνα (αυτός που χρίστηκε, αλλά και για την που ήταν να πεθάνει για την ανθρωπότητα) και ούτω καθεξής. Όμως, τα δώρα ήταν μόνο τρία: τα δύο! Για μια ρουμανική φυσικό, επομένως, μετρήστε τον αριθμό των τριών Μάγων. Και είναι ακόμη αναμένεται να τριπλασιαστεί ο αριθμός τόσο μεγαλύτερη είναι η Θεότητα όσον αφορά τα πρόσωπα (Πατήρ, Υιός και Πνεύμα), είναι τριπλός υπουργείο τον ενσαρκωμένο (master, επίσκοπος και învăţătorească) Jerfei ημέρες θα είναι τριπλή, τριπλή προσευχή στο Όρος των Ελαιών, όπου Πέτρου τριπλή πτώση μετάνοια, σατανικό πειρασμό τριπλή απόρριψη από τον Ιησού Χριστό, ώστε
Αλλά γιατί να μην πει στους ανθρώπους γκανιότα και μαγεία ή μάγοι; Στην Αγία Γραφή το όνομα χρησιμοποιείται μόνο και μόνο για να τους σοφούς άνδρες (Ματθ. 2.1, 7, 13, 16). Στα ελληνικά είναι «μαγοι» και καλεί και εκείνων που ασχολούνται με ξόρκια, ειδικά εκείνοι που αφιερώνουν αστρολογία. Μιλώντας γι ‘αυτό και του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, Ομιλία VI στο κατά Ματθαίον (Ομιλία και VII, IV, Λόγος VIII, I). Και δείχνει ότι αυτά από την ανατολή ήρθε να λατρεύουν τον Χριστό ήταν αστρολόγοι και οι μάντεις στα αστέρια. Δείτε, επίσης, ότι ο Θεός χρησιμοποίησε τα αστέρια, όπως το ενδιαφέρον τους από έναν άγγελο που πήρε τη μορφή της ένα περίπτερο για να φέρει τη γνώση του Υιού Του. Και μόλις επιστρέψουν στη χώρα τους », αυτά τα σοφά τους άνδρες έφτασαν στη χώρα τους και τους συναδέλφους τους καθηγητές τους» (αυτόθι, σ. 82), όπως είχε – ή θα έπρεπε να είναι – και για τους Εβραίους.Αλλά και στις τρεις ομιλίες, Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι δεν υπάρχει ούτε μία στιγμή για την κοινωνική θέση των Μάγων.
Στη συνέχεια ρωτήσω ξανά: γιατί οι Ρουμάνοι αποκαλούν μαγεία ή όχι αυτό το μαγικό μάγοι ή μάντεις στα αστέρια, αλλά η γκανιότα;
Είναι σαφές ότι πρόκειται για μια επιλογή σκέψης και όχι μια ποιητική άδεια, αναγκάζοντας έναν έμμετρο λόγο για τις ανάγκες της πραγματικότητας. Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε «τρεις σοφούς άνδρες από την Ανατολή». Ή θα μπορούσε να εξαλείψει τον αριθμό τρία και είπε: «αινίγματα της Ανατολής», διατηρώντας το μήκος του στίχο και ομοιοκαταληξία ανέγγιχτο. Ωστόσο, οι διακυμάνσεις αυτές δεν υφίστανται καν! Μετά από τον αριθμό των δώρων οι άνθρωποι είναι τρεις χαρακτήρες, αποκαλώντας τους – και όχι μόνο εδώ! – Rake.
Έτσι, για τρίτη φορά, γιατί γκανιότα;
Λοιπόν, και επειδή είναι γραμμένο: «Για την κατοικία σου στην Ιερουσαλήμ, βασιλιάδες θα σας φέρει δώρα» (Ψαλμ. 67,30).
Πράγματι, όπως ακριβώς και Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατηρεί, ότι οι Μάγοι στην Βηθλεέμ βρήκαν ήταν, ανθρώπινα μιλώντας, μόνο περισσότερη φτώχεια («μια φάτνη, μια καλύβα και μια κακή μητέρα», op., Σ. 101 ). Αυτή η φτώχεια θα εμπόδιζε το συνηθισμένο τρόπο, το μωρό για να απαλλαγούμε από το μίσος του Ηρώδη και έτσι δεν θα είναι σε θέση να έρθει στην Ιερουσαλήμ για να θυσιάσει για τον κόσμο. Πέρασε από την Ιουδαία στην Αίγυπτο – όπως και ο Ιωσήφ και η Μαρία με το μωρό Ιησού – ήταν ακριβό: τουλάχιστον δύο καμήλες είχε νοικιάσει ένα τροχόσπιτο, αγόρασε τα τρόφιμα και το νερό και με δεδομένο τη σωστή οδηγούς τροχόσπιτο δρόμο. Εφ ‘όσον ο Ιωσήφ δεν μπορούσε να νοικιάσετε ένα δωμάτιο στο χρόνο για την Παναγία της Γεννήσεως, όπου είχε χρυσό για ένα ταξίδι στην Αίγυπτο; Αλλά, εδώ, για να ιερό του στην Ιερουσαλήμ, ο Θεός τακτοποιεί τους Μάγους από την Ανατολή για να φέρει τον Υιό λιβάνι και σμύρνα του, και το χρυσό.
Και πάλι είναι γραμμένο: «Και οι βασιλιάδες καταλαβαίνουν τώρα! Μάθετε όλες εσάς που κρίνουν την γη! Σερβίρετε τον Κύριο με φόβο και τρόμο να το απολαύσετε. «(Ψαλμός 2,10 – 11).
Και πραγματικά, μάγοι έχουν μάθει ότι θα κριθεί από τα αστέρια της γης, και ήρθε να υπηρετήσει τον Κύριο με φόβο και τρόμο του αρέσει.
Αλλά αυτοί οι προφήτες, όπως και άλλοι μπορούν επίσης να λαμβάνεται υπόψη μόνο εάν η μαγεία επιτυγχάνεται ερωτοτροπών, ή βασιλιάδες. Γνωρίζοντας ότι η παλιά λέξη αυτοκράτορα που προέρχεται από τη σλαβική-γερμανική Kral, ή βασιλιάς, ήταν το δέκατο όγδοο και δέκατο ένατο αιώνα ο βασιλιάς Ρουμάνοι έννοια. Ωστόσο, πέρα από τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης που πληρούν προσδοκία ότι το θέμα των Ρουμάνων ήταν οι τρεις σοφοί υπολογίζονται ως βασιλιάδες ή αυτοκράτορα;
Πρώτα απ ‘όλα είναι σαφές ότι οι απλοί άνθρωποι δεν είχαν καν αινίγματα στη συνηθισμένη αστέρια. Αρχαία Ρουμάνοι γνώριζαν πολύ καλά ότι καμία από αυτές με τα πόδια κατά τη συνήθη τρόπο με χρυσό, μύρο και λιβάνι σ ‘αυτόν. Αυτά τα δώρα ήταν τα μεγαλύτερα και πιο πολύτιμα από ό, τι είναι σήμερα, και ακόμα πιο πολύτιμο. Ο χρυσός ήταν τόσο σπάνιο ότι πολλοί άνθρωποι σχεδόν ποτέ να τον δω ζωντανά. Και σε πολλές χώρες, όπως ήταν από την Ανατολή – Περσία και την Ινδία – και την Ευρώπη – για παράδειγμα, ακόμη και σε Dacia και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας – δεν ήταν στην κατοχή του χρυσού σε κανέναν, αλλά οι βασιλιάδες ή οι πολύ κοντά σε αυτά, ακόμη και και χρυσά νομίσματα ως ένδειξη όχι μόνο του πλούτου αλλά και της αρχοντιάς και της δύναμης. Ένας συνηθισμένος άνθρωπος θα είχε χρυσό, πολύ λιγότερο θα έχουν περπατήσει μαζί του έτσι κι αλλιώς – ένα ταξίδι τόσο αβέβαιη. Silver μπορεί να είχαν. Μπρούντζο ή ορείχαλκο, κατά πάσα πιθανότητα. Όμως, ο χρυσός είχε χρησιμοποιηθεί μόνο σε πιο ακριβά συναλλαγές και όχι πάντα, όχι παντού, όχι ούτως ή άλλως. Και αυτό ίσχυε για τους απλούς ανθρώπους, και μάντεις στα αστέρια, συχνά φορές οι άνθρωποι φτωχότεροι από ό, τι târgoveţii Ρουμανίας αγρότες. Η παρουσία του χρυσού σε ένα σεβαστό ποσό – να είναι ένα αληθινό δώρο! – Είναι ένα πρώτο σημάδι ότι οι τρεις μάγοι ήταν τουλάχιστον άτομα με την πάθηση.Επιπλέον, ακόμη και Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, όταν λέει «Μάγων … ανοίγοντας τους θησαυρούς τους, έφεραν τα δώρα» (ο.π.., Loc. Cit.) Δείχνοντας έτσι, εμμέσως, ότι δεν ήταν κάποιο αυθαίρετο. Για την εποχή εκείνη δεν ήταν συνηθισμένο θησαυρούς μαζί τους, αλλά μόνο εκείνα της υψηλής βαθμίδας. Ο ίδιος βλέπει με άλλο τρόπο που πήγαν στη χώρα τους όταν ρωτήθηκε ο άγγελος (Ματθαίος 2.12). Δεν υπήρχαν απευθείας συνδέσεις μεταξύ Βηθλεέμ και μικρές χώρες της ανατολής. Ούτε ήταν απροσδόκητα τροχόσπιτα, ότι κάποιος δεν ήθελε να πάει στην Ιερουσαλήμ, όπου προχώρησαν σε τακτική μορφή. Έτσι σοφοί είχαν μαζί τους αρκετό μεγαλοπρέπεια και τον πλούτο, ακόμη και μετά παιδιών είχε δώσει τα δώρα να είναι σε θέση να ανταποκριθεί χωρίς ενεργοποίηση εντολή που λάβατε σε ένα όνειρο – ο άγγελος, λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (ο.π., σ. 102.) .
Αλλά για να είναι «προνομιούχος» και να αυτοκράτορα ή βασιλιά, ή κάτι παρόμοιο, αν και η απόσταση είναι μεγάλη. Εάν κατανοήσουμε ότι οι Μάγοι ήταν πλούσια, ακόμη και ευγενείς, είναι κάτι που μας κάνει να υποψιάζονται ότι θα μπορούσαν να είναι στην ισοτιμία με ένα βασιλιά;
Λοιπόν, είναι η συνάντηση με τον Ηρώδη.
Ο βασιλιάς Ηρώδης της Ιουδαίας είναι περίπου ο βασιλιάς της Ρώμης είπε ότι είναι καλύτερα να είναι γουρούνι του Ηρώδη από το γιο του. Για idumeu που δεν τρώνε χοιρινό Ηρώδη, αλλά ο γιος του και τον σκότωσε ο ίδιος μήπως πάρει τη θέση του. Αυτός είναι ο βασιλιάς των Μάγων από την Ανατολή για να έρθουν, και όχι με οποιονδήποτε τρόπο, αλλά κάνει περισσότερο πρόβλημα στην Ιερουσαλήμ. Αλλά αυτό που έκανε τη διαταραχή; Για κάποιο αυθαίρετο, την υποτιθέμενη σοφοί, ζητεί από τη γέννηση του Μεσσία;Αλλά μέχρι την Ιερουσαλήμ ότι δεν γνώριζε ότι ένας γεννιέται, ζήτησαν, είναι ο Μεσσίας! Και γρίφους και την υποτιθέμενη Μεσσίας και τα παρόμοια που συνέβησαν όλη την ώρα! Για τις τρεις σοφούς άνδρες μπορεί να φέρει αναταραχή σε όλη την Ιερουσαλήμ τόσο ξαφνικά, που οι ίδιοι θα έπρεπε να εντυπωσιακές, λαμπρότητα και υπερηφάνεια έχουν. Αυτό εξηγεί το γεγονός ότι κινήθηκε πριν από τον Ηρώδη. Αν ήταν τρεις άνδρες και μόνο, χωρίς δόξα, χωρίς συντρόφους, δεν είχε δοθεί καμία προσοχή στη μεγάλη Ιερουσαλήμ.Υπήρχαν πολλές φτωχές τρελούς που ονειρεύτηκαν μεγάλα πράγματα! Αλλά αν οι άνθρωποι ήταν ευγενείς, πλούσιοι, ισχυροί, τα πράγματα αλλάζουν. Θα μπορούσε να είναι επικίνδυνη συνωμότες, οι συνωμότες κατά του τρυπάνια εξέγερση βασιλιά. Και θα έχουν φυλακιστεί ή ακόμη και ποινική δίωξη και απελάθηκαν από τη χώρα. Αλλά ο Ηρώδης, με όλες τις σκληρότητα και την λαγνεία της εξουσίας, δεν κάνει τίποτα. Δεν είναι μόνο ότι δέχεται και ακούει, αλλά και το λόγο τους όλες οι αρχιερείς και οι γραμματείς μάζευε τον κόσμο! Επιπλέον, κάλεσε τους Μάγους κρυφά και μένει με τους συμβουλές! (Ματθ. 2,4 – 7), όμως, πώς θα μπορούσα να καλέσετε στα κρυφά όλους εκείνους που tulburaseră Ιερουσαλήμ (Ματθ. 2,3 έως 4) και, φυσικά, ήταν πλέον γνωστά σε όλους; Τη δυνατότητα να καλούν μόνο αν κρυφά στεγάζεται στο παλάτι μαζί του! Και αν ήταν στο παλάτι μαζί του, γιατί αφήσει να πάει; Γιατί δεν σκότωσε το μυστικό; Γιατί, όμως, δεν τίθεται ένα σύμπλεγμα των στρατιωτών για να πάει μαζί τους – «να υπερασπιστεί», φυσικά – στη Βηθλεέμ, έτσι ώστε να είναι σε θέση αμέσως να σκοτώσει το παιδί;
Η μόνη λογική εξήγηση είναι ότι οι Μάγοι από την Ανατολή, όχι μόνο είχαν μια αρκετά εντυπωσιακή πομπή να επιβάλει Ιερουσαλήμ – μια πόλη που δεν είχε κανένα! – Και πάει στο βασιλιά. Όχι μόνο αυτό, αλλά και οι ίδιοι ήταν πολύ υψηλό βαθμό, είναι στενά συνδεδεμένη με βασιλείς από την Ανατολή, ακόμη και βασιλείς και αυτοκράτορες εκείνων των μερών. Μόνο ένα βαθμό μπορεί επίσης να είναι μια λογική εξήγηση για την εξαιρετική σειρά των πράξεων που σηματοδοτούν τον ερχομό των Μάγων στην Ιερουσαλήμ: το θάρρος ενός ανθρώπου που όλα τα ερωτήματα οδηγούν σε απαξίωση και τη φυλάκιση, ακόμα και θάνατο σε έναν ευγενή, ότι ακόμη και αν ληφθεί υπόψη μια πόλη κουρασμένη ψευδών μεσσίες και ψευδοπροφήτες που λαμβάνονται άμεσα από τον Ηρώδη και να το πάρετε στα σοβαρά, και ότι το λόγο τους ότι ο Ηρώδης συγκεντρώσει όλες οι αρχιερείς και γραμματείς του λαού, ακόμα και αν υπάρχει ο κίνδυνος μια σοβαρή διαταραχή , ότι δεν τολμά να σταματήσει, να κλείσει ή να σκοτώσει ακόμη και αληθινή απάντηση τους στην ερώτηση τους – «Βηθλεέμ είναι ο τόπος γέννησης» – και προσπαθεί να επιτύχει τους στόχους όχι με τη βία αλλά με την πονηριά .
Όλα αυτά τα πράγματα, χρειαζόμουν τρεις σελίδες για μέγιστη συμπύκνωση για να τους παρουσιάσει, ήταν τόσο σαφής για τους Ρουμάνους των παλαιών, που λένε απλά Three Kings από την Ανατολή – και ο καθένας ήξερε γιατί το πω έτσι, αλλιώς δεν είναι όλοι γνωρίζουν ότι αυτή είναι η αλήθεια του Ευαγγελίου.

Κλείνουν σύντομα

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει σε λίγες σελίδες της ανάλυσης του πολιτισμού. Ή Ρουμανίας Carol είναι μια ολόκληρη κουλτούρα, των απερίγραπτη πλούτο. Ως εκ τούτου στιγμή δεν έχουμε καμία ιδέα ότι είπα όλα αυτά για τουλάχιστον μία πλευρά λέει ότι έχουμε φτάσει. Όχι εμείς δεν το θέλουμε. Ήθελα απλώς να κάνω μια φευγαλέα σκίτσο ως σχέδιο στην άμμο της θάλασσας. Πριν από την ημέρα κύματα και τις ανησυχίες προέρχονται από την καρδιά να διαγράψετε αυτό το σχέδιο αναγνώστες, ελπίζουμε ότι τουλάχιστον λίγο φως στην εκτίμηση φλόγα ψυχής, ακόμα και την αγάπη της αρχαίας παράδοσης. Μόλις λάβετε την carolers φορούσαν – ή κατ ‘οίκον – με αναμμένα κεριά, ιερά, όπως ο Θεός τους μεταφορείς. Σήμερα δεν είναι πλέον να ανοίξει την πόρτα, και κάλαντα τοποθετούνται κάπου ανάμεσα στο θέαμα και ανατομής μακριά το φως της ζωής που κάποτε ήταν μέρος. Αλλά όχι παντού.Υπάρχουν θέσεις και υπάρχουν άνθρωποι που ασκούν την αρχαία και διαβίωσης, πιστεύουμε, άξιζε ακόμα και αυτή η φευγαλέα ανάμνηση.
Και ίσως ότι θα κάνει έρευνα, θα προσπαθήσει να ξεριζώσει τη χριστιανική κάλαντα και τα κάλαντα μόλις ψυχή που τα κινούμενα σχέδια, αλλά αφήνοντας προσωπικές προκαταλήψεις, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από την προοπτική της λαϊκής χριστιανικού πολιτισμού που τους συνέλαβε.

________________________________________________________________________________________
Σύντομη βιβλιογραφία:

*** Βίβλος ή Αγία Γραφή, EIBMBOR, Βουκουρέστι, 1994
*** Τα τραγούδια και κάλαντα Ορθόδοξη Ευαγγελισμού Εντ, Μπακάου, 2006
*** Γραπτά των Αποστολικών Πατέρων, EIBMBOR, Βουκουρέστι, 1995
*** Η Ελληνική Καινή Διαθήκη, η Deutsche Bibelgesellschaft, Στουτγάρδη, 1994
Aldea, Πατέρα Μιχαήλ, Andrew – τις ευθύνες του έθνους της Ρουμανίας, <<Romfest 2000>>, σ. 27-45
Aldea, Πατέρα Μιχαήλ, Andrew – ιπτάμενα μέσα από την δίνη των καιρών. Ρουμανία ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως του κόσμου του Χριστού, Ed Χριστιάνα, Βουκουρέστι, 2007
Alexe, να βοηθήσουν. Stephen Γ. – Αγ. Νικήτα της πατερικής οικουμενικότητα Remesiana και LV και V αιώνα, Βουκουρέστι, Ed lBMBOR, 1969
Armbruster, Adolf – Ρωμανία românilor.Istoria μια ιδέα, E.Ş.E., Βουκουρέστι, 1993
Bernea, Ernest – Κοινωνιολογίας και της Ρουμανίας εθνογραφία. Πνευματική, Ed Καιρός, Βουκουρέστι, 2009
Bratianu, Γ. Λ. – ένα ιστορικό αίνιγμα και ένα θαύμα: το ρουμανικό λαό, E.Ş.E., Βουκουρέστι, 1988
Capidan, Th. – Γλώσσα και Πολιτισμός, FRLA, Βουκουρέστι, 1943
Coja, Ion – Τρανσυλβανία Argumentum ανίκητος, Ed Athenaeum, Βουκουρέστι, 1990
Coman, pr. Ο καθηγητής John G. – «Σκύθες» Ιωάννης Κασσιανός και ο Διονύσιος ο Λιγότερες και τους δεσμούς τους με τον κόσμο της Μεσογείου, «ST», XXVll (1975), No.3-4, p.189-203
Dragomir, Silviu – Βλάχων στη βόρεια Βαλκάνια, στο Μεσαίωνα, Ed ARPR, Βουκουρέστι, 1959
Eliade, Mircea – Από Ζάλμοξις να Τζένγκις Χαν, E.Ş.E., Βουκουρέστι, 1980
Gaster, Mozes – συγκριτικές μελέτες λαογραφία, Ed Saeculum IO, Βουκουρέστι, 2003
Giurescu, Κωνσταντίνος Γ. και Dinu Γ. – Ιστορία των Ρουμάνων, 1, E.Ş.E., Βουκουρέστι, 1975
Gholam, Samir – άνοιξη εθιμικό δίκαιο και ρωμαϊκή-βυζαντινή παράδοση patristico-κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία, «ST», XXVll (1975), p.452-463
Hasdeu, Bogdan Petriceicu – Κρίσιμη Ιστορία των Ρουμάνων, Minerva, Εκδοτικός Οίκος, Βουκουρέστι, 1984
Ispas, Sabina – Ρουμανικά παραδοσιακά κάλαντα, Ed Saeculum Οπτικά, Βουκουρέστι, 2007
Ispas, Sabina – Προφορική Πολιτισμού και διαπολιτισμική ενημέρωση, EAR, Βουκουρέστι, 2003
Ispas, Sabina – υπό τη σκέπη του ουρανού, Εγκυκλοπαιδικό Εκδοτικός Οίκος, Βουκουρέστι, 1998
Παπαδήμα, Οβίδιος – Μια άποψη της Ρουμανίας του κόσμου, Ed Saeculum IO, Βουκουρέστι, 2009
Rămureanu, pr. Καθηγητής Ιωάννης Θ. – Χριστιανισμού στη Ρωμαϊκή επαρχία του Δούναβη, στο τέλος του τέταρτου Iliricului αιώνα.Συμβουλίου του Σιρμίου το 378 και το 381 η Σύνοδος των αετών, «ST», XVI (1964), No.7-8, p.408-450
Rămureanu, pr. Καθηγητής Ιωάννης Θ. – χριστιανών μαρτύρων από Niculiţel, που ανακαλύφθηκε το 1971, «ROC», XCI (1973), No.3-5, σ. 464-471
Sbiera, Δρ Ιωάννη – και επιθυμεί αστέρι τραγουδάει σε γάμους, Ed Soţietăţii Ρουμάνικα τον πολιτισμό και τη λογοτεχνία στην Μπουκοβίνα, Chernivtsi, 1888, εκτύπωση archiepiscopală
Σίκαλη, Constantin – Δοξολογία βυζαντινή μουσική και την πνευματική ανύψωση, Music Publishing, Βουκουρέστι, 2006
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος – γραφή. Μέρος τρίτο. Ομιλίες στο Matthew, E.I.B.M.B.O.R., Βουκουρέστι, 1994
Στανιλοάε, pr. Καθ. Dumitru – «Besii» στα μοναστήρια της Ανατολής, «ROC», xciv (1976), σ. 587-589
Vulcanescu, Mircea – Ρουμανίας διάσταση της ύπαρξης, το Ρουμανικό Πολιτιστικό Ίδρυμα Εκδοτικός Οίκος, Βουκουρέστι, 1991

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αρέσει σε %d bloggers: